
局米旁大师教言集MP140亲友书疏.白莲鬘
8-5-1a
亲友书疏.白莲鬘
名义
༄༅། །བཤེས་སྤྲིང་གི་མཆན་འགྲེལ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
8-5-1b
ཨོཾ་སྭ་སྟི། མཁྱེན་རབ་རལ་གྲི་འབར་བའི་གཟི་འོད་ཀྱིས། །ཀུན་རྨོངས་མུན་པའི་འཁྲི་ཤིང་དྲུང་ཕྱུངས་ནས། །མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྦྱིན་མཛད་པ། །བླ་མ་འཇམ་མགོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེས་སྐྱོངས། །ཐུབ་གསུང་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་དགོངས་པའི་དོན། །ཇི་བཞིན་འགྲེལ་མཁས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུའི། །ལེགས་བཤད་བཤེས་སྤྲིང་མཆན་འགྲེལ་པད་དཀར་ཕྲེང་། །བླ་མའི་གསུང་བཞིན་སྤེལ་འདི་དགའ་བས་ལོངས། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་འདི་ཉིད་འཆད་པ་ལ། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་ཕྱག །གཞུང་
8-5-2a
དོན། མཇུག་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱ༷་གར༷་སྐ༷ད་དུ༷། སུ༷་ཧྲི༷་ད༷་ལེ༷་ཁ༷། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། བཤེ༷ས་པ༷འི་སྟེ་མཛའ་བོ་རྒྱལ་བུ་བདེ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་དངོས་སུ་མ་ཕྲད་པར་སྤྲིང་བས་ན་སྤྲི༷ང་ཡི༷ག་གོ།
译敬
གཉིས་པ་ནི། ཉེས་པའི་ཟུག་ངུ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་འཇ༷མ་ཞིང་དོན་གཉིས་ཀྱི་དཔ༷ལ་དང་ལྡན་པ་སྐུ་བགྲེས་རྒུད་མེད་པས་གཞོ༷ན་ནུ༷ར་གྱུ༷ར་པ༷་དེ་ལ༷་ཕྱག༷་འཚལ་ལོ༷་ཞེས་ལོ་ཙཱ་བས་བཀོད་པའོ། །
正文
གསུམ་པ་ལ། ཐོག་མར་དགེ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན། །བར་དུ་དགེ་བ་གཞུང་གི་དོན། །ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག་ཀུན་གི་དོན་དང་གསུམ་ལས།
胜译前义
དང་པོ་ལ། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་སྒོ་
8-5-2b
ནས་ཉན་པར་བསྐུལ་བ། ཁེངས་སྐྱུང་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་རིགས་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་དགེ༷་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འོ༷ས་པ་ཞེས་བོས་ནས་གཞུང་མཛད་པ་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་བདག༷་གི༷ས་ནི༷། དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པའི་བདེ༷་བར༷་གཤེ༷གས་པའི༷་གསུང༷་གིས་བསྙ༷ད་པའི་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་དོན། ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་བསོ༷ད་ན༷མས་ལ་འདུན༷་པའི་སླ༷ད་དུ་སྡེབ་སྦྱོར་འཕ༷གས་པ༷འི་དབྱང༷ས་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི༷་དག༷ ཅུང༷་ཟ༷ད་ཅི༷ག་བསྡེ༷བས་པ་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་གས༷ན་པའི༷་རི༷གས་སོ་ཕྱི་མ་ལ་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ཁེངས་སྐྱུང་བ་དང་། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁེངས་སྐྱུང་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དཔེ་ཇི༷་ལྟ༷ར་བདེ༷་གཤེ༷གས་ཀྱི་སྐུ༷་གཟུ༷གས་རྒྱུ་དམན་པ་ཤིང༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་། བགྱིས༷་པ༷་རྣམ་པ་སྒྲོས་གཙང་མིན་ཅི༷་འདྲ༷འ༷ང་རུང༷་སྟེ༷་མཁས༷་པས༷་སྤྱི་བོར་མཆོ༷ད་པ། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་བད༷ག་གི༷་སྙན༷་ངག༷་འདི༷་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་སོགས་ང༷ན་ན་ཡ༷ང་། ཟབ་མོའི་ད༷མ་ཆོས༷་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་བརྟེན༷་སླ༷ད་སྨད༷་པར་མི༷་བགྱི༷་སྟེ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་ངང་གིས་བསྡམས་པའི་ཐུབ༷་པ༷་ཆེ༷ན་པོ༷འི་བཀ༷འ་ནི༷་ཐོག་ཐ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ་སྙན༷་དགུ༷་སྟེ་མང་པོ་
8-5-3a
ཞིག༷་གི་དོན། ཁྱེད༷་རང་ཉིད་ཀྱི༷་ཐུ༷གས་སུ༷་ལྟ༷་ཡ༷ང་སྟེ་སྔར་ནས་ཆུད༷་མོ༷ད་ཀྱི༷། འོན་ཀྱང་དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དཀར་བ་རྡོ༷་ཐལ༷་ལ༷ས་བགྱིས༷་པའི་དཀར་རྩི་སོགས་ལ་རྐྱེན་དགུང༷་ཟླ༷འི་འོ༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷། སྔར་ལས་ཀྱང་ཆེ༷ས་དཀ༷ར་ཉི༷ད་དུ༷་ཅི༷་སྟེ༷་མི༷་བགྱིད༷་དེ་བགྱིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལ༷གས་སོ། །
胜着本文义
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དད་པ་བཤད་པ་དང་། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གཉིས།
说增上生与解脱道所依信心
དང་པོ་ལ། གང་ལ་དད་པར་བྱ་བའི་གཞི་སངས་རྒྱས་སོགས་རྗེས་དྲན་དྲུག་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྗེས་དྲན་ཕྱི་མ་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།

亲友书疏·白莲鬘
名义
顶礼！亲友书疏·白莲鬘在此。
译敬
以智慧宝剑的光辉，拔除一切愚痴黑暗藤蔓，赐予二种智慧光明的上师文殊尊者狮子请护佑。佛陀深广意义，如实善解的圣者龙树，其善说亲友书疏注释白莲鬘，依上师教言而作，请欢喜受用。
关于圣者龙树所著的这部《亲友书信》，解说分为四部分：名称的含义、译敬、正文内容、结尾部分。
第一，[梵语]Suhrid lekha，[藏语]亲友书信，是指未能与友人王子"贝珠"（善行）直接会面而写信。
译敬
第二，向离一切过患痛苦故"柔"，具二种利益之"德"，不老不衰故"童"者顶礼。这是由译师所写。
正文
第三分三部分：初善开端义，中善正文义，后善结尾义。
胜译前义
第一部分又分：立誓造论而劝听，谦虚方式劝应听。
第一，"具德善法，堪为法器之人"——我龙树，从具六十种音韵之善逝佛语所出之经藏珍宝中，为令你心向善法，以优美韵律编成这些偈颂，请你聆听。
第二分为：从词句方面谦虚和从意义方面谦虚。
第一，如同佛像即使是用木头制成，做工多么粗糙，智者也会顶礼；同样，我这诗歌即便词句拙劣，但因依靠宣说甚深正法而作，不应轻视，应当接受。
第二，自然调伏三门过失的大圣者佛陀之言，初中后善，具众多美妙义理，虽然你自己心中早已通晓，然而就如本来洁白的白垩所制成的白色涂料等，因明月光照射，难道不会变得更加洁白吗？确实如此。
胜着本文义
第二正文部分分为：解释增上生和决定胜义道的所依信心，以及道的本体两部分。
第一，简略宣说所信仰对境佛陀等六种随念，详细解释后三种随念。


 །
略说随念所信境佛宝等
དང་པོ། བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ༷་བས༷་སང༷ས་རྒྱས༷་དང་ཆོས༷་དང༷་དགེ༷་འདུན༷་དང༷་། གཏོང༷་བ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་ལྷ༷་རྗེས༷་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག༷། རབ༷་ཏུ༷་བཀ༷འ་སྩལ༷་པ་དེ༷་དག༷་སོ༷་སོ༷་ཡི༷་སྟེ། སངས་རྒྱས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། ཆོས་བདེན་གཉིས་མ་ནོར་པ། དགེ་འདུན་རིག་གྲོལ་གཉིས་ལྡན། གཏོང་བ་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི། ལྷ་ནི་རང་གི་དཔང་པོའམ་མངོན་མཐོའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླང་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡོ༷ན་ཏན༷་གྱི་ཚོག༷ས་ཀྱི༷་རྗེས༷་སུ༷་དྲ༷ན་པར༷་བགྱི༷འོ། །
广说随念后三
གཉིས་པ་ལ། ལྷ་རྗེས་དྲན།
8-5-3b
གཏོང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་དྲན་གསུམ། དང་པོ། དགེ༷་བའི༷་ལ༷ས་བདུན་དང་ལ༷མ་གསུམ་སྟེ་བཅུ༷་པོ༷་ཡང་ནི་ལུས༷་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་ལེན་འདོད་ལོག་སྤོང་བ་གསུམ་དང༷་ནི༷། ང༷ག་གིས་རྫུན་ཕྲ་མ་ཚིག་རྩུབ་ངག་འཁྱལ་སྤོང་བ་སྟེ་བཞི་དང༷་ཡི༷ད་ཀྱིས༷་བརྣབ་སེམས་ཀུན་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་སྤོང་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྟ༷ག་ཏུ༷་བསྟེན༷་པར་བགྱི༷་ཞི༷ང་། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མིན་ཡང་དབང་པོའི་མཐུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཆང༷་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ལྡོག༷་པར་མཛད་པ་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་གཞན་ལ་མི་གནོད་ཅིང་བག་མེད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའི་དགེ༷་བ༷་ཡི༷། འཚོ༷་བ༷་ལ༷་ཡ༷ང་མངོ༷ན་པར༷་དགྱེས༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །དེས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷ་ཡི་གནས་འཐོབ་བོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོང༷ས་སྤྱོ༷ད་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པས་གཡོ༷་བ༷་ཡིད་བརྟན་གྱི་སྙིང༷་པོ༷་མེ༷ད་ཅིང་ཇི་ཙམ་འབྱོར་ཡང་ངོམ་མི་ཤེས་པར་མཁྱེན༷་ན༷ས། ཡུལ་ཡོན་ཏན་ཅན་དགེ༷་སློང༷་དང་བྲ༷མ་ཟེ༷་སྡུག་བསྔལ་ཅན་བཀྲེ༷ན་པ་སོགས་དང༷་ཕན་འདོགས་པའི་བཤེས༷་རྣམ༷ས་ལ༷། མ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་སྤངས་སྟེ་བསམ་པ་དང་དངོས་པོ་དག་པའི་སྦྱིན༷་པ༷་ཚུ༷ལ་བཞི༷ན་དུ་སྩལ༷་བར་བགྱི༷འོ་དེའི་དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷། སྦྱིན༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི༷་གཉེན༷་མཆོག༷་ཏུ་གྱུར་པ་མ༷་མཆི༷ས་སོ༷། །གསུམ་པ། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ལ་འཆལ་
8-5-4a
ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་མ༷་ཉམ༷ས་པ་དང་འཆལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་རྫོགས་པས་མོ༷ད་མི༷་དམའ༷་སྟེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཞི་བར་གཞོལ་བ་ལམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་མ༷་འདྲེ༷ས་པ་དང་འཆལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་སློང་ངན་པ་སོགས་ཀྱིས་མ༷་སྦགས་པ༷་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག༷་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དག་བསྟེན༷་པར༷་མཛོད༷་ཅིག །ཁྲིམ༷ས་ནི༷་རྒྱུ༷་བ་མི་སོགས་དང༷་མི༷་རྒྱུ༷་བ་རི་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གཞི་ས༷་ཡིན་པ་བཞི༷ན་དུ༷། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཀུན༷་གྱི༷་གཞི༷་རྟེན༷་ལག༷ས་པར༷་ཏེ་ཡིན་པར་གསུང༷ས་སོ།

略说随念所信境佛宝等
战胜四魔的佛陀宣说了佛、法、僧、布施、持戒和天这六种随念。这些各自的[含义是]：佛陀是二利自然成就；法是不错谬的二谛；僧伽具足智慧和解脱二者；布施是圆满受用之因；持戒是功德之基础；天是自己的见证者或通过实修增上法而获得殊胜果报。应当忆念这些功德之聚。
广说随念后三
第二部分有三：随念天、布施和持戒。
第一，七种善业和三种道合为十种，即以身断除杀生、偷盗、邪淫三种；以语断除妄语、离间语、粗恶语、绮语四种；以意断除贪婪、害心、邪见，而恒常依止正见；虽非自性恶，但能损害感官力量的各种酒类应当远离；同样，对于不害他人且不成为放逸之因的善生计也要显得欢喜。这样将获得殊胜果报——天界之处。
第二，了知受用诸物是无常动荡，无实质，再多也无法满足，对具德者如比丘和婆罗门、苦难者如贫穷人等，以及善友等，舍弃不净施，以清净心和物品，如法布施。其必要性是：在来世，除了施舍外，没有更好的友人。
第三，你的持戒应具四种功德：因远离破戒过失而不毁损，因具足对治破戒的支分而不低劣，因趣向寂静果报而与世间道不混杂，因不受烦恼恶意等破戒因素污染而清净，请依止这样的清净戒律。正如戒律是动物等动者和山岳房屋等不动者的依处大地一样，[佛]说它是增上生和决定胜义一切功德之基础所在。


 །
道定义
གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་གསུམ།
略说
དང་པོ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྦྱིན༷་པ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་བཟོ༷ད་པ་དང་བརྩོན༷་འགྲུས་དང་བས༷མ་གཏན༷་ད༷ང་། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཤེས༷་ར༷བ་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བ་གཞལ༷་དུ་མེ༷ད་པ་དང་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་པ་སྟེ། འདི༷་དག༷་རང་རྒྱུད་དུ་རྒྱས༷་པར་མཛོ༷ད་ལ་སྲི༷ད༷་པ༷འི་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཡི༷། ཕ༷་རོ༷ལ་དུ་ཕྱིན༷་པ༷་རྒྱལ༷་བའི༷་དབ༷ང་པོ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
广说
གཉིས་པ་ལ། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། 
8-5-4b
བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་དྲུག་ལས།
布施
དང་པོ་ནི། གང༷་ལ༷་ཕ༷་དང༷་མ༷་དག༷་བཀུར་སྟིས་མཆོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པའི༷། རིག༷ས་དེ༷་ཚངས༷་པ་དང་བཅས༷་སློབ༷་དཔོན༷་དང་བཅས༷་པ༷འ༷ང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོད་འོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ༷གས་པས། དེ༷་དག༷་ལ༷་མཆོ༷ད་པས་ཚེ་འདིར་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་གཟོ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་གྲ༷གས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་དང༷་། སླ༷ད་མ༷་སྟེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ༷་ཡ༷ང་མཐོ༷་རི༷ས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ༷་ལ༷གས།
持戒
གཉིས་པ་ལ་བཞི། བསྲུང་བྱ་ཚུལ་ཁྲིམས། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་པ། མཐུན་ཕྱོགས་བག་ཡོད་བསྒྲུབ་པ། བག་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་དཔེས་ཀུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ལ་འཚེ༷་བ་སྟེ་རྒྱུ་མིང་གིས་སྨོས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་དང༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ཏེ་མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་དང་འཁྲིག༷་པ༷་སྟེ་གཡེམ་དང་བརྫུ༷ན་སྤང་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞི་དང༷་ནི༷། བག་ཡོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆ༷ང་སྤང་བ་དང༷་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་དུས༷་མི༷ན་པར་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟ༷ས་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷་སྟེ་ཟ་བ་དང༷་། མལ༷་སྟན༷་མཐོ༷་ལ༷་དག༷འ་བ་དང༷་ངག་གི་གླུ༷་དག༷་དང༷་། ལུས་ཀྱི་ག༷ར་དང༷་ཕྲེང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་རྒྱན་དུ་མ་རྣམས་རྣམ༷་པར་སྤོང༷་ཞིང༷་། སྔོན་གྱི་འཕགས་པ་ད༷གྲ་བཅོ༷མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བའི་རྗེ༷ས་སུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷། ཡ༷ན་ལག༷་བ༷རྒྱད་པོ༷་འདི༷་དག༷་དང༷་ལྡ༷ན་
8-5-5a
ན༷། གསོ༷་སྦྱོང༷་ཞེས་བྱ་ལ་དེས་འདོ༷ད་པ་ན་སྤྱོ༷ད་པའི་ལྷ༷་ཡི་ལུས༷་ཡི༷ད་དུ་འོང༷་བ༷་དེ། རྟེན་མ་ནིང་སོགས་ལ་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེས༷་པ༷་དང་བུ༷ད་མེ༷ད་དག༷་ལ༷་སྩོལ༷་བའམ་སྦྱིན་པར༷་བགྱིད༷་དོ། །གཉིས་པ། དངོས་པོ་གཏོང་མི་འདོད་པའི་སེ༷ར་སྣ༷་རང་གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་གཡོ༷་ཡོན་ཏན་ཡོད་པའི་ཟོབ་སྟོན་པ་སྒྱུ༷་བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བུད་མེད་ལ་འཁྲིགས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆ༷གས་པ་དང༷་བླང་དོར་ཅི་ལའང་མི་འཇུག་པའི་སྙོམ༷་ལ༷ས་དང༷་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་ལྡན་པ་ལ་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་མངོ༷ན་པའི༷་ང༷་རྒྱལ༷་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་འདོ༷ད་ཆག༷ས་མི་འོང་བ་ལ་ཞེ༷་སྡ༷ང་ད༷ང་། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་སོགས་རི༷གས་དང༷་གཟུ༷གས་མཛེས་པ་དང༷་ཕྱི་ནང་གི་རིག་པ་མང་དུ་ཐོས༷་པ༷་དང་ལང༷་ཚོ༷་གཞོན་པ་དང༷་། དབ༷ང་ཐང༷་ངམ་མངའ་ཐང་ཆེ༷་བས༷་རྒྱག༷ས་པ༷་སྟེ་རང་གི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བསམ་སྟེ་ཆགས་ཤིང་རོ་མྱང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཉིད་དགྲ༷་བཞི༷ན་དུ་གཟིག༷ས་ཤིག །གསུམ་པ། དགེ་ཆོས་སྒོམ་ཞིང་ཟག་བཅས་ལས་སེམས་སྲུང་པའི་བག༷་ཡོ༷ད་པ་ནི་བདུ༷ད་རྩིའི༷་གན༷ས་མི་འཆི་བ་ཏེ༷་མྱང་འདས་དང་བག༷་མེ༷ད་པ༷་ནི། འཁོར་བ་འཆི༷་བའི༷་གན༷ས་སུ༷་ཐུབ༷་པས༷་བཀ༷འ་སྩལ༷་ཏེ༷། མདོ་ལས། བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་ཡིན་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་འཆི་
8-5-5b
བའི་གནས། །བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཆི། །ཞེས་སོ།

道定义
第二，道的本体分为：略说、广说、对这些内容的修持而给予鼓励三部分。
略说
第一，以善巧方便[修持]布施、持戒、忍辱、精进、禅定以及同样的智慧，[使之]广大无量，并以三轮无分别智慧摄持而成为波罗蜜多。请使这些[波罗蜜多]在自相续中增长，[从而]到达生死海之彼岸，成为胜者之主。
广说
第二分为六部分：布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧。
布施
第一，凡是孝敬供养父母的家族，那个家族连同梵天、连同师长也[受到尊敬]，成为世间应供养者。由于你没有失去这两者，因此对他们供养，今生将因知恩报恩等功德而获得名声，后世也将生于天界。
持戒
第二分四部分：所守持戒律，断除其违品，成就顺品谨慎，以喻全面阐述谨慎的利益。
第一，断除害他（即杀生）、盗取（即不与取）、淫欲（即邪淫）和妄语这四种持戒支分，以及谨慎支分之断酒，还有三种修行支分：非时贪食（即午后进食）、喜好高广卧具，以及断除口的歌声和身的舞蹈与花鬘装饰等各种饰品。过去圣者阿罗汉们是如何守持戒律的，依照他们[的方式]，具足这八支分，称为布萨[八关斋戒]，能够赐予欲界诸天令人喜爱的身体，因不会生于黄门等[不适宜的]身体上，故[说此戒]赐予男女。
第二，不愿舍弃财物的悭吝，隐瞒自己过失的虚伪，显示虚假功德的诡诈，对享用和女色之乐贪著，对取舍皆不实行的懈怠，不具功德却认为具足的我慢，对有漏可意境生起贪欲，对不可意境生嗔恨，对种姓、美貌、多闻、青春和权势[等]而骄傲，这些[烦恼]视如敌人。
第三，修持善法并守护心不受有漏法染污的谨慎是甘露之处即涅槃，而放逸是轮回死亡之处，这是圣者所宣说。如经中说："谨慎是甘露处，放逸是死亡处。谨慎者不会死亡，放逸者常处死亡。"


 །དེ༷་བས༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དགེ༷་བའི་ཆོས༷་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ༷་བའི་སླ༷ད་དུ༷། དགེ་བ་ལ་གུས༷་པས༷་རྟ༷ག་ཏུ༷་བ༷ག་ད༷ང་བཅས༷་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །བཞི་པ། གང་ཟག་ག༷ང་ཞི༷ག་སྔོ༷ན་ཆ༷ད་བག༷་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ༷། ཕྱིས༷་ན༷ས་བག༷་དང༷་ལྡ༷ན་པར༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ཡ༷ང་ནི། དཔེར་ན་ཟླ༷་བ༷་སྤྲིན༷་དང་བྲལ༷་བ་ལྟ༷་བུར༷་རྣམ༷་པར་མཛེ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ༷། ཆགས་ཅན་གཅུང་དགའ༷་བོ༷་དང་གཏི་མུག་ཅན་ལོག་པའི་བཤེས་ཀྱིས་བསླུས་པ་སོ༷ར་ཕྲེ༷ང་ཅན་གྱིས་མི་དགུ་བརྒྱ་གོ་དགུ་བསད་པ་དང་ཞེ་སྡང་ཅན་མཐོ༷ང་ལྡན༷་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་རང་གི་ཕ་བསད་པ་དང་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀ་ཅན་བདེ༷་བྱེ༷ད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གཡེམ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མ་བསད་པ་དག་ཀྱང་ཕྱིས་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པས་སྔ་མ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་དང་བར་མ་བྱང་སེམས་ཐ་མ་ལྷར་སྐྱེས་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞི༷ན་ནོ། །
忍
གསུམ་པ་བཟོད་པ་ལའང་ཀུན་བཞི། རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་སྤང་པར་གདམས་པ། འབྲས་བུ་འཁོན་འཛིན་སྤང་བ། ཞར་ལ་གཞི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་ཚིག་རྩུབ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། འདི༷་ལྟར༷་བཟོ༷ད་པ་དང་མཚུ༷ངས་པའི་དཀ༷འ་ཐུབ༷་གཞན་མ༷་
8-5-6a
མཆིས༷་པས༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དང་པོ་ནས་ཁྲོ༷་བའི༷་གོ༷་སྐབ༷ས་དབྱེ༷་བར་མི༷་བགྱི༷་སྟེ། ཁྲོ༷་བ༷་སྤོང༷ས་པ༷ས་འབྲས་བུ་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད། འ༷ཐོབ་པར༷་འགྱུར༷་པར༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་ཞལ༷་གྱིས༷་བཞེ༷ས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོ་བ་སྤོངས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཉའ་འོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། བདག༷་ནི༷་ཕ་རོལ་པོ་འདི༷ས་དངོས་སུ་ཚིག་ངན་པས་སྤྱོས༷་ལྐོག་ཏུ་འདི༷ས་གཏག༷་སྟེ་སྐྱོན་གྱིས་ངན་བྱས་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ༷མ་པར༷་བྱས༷་སོ། །འདི༷་ཡི༷ས་བད༷ག་གི༷་ནོ༷ར་ཕྲོག༷ས་པར་གྱུར༷་ཏོ༷་ཞེས༷། སྔར་གྱི་ཁོ༷ན་དུ༷་འཛིན༷་པའི༷་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ངག་གི་འཁྲུག༷ས་ལོང༷་རྣམ༷ས་སྐྱེད༷་དེ༷། ཁོན༷་འཛི༷ན་དེ་རྣམ༷་པར་སྤང༷ས་ན་སེམས་ལ་ཟུག་ངུ་དང་བྲལ་བས་བདེ༷་བར༷་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ། འགྲོ་བའི་སེམ༷ས་ཀྱི་ཚུལ་ནི༷་ཆུ་དང༷་ས༷་དང༷་རྡོ༷་བ༷་ལ༷། རི༷་མོར༷་བྲིས༷་པ༷་དེ༷་འདྲ༷ར་མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ཁྱད་པར་རི༷ག་པ༷ར་བགྱི༷འོ། །དེའི༷་ནང༷་ནས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་ལ༷་དང༷་པོ༷་ཆུ་ལ་རི་མོ་ལྟ་བུ་ནི༷། མཆོ༷ག་སྟེ༷་ཆོས༷་ལ་འཇུག་པར་འདོ༷ད་པའི་དགེ་སེམས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི་ཐ༷་མ༷་སྟེ་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ལ༷གས་སོ་
8-5-6b
བཞི་པ། རྒྱལ༷་བ༷ས་མཐུན་པར་སྨྲས་པས་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ་དང༷་དོན་ཇི་བཞིན་སྨྲ་བ་བདེ༷ན་པ༷་དང༷་། མི་མཐུན་པའམ་མི་ཤེས་པས་ལོག༷་པར༷་སྨྲ༷་བ་དང་ལྡན༷་པ་སྟེ་སྐྱེས༷་བུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚིག་ནི༷་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྦྲ༷ང་རྩི༷་ལྟ་བུ་དང་མེ༷་ཏོ༷ག་ལྟ་བུ་དང་མི༷་གཙང༷་ལྟ༷་བུའི༷་ཚིག༷་ཅེས། རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ༷་སྩལ༷་པ་དེ༷་ལ༷ས། ཐ༷་མ༷་ནི་སྤང༷་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།

 །དེ༷་བས༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དགེ༷་བའི་ཆོས༷་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ༷་བའི་སླ༷ད་དུ༷། དགེ་བ་ལ་གུས༷་པས༷་རྟ༷ག་ཏུ༷་བ༷ག་ད༷ང་བཅས༷་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །བཞི་པ། གང་ཟག་ག༷ང་ཞི༷ག་སྔོ༷ན་ཆ༷ད་བག༷་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ༷། ཕྱིས༷་ན༷ས་བག༷་དང༷་ལྡ༷ན་པར༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ཡ༷ང་ནི། དཔེར་ན་ཟླ༷་བ༷་སྤྲིན༷་དང་བྲལ༷་བ་ལྟ༷་བུར༷་རྣམ༷་པར་མཛེ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ༷། ཆགས་ཅན་གཅུང་དགའ༷་བོ༷་དང་གཏི་མུག་ཅན་ལོག་པའི་བཤེས་ཀྱིས་བསླུས་པ་སོ༷ར་ཕྲེ༷ང་ཅན་གྱིས་མི་དགུ་བརྒྱ་གོ་དགུ་བསད་པ་དང་ཞེ་སྡང་ཅན་མཐོ༷ང་ལྡན༷་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་རང་གི་ཕ་བསད་པ་དང་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀ་ཅན་བདེ༷་བྱེ༷ད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གཡེམ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མ་བསད་པ་དག་ཀྱང་ཕྱིས་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པས་སྔ་མ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་དང་བར་མ་བྱང་སེམས་ཐ་མ་ལྷར་སྐྱེས་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞི༷ན་ནོ། །
忍
གསུམ་པ་བཟོད་པ་ལའང་ཀུན་བཞི། རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་སྤང་པར་གདམས་པ། འབྲས་བུ་འཁོན་འཛིན་སྤང་བ། ཞར་ལ་གཞི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་ཚིག་རྩུབ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། འདི༷་ལྟར༷་བཟོ༷ད་པ་དང་མཚུ༷ངས་པའི་དཀ༷འ་ཐུབ༷་གཞན་མ༷་
8-5-6a
མཆིས༷་པས༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དང་པོ་ནས་ཁྲོ༷་བའི༷་གོ༷་སྐབ༷ས་དབྱེ༷་བར་མི༷་བགྱི༷་སྟེ། ཁྲོ༷་བ༷་སྤོང༷ས་པ༷ས་འབྲས་བུ་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད། འ༷ཐོབ་པར༷་འགྱུར༷་པར༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་ཞལ༷་གྱིས༷་བཞེ༷ས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོ་བ་སྤོངས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཉའ་འོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། བདག༷་ནི༷་ཕ་རོལ་པོ་འདི༷ས་དངོས་སུ་ཚིག་ངན་པས་སྤྱོས༷་ལྐོག་ཏུ་འདི༷ས་གཏག༷་སྟེ་སྐྱོན་གྱིས་ངན་བྱས་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ༷མ་པར༷་བྱས༷་སོ། །འདི༷་ཡི༷ས་བད༷ག་གི༷་ནོ༷ར་ཕྲོག༷ས་པར་གྱུར༷་ཏོ༷་ཞེས༷། སྔར་གྱི་ཁོ༷ན་དུ༷་འཛིན༷་པའི༷་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ངག་གི་འཁྲུག༷ས་ལོང༷་རྣམ༷ས་སྐྱེད༷་དེ༷། ཁོན༷་འཛི༷ན་དེ་རྣམ༷་པར་སྤང༷ས་ན་སེམས་ལ་ཟུག་ངུ་དང་བྲལ་བས་བདེ༷་བར༷་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ། འགྲོ་བའི་སེམ༷ས་ཀྱི་ཚུལ་ནི༷་ཆུ་དང༷་ས༷་དང༷་རྡོ༷་བ༷་ལ༷། རི༷་མོར༷་བྲིས༷་པ༷་དེ༷་འདྲ༷ར་མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ཁྱད་པར་རི༷ག་པ༷ར་བགྱི༷འོ། །དེའི༷་ནང༷་ནས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་ལ༷་དང༷་པོ༷་ཆུ་ལ་རི་མོ་ལྟ་བུ་ནི༷། མཆོ༷ག་སྟེ༷་ཆོས༷་ལ་འཇུག་པར་འདོ༷ད་པའི་དགེ་སེམས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི་ཐ༷་མ༷་སྟེ་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ལ༷གས་སོ་
8-5-6b
བཞི་པ། རྒྱལ༷་བ༷ས་མཐུན་པར་སྨྲས་པས་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ་དང༷་དོན་ཇི་བཞིན་སྨྲ་བ་བདེ༷ན་པ༷་དང༷་། མི་མཐུན་པའམ་མི་ཤེས་པས་ལོག༷་པར༷་སྨྲ༷་བ་དང་ལྡན༷་པ་སྟེ་སྐྱེས༷་བུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚིག་ནི༷་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྦྲ༷ང་རྩི༷་ལྟ་བུ་དང་མེ༷་ཏོ༷ག་ལྟ་བུ་དང་མི༷་གཙང༷་ལྟ༷་བུའི༷་ཚིག༷་ཅེས། རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ༷་སྩལ༷་པ་དེ༷་ལ༷ས། ཐ༷་མ༷་ནི་སྤང༷་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文直译：
།དེ༷་བས༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དགེ༷་བའི་ཆོས༷་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ༷་བའི་སླ༷ད་དུ༷། དགེ་བ་ལ་གུས༷་པས༷་རྟ༷ག་ཏུ༷་བ༷ག་ད༷ང་བཅས༷་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །བཞི་པ། གང་ཟག་ག༷ང་ཞི༷ག་སྔོ༷ན་ཆ༷ད་བག༷་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ༷། ཕྱིས༷་ན༷ས་བག༷་དང༷་ལྡ༷ན་པར༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ཡ༷ང་ནི། དཔེར་ན་ཟླ༷་བ༷་སྤྲིན༷་དང་བྲལ༷་བ་ལྟ༷་བུར༷་རྣམ༷་པར་མཛེ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ༷། ཆགས་ཅན་གཅུང་དགའ༷་བོ༷་དང་གཏི་མུག་ཅན་ལོག་པའི་བཤེས་ཀྱིས་བསླུས་པ་སོ༷ར་ཕྲེ༷ང་ཅན་གྱིས་མི་དགུ་བརྒྱ་གོ་དགུ་བསད་པ་དང་ཞེ་སྡང་ཅན་མཐོ༷ང་ལྡན༷་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་རང་གི་ཕ་བསད་པ་དང་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀ་ཅན་བདེ༷་བྱེ༷ད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གཡེམ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མ་བསད་པ་དག་ཀྱང་ཕྱིས་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པས་སྔ་མ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་དང་བར་མ་བྱང་སེམས་ཐ་མ་ལྷར་སྐྱེས་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞི༷ན་ནོ། །
因此，为了使你的善法越来越增长，对善法应当恭敬，常常保持谨慎。第四，任何人过去曾经放逸，之后变得谨慎，这也如同云开见月一样美丽。例如，贪欲者难陀、愚痴者被恶友所骗的指鬘杀害九百九十九人、嗔恨者阿阇世王受恶友影响杀害自己的父亲、既有贪又有嗔的善施为了与他人通奸杀害自己的母亲，这些人后来依靠对治法，前两者成为阿罗汉，中间的成为菩萨，最后的转生为天人后见到真理。
忍
གསུམ་པ་བཟོད་པ་ལའང་ཀུན་བཞི། རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་སྤང་པར་གདམས་པ། འབྲས་བུ་འཁོན་འཛིན་སྤང་བ། ཞར་ལ་གཞི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་ཚིག་རྩུབ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། འདི༷་ལྟར༷་བཟོ༷ད་པ་དང་མཚུ༷ངས་པའི་དཀ༷འ་ཐུབ༷་གཞན་མ༷་
第三，关于忍辱也有四方面：因——教诫断除心中的嗔恨；果——断除怨恨；附带说明心的差别；断除引起嗔恨的粗暴言辞。第一，没有与忍辱相等的其他苦行，
མཆིས༷་པས༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་དང་པོ་ནས་ཁྲོ༷་བའི༷་གོ༷་སྐབ༷ས་དབྱེ༷་བར་མི༷་བགྱི༷་སྟེ། ཁྲོ༷་བ༷་སྤོང༷ས་པ༷ས་འབྲས་བུ་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད། འ༷ཐོབ་པར༷་འགྱུར༷་པར༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་ཞལ༷་གྱིས༷་བཞེ༷ས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོ་བ་སྤོངས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཉའ་འོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། བདག༷་ནི༷་ཕ་རོལ་པོ་འདི༷ས་དངོས་སུ་ཚིག་ངན་པས་སྤྱོས༷་ལྐོག་ཏུ་འདི༷ས་གཏག༷་སྟེ་སྐྱོན་གྱིས་ངན་བྱས་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ༷མ་པར༷་བྱས༷་སོ། །འདི༷་ཡི༷ས་བད༷ག་གི༷་ནོ༷ར་ཕྲོག༷ས་པར་གྱུར༷་ཏོ༷་ཞེས༷། སྔར་གྱི་ཁོ༷ན་དུ༷་འཛིན༷་པའི༷་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ངག་གི་འཁྲུག༷ས་ལོང༷་རྣམ༷ས་སྐྱེད༷་དེ༷། ཁོན༷་འཛི༷ན་དེ་རྣམ༷་པར་སྤང༷ས་ན་སེམས་ལ་ཟུག་ངུ་དང་བྲལ་བས་བདེ༷་བར༷་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ། འགྲོ་བའི་སེམ༷ས་ཀྱི་ཚུལ་ནི༷་ཆུ་དང༷་ས༷་དང༷་རྡོ༷་བ༷་ལ༷། རི༷་མོར༷་བྲིས༷་པ༷་དེ༷་འདྲ༷ར་མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ཁྱད་པར་རི༷ག་པ༷ར་བགྱི༷འོ། །དེའི༷་ནང༷་ནས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་ལ༷་དང༷་པོ༷་ཆུ་ལ་རི་མོ་ལྟ་བུ་ནི༷། མཆོ༷ག་སྟེ༷་ཆོས༷་ལ་འཇུག་པར་འདོ༷ད་པའི་དགེ་སེམས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི་ཐ༷་མ༷་སྟེ་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ལ༷གས་སོ་
因此，你从一开始就不要给嗔恨开方便之门。佛陀亲口许诺，断除嗔恨将获得不退转的果位，如经中说："诸比丘，应当这样：断除嗔恨，你们将成为不退转的瑜伽行者。"第二，"我被这个人当面以恶语辱骂，背后被他诋毁，以过错恶意使我失败。他夺走了我的财物"，这样过去的怨恨之心会引起身语的纷争，如果完全断除这种怨恨，内心就没有痛苦，称为"安眠"。第三，众生心性就像在水上、地上、石头上画画，应了解不稳固、稳固和极其稳固的差别。其中，对于有烦恼的心，第一种如水中画画是最好的；对于想进入佛法的善心，则最后一种如石上画画那样不变才是最好的。
རྒྱལ༷་བ༷ས་མཐུན་པར་སྨྲས་པས་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ་དང༷་དོན་ཇི་བཞིན་སྨྲ་བ་བདེ༷ན་པ༷་དང༷་། མི་མཐུན་པའམ་མི་ཤེས་པས་ལོག༷་པར༷་སྨྲ༷་བ་དང་ལྡན༷་པ་སྟེ་སྐྱེས༷་བུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚིག་ནི༷་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྦྲ༷ང་རྩི༷་ལྟ་བུ་དང་མེ༷་ཏོ༷ག་ལྟ་བུ་དང་མི༷་གཙང༷་ལྟ༷་བུའི༷་ཚིག༷་ཅེས། རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ༷་སྩལ༷་པ་དེ༷་ལ༷ས། ཐ༷་མ༷་ནི་སྤང༷་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།
第四，佛陀说，人们的言语分为三种：如蜂蜜一般的言语——说和谐入心的话；如鲜花一般的言语——如实说出真理；如不净物一般的言语——说不和谐或无知的错误言论。其中，第三种必须断除。


 །
精进
བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལ། གང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་། བསམ་སྦྱོར་དག་པར་མཚུངས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། སྣང༷་ནས༷་སྣང༷་བའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འགྲོ་བ་འདིར་ཡང་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་ཡང་བདེ་བ་དང་མུན༷་པ༷་ན༷ས། མུན༷་པའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱི་མར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྣང༷་ནས༷་མུན༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འདིར་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མུན༷་ནས༷་སྣང༷་བའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་འདིར་སྡུག་ཀྱང་ཕྱི་མར་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ག༷ང་ཟ༷ག་ནི༷། བཞི༷་སྟེ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནང་ནས་དང༷་པོ༷ར་ཏེ་བདེ་ནས་བདེ་བར་བགྲོད་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། མི༷་ནི༷་ཨ༷་མྲ༷འི་འབྲས༷་བུ་བཞི༷ན་དུ་ཕྱི་ནང་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་མུ་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ནང་མ༷་སྨིན་ལ༷། ཕྱི་ནས་ལྟས་ན་སྨིན༷་པ༷་དང༷་འདྲ༷་བ་དང་ནང་སྨིན༷་ལ༷་ཕྱི་མ༷་སྨིན༷་པ་འདྲ༷་བ་དང་། ནང་མ༷་སྨིན༷་
8-5-7a
ལ་ཕྱི་ཡང་མ༷་སྨིན༷་པ༷ར་སྣང༷་བ་དང་ནང་སྨིན༷་པ་ལ༷་ནི༷། ཕྱི་ཡང་སྨིན༷་པ༷ར་སྣང་ཞེས༷་བགྱི༷་བ༷་དང་འདྲ༷ར་ཤེས་པའམ་རྟོག༷ས་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
禅定
ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ལ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། ཀུན་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་གསུམ་ལས།
前行
དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་སྤང་བ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ཚད་མེད་བཞི་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཡུལ་གྱིས་གཡེང་བ།ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཡེང་བ། ནོར་གྱིས་གཡེང་བ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་གཡེང་བ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ནང་གི་འདུ་ཤེས་སྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྡམ་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དེའི་དང་པོ་ལའང་བཞི་སྟེ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལས་དབང་པོ་བསྲུང་བར་གདམས་པ། འདོད་པ་གཞན་ལས་དབང་པོ་བསྲུང་བར་གདམས་པ། དབང་པོ་མ་བསྡམ་པའི་སྐྱོན། དབང་པོ་བསྡམས་ཐུབ་པ་ལ་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞ༷ན་གྱི༷་ཆུང༷་མ༷་ལ་ཆེད་དུ་མི༷་ལྟ༷་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་། ན༷་ཚོད༷་མཐུན༷་པར༷་རང་ལས་ཆེ་ན་མ༷་དང༷་ཆུང་ན་བུ༷་མོ༷་དང༷་། མཉམ་ན་སྲིང༷་མོ༷འི་འདུ༷་ཤེས༷་བསྐྱེ༷ད་པར་བགྱི༷་ཡི་ཆགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་གལ་ཏེ་ཆ༷གས་པར་གྱུར༷་ན༷། དེ་དག་གི་ལུས་མི༷་གཙང༷་བ་ཉི༷ད་དུ༷་ཡང༷་དག༷་པར་བས༷མ་པར༷་བགྱི༷འོ། །གཉིས་
8-5-7b
པ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་གཡོ༷་བའི༷་སེ༷མས་ནི༷་ཐོས༷་པ་དང་མཚུང༷ས་པར་བསྲུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བུ༷་ལྟ་བུ༷ར་དང་། གཏེར༷་བ༷ཞིན་དུ་དང་སྲོག༷་དང༷་འདྲ༷་པར༷་བསྲུ༷ང་བར་བགྱི༷་སྟེ༷། དེ་ལ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་ཐོས་པའི་དོན་བསྒྲིམས་ཏེ་མ་ཉན་ན། གཡེང་བ་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་ཐོས་པས་སྒྲའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུན་ལ་ཡིད་མ་ཡེང་པར་བརྒྱུད་མར་བཞག་དགོས་པ་དང་བུ་ཆུང་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དེ་མ་ཡིས་གཡང་ས་སོགས་སུ་འགྲོ་དོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་། གཏེར་ཆེན་པོ་ཆོམ་རྐུན་སོགས་ཀྱིས་ཁྱེར་བར་དོགས་པས་ཉིན་མཚན་དུ་བསྲུང་བ་དང་། ནམ་ཡང་རང་གི་སྲོག་འདི་ཕངས་ནས་སྲུང་བའི་དཔེ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དེ་ལ་དྲན་པས་བྱ་ར་བཅུག་ནས་གང་ལ་སྲུང་ཞེ་ན། གདུག༷་པ༷་སྦྲུལ་ལྟ་བུ་དང་དུག༷་དང༷་མཚོ༷ན་རྩེ་གཟིང་བ་དང༷་དགྲ༷་བོ༷་དང༷་། མེ༷་འབར་བའི་ཀློང་བཞི༷ན་དུ་འདོ༷ད་པའི༷་བདེ༷་བ་ལ༷་ཡི༷ད་འབྱུང༷་བར་མཛོད༷་ཅིག །གསུམ་པ། ཡིད་མ་འབྱུང་ན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ནི་ཕུང༷་ཁྲོལ༷་ཏེ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད༷་པ༷་སྟེ༷། རྒྱལ༷་བ༷འི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཀི༷མྦའི༷་འབྲ༷ས་འདྲ༷ར་གསུང༷ས་ཏེ། ཀིམྦའི་འབྲས་བུ་ནི་དྲན་ཉེ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ན་ཡོད་པའི་ཤིང་ཞིག་སྟེ་འབྲས་བུར་མངར་ཡང་སྔ་དྲོ་ཟོས་ན་ཕྱི་དྲོ་འཆི་
8-5-8a
འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེའོ།

以下是简体中文直译：
精进
བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལ། གང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་། བསམ་སྦྱོར་དག་པར་མཚུངས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། སྣང༷་ནས༷་སྣང༷་བའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འགྲོ་བ་འདིར་ཡང་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་ཡང་བདེ་བ་དང་མུན༷་པ༷་ན༷ས། མུན༷་པའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱི་མར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྣང༷་ནས༷་མུན༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་འདིར་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མུན༷་ནས༷་སྣང༷་བའི༷་མཐ༷ར་ཐུག༷་འདིར་སྡུག་ཀྱང་ཕྱི་མར་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ག༷ང་ཟ༷ག་ནི༷། བཞི༷་སྟེ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནང་ནས་དང༷་པོ༷ར་ཏེ་བདེ་ནས་བདེ་བར་བགྲོད་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། མི༷་ནི༷་ཨ༷་མྲ༷འི་འབྲས༷་བུ་བཞི༷ན་དུ་ཕྱི་ནང་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་མུ་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ནང་མ༷་སྨིན་ལ༷། ཕྱི་ནས་ལྟས་ན་སྨིན༷་པ༷་དང༷་འདྲ༷་བ་དང་ནང་སྨིན༷་ལ༷་ཕྱི་མ༷་སྨིན༷་པ་འདྲ༷་བ་དང་། ནང་མ༷་སྨིན༷་
第四，关于精进，分为精进的对象基础和教诫具有清净意乐相应的精进两部分。第一，有从光明到光明终点的人——今生安乐来世也安乐，从黑暗到黑暗终点的人——今生痛苦来世也到痛苦之处，从光明到黑暗终点的人——今生安乐来世痛苦，从黑暗到光明终点的人——今生虽苦来世安乐，这四种人中，应当成为第一种从安乐到安乐的人。第二，人如同庵摩罗果一样，有内外成熟未成熟的四种情况，即：内部未成熟而外表看似成熟的人，内部成熟而外表看似未成熟的人，内部未成熟而
ལ་ཕྱི་ཡང་མ༷་སྨིན༷་པ༷ར་སྣང༷་བ་དང་ནང་སྨིན༷་པ་ལ༷་ནི༷། ཕྱི་ཡང་སྨིན༷་པ༷ར་སྣང་ཞེས༷་བགྱི༷་བ༷་དང་འདྲ༷ར་ཤེས་པའམ་རྟོག༷ས་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
外部也显得未成熟的人，内部成熟而外部也显得成熟的人，请了解或领悟这一点。
禅定
ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ལ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། ཀུན་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་གསུམ་ལས།
第五，关于禅定，分为加行、正行、后行三个部分。
前行
དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་སྤང་བ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ཚད་མེད་བཞི་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཡུལ་གྱིས་གཡེང་བ།ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཡེང་བ། ནོར་གྱིས་གཡེང་བ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་གཡེང་བ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ནང་གི་འདུ་ཤེས་སྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྡམ་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དེའི་དང་པོ་ལའང་བཞི་སྟེ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལས་དབང་པོ་བསྲུང་བར་གདམས་པ། འདོད་པ་གཞན་ལས་དབང་པོ་བསྲུང་བར་གདམས་པ། དབང་པོ་མ་བསྡམ་པའི་སྐྱོན། དབང་པོ་བསྡམས་ཐུབ་པ་ལ་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞ༷ན་གྱི༷་ཆུང༷་མ༷་ལ་ཆེད་དུ་མི༷་ལྟ༷་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་། ན༷་ཚོད༷་མཐུན༷་པར༷་རང་ལས་ཆེ་ན་མ༷་དང༷་ཆུང་ན་བུ༷་མོ༷་དང༷་། མཉམ་ན་སྲིང༷་མོ༷འི་འདུ༷་ཤེས༷་བསྐྱེ༷ད་པར་བགྱི༷་ཡི་ཆགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་གལ་ཏེ་ཆ༷གས་པར་གྱུར༷་ན༷། དེ་དག་གི་ལུས་མི༷་གཙང༷་བ་ཉི༷ད་དུ༷་ཡང༷་དག༷་པར་བས༷མ་པར༷་བགྱི༷འོ། །གཉིས་
第一部分又分为两个：断除不顺对治的散乱和修习顺对治的四无量心。第一部分中，有四种散乱：境界散乱、八法散乱、财物散乱和受用散乱。第一种境界散乱中，有通过改变内在想法来护持诸根和通过了知境界的特性来断除贪着两个方面。其中第一点又分为四个：教诫从他人女子护持诸根，教诫从其他欲望护持诸根，未护持诸根的过患，赞叹能护持诸根。第一点：不要刻意看他人妻子，即使自然而然看到，也应按年龄关系，比自己年长的生起母亲想，比自己年幼的生起女儿想，同龄的生起姐妹想，不应贪着，如果生起贪着，应当如实思维她们的身体不净。第二，
པ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་གཡོ༷་བའི༷་སེ༷མས་ནི༷་ཐོས༷་པ་དང་མཚུང༷ས་པར་བསྲུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བུ༷་ལྟ་བུ༷ར་དང་། གཏེར༷་བ༷ཞིན་དུ་དང་སྲོག༷་དང༷་འདྲ༷་པར༷་བསྲུ༷ང་བར་བགྱི༷་སྟེ༷། དེ་ལ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་ཐོས་པའི་དོན་བསྒྲིམས་ཏེ་མ་ཉན་ན། གཡེང་བ་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་ཐོས་པས་སྒྲའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུན་ལ་ཡིད་མ་ཡེང་པར་བརྒྱུད་མར་བཞག་དགོས་པ་དང་བུ་ཆུང་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དེ་མ་ཡིས་གཡང་ས་སོགས་སུ་འགྲོ་དོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་། གཏེར་ཆེན་པོ་ཆོམ་རྐུན་སོགས་ཀྱིས་ཁྱེར་བར་དོགས་པས་ཉིན་མཚན་དུ་བསྲུང་བ་དང་། ནམ་ཡང་རང་གི་སྲོག་འདི་ཕངས་ནས་སྲུང་བའི་དཔེ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དེ་ལ་དྲན་པས་བྱ་ར་བཅུག་ནས་གང་ལ་སྲུང་ཞེ་ན། གདུག༷་པ༷་སྦྲུལ་ལྟ་བུ་དང་དུག༷་དང༷་མཚོ༷ན་རྩེ་གཟིང་བ་དང༷་དགྲ༷་བོ༷་དང༷་། མེ༷་འབར་བའི་ཀློང་བཞི༷ན་དུ་འདོ༷ད་པའི༷་བདེ༷་བ་ལ༷་ཡི༷ད་འབྱུང༷་བར་མཛོད༷་ཅིག །གསུམ་པ། ཡིད་མ་འབྱུང་ན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ནི་ཕུང༷་ཁྲོལ༷་ཏེ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད༷་པ༷་སྟེ༷། རྒྱལ༷་བ༷འི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཀི༷མྦའི༷་འབྲ༷ས་འདྲ༷ར་གསུང༷ས་ཏེ། ཀིམྦའི་འབྲས་བུ་ནི་དྲན་ཉེ་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ན་ཡོད་པའི་ཤིང་ཞིག་སྟེ་འབྲས་བུར་མངར་ཡང་སྔ་དྲོ་ཟོས་ན་ཕྱི་དྲོ་འཆི་
片刻不住的躁动之心应当如同听闻那样守护，又如同守护儿子一样，如同守护宝藏一样，如同守护生命一样守护。其中，听闻时专心听闻，如果不专心听，就会因散乱而错过相应的内容，所以应将注意力不散乱地持续放在声音的连续上；如同母亲因担心心爱的小孩掉入悬崖等处而时刻警觉看护；如同日夜守护大宝藏，担心被盗贼等抢走；又如何时都珍惜保护自己的生命一样。所有这些例子都应了解为相似的。通过正念监督心后，对什么守护呢？应当厌离欲乐，如同厌离凶恶的毒蛇、毒药、锋利的武器、敌人和熊熊燃烧的火焰一样。第三，如果不生起厌离会发生什么？欲望会带来毁灭，产生大过患，胜者佛陀说它像奇母巴果，据《念住经》所说，奇母巴果是西方海洋岛上的一种树，其果实虽甜美，但早上吃了下午就会死亡。


 །དེས་ན་དེ༷་ད༷ག་སྤང༷་བར་བགྱི༷་སྟེ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལྕག༷ས་སྒྲོག༷་གིས༷། འཁོར༷་བའི༷་བཙོ༷ན་ར༷ར་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི༷་དག༷་དབང་མེད་དུ་བཅིང༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ། གང༷་དག༷་མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་དྲུག༷་རང་རང་གི་ཡུ༷ལ་གཟུགས་སོགས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷། རྟག༷་ཏུ༷་མི༷་བརྟ༷ན་པར་གཡོ༷་ཞིང་འཇུག་པ་ལས་རྒྱལ་ཏེ་མི་གཡོ་བ་དང༷་གང༷་དག༷་གཞན་གཅི༷ག །གཡུ༷ལ་ངོར༷་དགྲ༷་ཡི་དཔུང་གི་ཚོག༷ས་ལ༷ས་རྒྱལ༷་བ་དེ༷་གཉིས་དག༷་ལ༷ས། མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་དང༷་པོ༷་དེ་སྐྱེས་ཀུན་བུ་དཔའ༷་བོ་རབ༷་ལ༷གས་ཏེ་ཡིན་པ༷ར་ཤེས་འཚལ༷་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དཔའ་བོ་ནི་བརྟན་པའི་མིང་སྟེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་ལ། གཡུལ་ངོར་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་ཙམ་བྱ་མི་དཀའ་ཞིང་། ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་རྗེས་འབྲང་གི་ཡིད་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སོ་སྐྱེ་སུ་ཡང་མེད་པས། དེ་དག་ལས་རྒྱལ་བ་འདི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་དཀའ་བས་སོ། །མདོར་ན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དུད་འགྲོ་ལའང་ཡོད་ལ། དབང་པོ་ཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དབང་པོས་ཀྱང་དཀའོ། །གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་གཙོ་བོ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤང་བ་དང་། འདོད་པ་སྤྱིའི་
8-5-8b
ཚུལ་ཤེས་ནས་ཆགས་པ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ། བུ༷ད་མེ༷ད་གཞོ༷ན་ནུའི༷་ལུས༷་ནི༷། ལོག༷ས་ཤིག༷་ཏུ༷་བློས་གཞལ་ན། དྲི༷་ང༷་བ༷་དང༷་བུ་གའི་སྒོ༷་དགུ༷་དོད༷་པ༷་དང༷་། མི༷་གཙ༷ང་བ་འདྲེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཤང་གཅི་ཁྲག་སོགས་རྫས་སོ་གཉིས་པོ་ཀུན༷་གྱི་སྣོ༷ད་དང་འདྲ༷་བ༷་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་དག༷ང་དཀའ༷་བ་དང༷་། དེ་ལྟ་བུའི་མི་གཙང་བའི་སྣོད་པ༷གས་པ༷ས་གཡོ༷གས་པ་དང༷་དེ་དག་གི་རྒྱན༷་གསེར་དངུལ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ལོ༷གས་ཤིག༷་ཏུ་གཟི༷གས་ཞེས་ལུས་དང་རྒྱན་སོ་སོར་ཕྱེས་ཏེ་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟར༷་མཛེ༷་ཅ༷ན་པགས་པའི་འོག་ན་རྒྱུ་བའི་སྲིན༷་བུ༷ས་ཉེ༷ན་པ༷་ནི༷། ཚོར་བ་བདེ༷་བ༷འི་དོ༷ན་དུ༷་མེ༷་ལ༷་ཀུན༷་བསྟེན༷་ཀྱང༷་སྐབས་དེ་ན་སྲིན་རྣམས་ཅུང་མི་རྒྱུ་བར་ཕན་འདྲ་ཡང་། དེས་ནད་ཞི༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་སླར་ཡང་ཆེས་ཟུག་ངུ་སྡང་བ་དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བར༷་ནི༷།འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷འང༷་མི་ཞི་བར་སླར་ཡང་ཆེར་འཕེལ་བར་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཡེང་བ་ལ། གཉེན་པོ་དང་། སྤང་བྱ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉེན་པོ་དངོས་དང་། གཉེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དོན༷་ད༷མ་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པའི་དོན་གཟིག༷ས་པ༷ར་བགྱི༷་སླ༷ད་དངོས༷་པོ་
8-5-9a
རྣམ༷ས་ལ༷། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡི༷ད་ལ༷་བགྱིད༷་པ༷་དེ༷་ལ་གོམ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བ༷ར་བསྔགས་འོས་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན༷་པ༷་ཡི༷། ཆོས༷་གཞ༷ན་འག༷འ་ཡ༷ང་མཆི༷ས་པ༷་མ༷་ལག༷ས་སོ༷་སྟེ་ནང་སེམས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྐྱེས༷་བུ༷་གང་དག་རིག༷ས་དང་གཟུག༷ས་དང་མང་དུ་ཐོས༷་པ་དང༷་ལྡན༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་། དོན་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པའི་ཤེས༷་རབ༷་དང་ཚུལ་བཞིན་བགྱི་བའི་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་བྲལ༷་བ༷་ནི་བཀུར༷་བར་བྱ་བའི་འོས་མ༷་ལ༷གས་སོ། །དེ༷་ལྟ༷་བས་ན་གང་ཟག་གང༷་ལ༷་ཚུལ་བཞིན་བསམ་ཞིང་སྤྱོད་པའི་ཤེར་ཚུལ་གྱི་ཡོན༷་ཏན༷་འདི༷་གཉི༷ས་དང་ལྡན༷་པ། དེ༷་ནི༷་རིགས་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞ༷ན་རྣམས་དང༷་བྲལ༷་ཡང༷་མཆོ༷ད་པར་འོས་སོ།

以下是简体中文直译：
།དེས་ན་དེ༷་ད༷ག་སྤང༷་བར་བགྱི༷་སྟེ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལྕག༷ས་སྒྲོག༷་གིས༷། འཁོར༷་བའི༷་བཙོ༷ན་ར༷ར་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི༷་དག༷་དབང་མེད་དུ་བཅིང༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ། གང༷་དག༷་མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་དྲུག༷་རང་རང་གི་ཡུ༷ལ་གཟུགས་སོགས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷། རྟག༷་ཏུ༷་མི༷་བརྟ༷ན་པར་གཡོ༷་ཞིང་འཇུག་པ་ལས་རྒྱལ་ཏེ་མི་གཡོ་བ་དང༷་གང༷་དག༷་གཞན་གཅི༷ག །གཡུ༷ལ་ངོར༷་དགྲ༷་ཡི་དཔུང་གི་ཚོག༷ས་ལ༷ས་རྒྱལ༷་བ་དེ༷་གཉིས་དག༷་ལ༷ས། མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་དང༷་པོ༷་དེ་སྐྱེས་ཀུན་བུ་དཔའ༷་བོ་རབ༷་ལ༷གས་ཏེ་ཡིན་པ༷ར་ཤེས་འཚལ༷་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དཔའ་བོ་ནི་བརྟན་པའི་མིང་སྟེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་ལ། གཡུལ་ངོར་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་ཙམ་བྱ་མི་དཀའ་ཞིང་། ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་རྗེས་འབྲང་གི་ཡིད་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སོ་སྐྱེ་སུ་ཡང་མེད་པས། དེ་དག་ལས་རྒྱལ་བ་འདི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་དཀའ་བས་སོ། །མདོར་ན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དུད་འགྲོ་ལའང་ཡོད་ལ། དབང་པོ་ཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དབང་པོས་ཀྱང་དཀའོ། །གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་གཙོ་བོ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤང་བ་དང་། འདོད་པ་སྤྱིའི་
因此应当断除这些，欲望的铁锁将这些世间无法自主地束缚在轮回的牢狱中。第四，那些战胜眼等六根对各自境界色等的不稳定躁动而不动摇的人，和那些在战场上战胜敌军的人，这两者之中，智者应当了解前者是众生中的最勇士。其原因是：勇士意为稳固，即不被他人控制的意思。仅仅在战场上战胜敌人并不困难，而由于无始以来习气的影响，没有任何凡夫能不受根所随从的心为境界所控制，因此战胜这些比战胜战场困难千倍。简言之，战胜战场即使动物也能做到，但战胜诸根对境界的控制甚至对诸根本身也很困难。第二点中，通过全面了解欲界欲望主要对象女性的身体来断除贪欲，以及通过了解欲望的普遍特性来断除贪欲两方面。第一点：
ཚུལ་ཤེས་ནས་ཆགས་པ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ། བུ༷ད་མེ༷ད་གཞོ༷ན་ནུའི༷་ལུས༷་ནི༷། ལོག༷ས་ཤིག༷་ཏུ༷་བློས་གཞལ་ན། དྲི༷་ང༷་བ༷་དང༷་བུ་གའི་སྒོ༷་དགུ༷་དོད༷་པ༷་དང༷་། མི༷་གཙ༷ང་བ་འདྲེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཤང་གཅི་ཁྲག་སོགས་རྫས་སོ་གཉིས་པོ་ཀུན༷་གྱི་སྣོ༷ད་དང་འདྲ༷་བ༷་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་དག༷ང་དཀའ༷་བ་དང༷་། དེ་ལྟ་བུའི་མི་གཙང་བའི་སྣོད་པ༷གས་པ༷ས་གཡོ༷གས་པ་དང༷་དེ་དག་གི་རྒྱན༷་གསེར་དངུལ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ལོ༷གས་ཤིག༷་ཏུ་གཟི༷གས་ཞེས་ལུས་དང་རྒྱན་སོ་སོར་ཕྱེས་ཏེ་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟར༷་མཛེ༷་ཅ༷ན་པགས་པའི་འོག་ན་རྒྱུ་བའི་སྲིན༷་བུ༷ས་ཉེ༷ན་པ༷་ནི༷། ཚོར་བ་བདེ༷་བ༷འི་དོ༷ན་དུ༷་མེ༷་ལ༷་ཀུན༷་བསྟེན༷་ཀྱང༷་སྐབས་དེ་ན་སྲིན་རྣམས་ཅུང་མི་རྒྱུ་བར་ཕན་འདྲ་ཡང་། དེས་ནད་ཞི༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་སླར་ཡང་ཆེས་ཟུག་ངུ་སྡང་བ་དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བར༷་ནི༷།འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷འང༷་མི་ཞི་བར་སླར་ཡང་ཆེར་འཕེལ་བར་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཡེང་བ་ལ། གཉེན་པོ་དང་། སྤང་བྱ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉེན་པོ་དངོས་དང་། གཉེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དོན༷་ད༷མ་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པའི་དོན་གཟིག༷ས་པ༷ར་བགྱི༷་སླ༷ད་དངོས༷་པོ་
年轻女子的身体，若以智力分辨衡量，是臭秽的，有九孔洞开，不仅仅有不净之物，而是如同盛装粪尿血等三十二种物质的容器，无论食用饮用多少也难以填满，这样的不净容器以皮肤覆盖，而她们的装饰如金银衣服等也应当分开观察，应当将身体与装饰分开了解。第二点：如同麻风病人因皮下流动的虫子所苦，为了舒适感而趋向火，虽然当时虫子稍微不动似有益处，但疾病并不因此平息，反而更加剧痛苦，同样，请知晓对欲望的贪着也不会平息，反而会更加增长。第二，内在八法散乱分为对治和所断两部分。第一部分又分为实际对治和具有或不具有该对治的过患功德说明两点。第一点：为了能见到胜义实相无常、苦、空、无我的意义，对诸事物应当
རྣམ༷ས་ལ༷། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡི༷ད་ལ༷་བགྱིད༷་པ༷་དེ༷་ལ་གོམ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བ༷ར་བསྔགས་འོས་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན༷་པ༷་ཡི༷། ཆོས༷་གཞ༷ན་འག༷འ་ཡ༷ང་མཆི༷ས་པ༷་མ༷་ལག༷ས་སོ༷་སྟེ་ནང་སེམས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྐྱེས༷་བུ༷་གང་དག་རིག༷ས་དང་གཟུག༷ས་དང་མང་དུ་ཐོས༷་པ་དང༷་ལྡན༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་། དོན་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པའི་ཤེས༷་རབ༷་དང་ཚུལ་བཞིན་བགྱི་བའི་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་བྲལ༷་བ༷་ནི་བཀུར༷་བར་བྱ་བའི་འོས་མ༷་ལ༷གས་སོ། །དེ༷་ལྟ༷་བས་ན་གང་ཟག་གང༷་ལ༷་ཚུལ་བཞིན་བསམ་ཞིང་སྤྱོད་པའི་ཤེར་ཚུལ་གྱི་ཡོན༷་ཏན༷་འདི༷་གཉི༷ས་དང་ལྡན༷་པ། དེ༷་ནི༷་རིགས་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞ༷ན་རྣམས་དང༷་བྲལ༷་ཡང༷་མཆོ༷ད་པར་འོས་སོ།
修习如实在意中作意，这是因为战胜内心敌人的缘故。没有其他任何法堪与此相比而值得称赞。第二点：即使那些具有种姓、相貌和多闻的人，若缺乏如理思维的智慧和如法行持的戒律，也不值得尊敬。因此，任何人若具有如理思维和行为的智慧与戒律这两种功德，即使缺乏种姓等其他功德，也值得供养。


 །གཉིས་པ་སྤང་བྱ་ལ། ཆོས་བརྒྱད་དངོས་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་སྡིག་པ་སྤང་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། འཇིག༷་རྟེན༷་པའི་ཚུལ་མཁྱེན༷་པ༷་ཞེས་བོས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྙེད༷་པ་ད༷ང་མ༷་ཀུན་རྙེད༷་པ༷་དང་། ལུས་སེམས་བདེ༷་བ་དང༷་མི༷་བདེ༷་བ་དང་རྣ་བར་ཚིག་སྙན༷་པ་དང༷་མི༷་སྙན༷་པ་དང༷་། ངོར་བསྟོ༷ད་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་སྨད༷་པ་ཅེས༷་བགྱི༷་བའི་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ཆོས༷་ནི་བརྒྱ༷ད་པོ༷་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས། འདི་ལ་གནས། འདི་ལ་བརྟེན། འདི་ལ་སྤྱོད་འདི་ལས་འདའ་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་རྣམས་
8-5-9b
ནི་བད༷ག་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གི༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་བྱས་ཤིང་ཞེན་རུང་བ་མིན༷་པར༷་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཐམས་ཅད་མགོ༷་སྙོམ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། དེ་སྤང་དགོས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་རང་དོན་དུ་མ་ཟད་མཆོད་གནས་བྲ༷མ་ཟེ༷་དང་དགེ༷་སློང༷་དང་ལྷ༷་དང༷་ནི༷། བཤེས་སུ་གྱུར་པའི་མགྲོ༷ན་དང༷་ཡབ༷་ཡུམ༷་སྟེ་ཕ་མ་དག༷་དང༷་དེ་བཞིན་བཙུན༷་མོ༷་དང༷་། འཁོ༷ར་གྱི༷་སླ༷ད་དུའ༷ང་སྡིག༷་པ༷་མི༷་བགྱི༷་སྟེ༷། འབྲས་བུ་དམྱལ༷་བ༷འི་རྣམ༷་སྨིན༷་རང་གིས་མྱོང་བའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐལ༷་པ་ནོ༷ད་པའམ་ལེན་པ་གཞན་འག༷འ་ཡང་མ༷་མཆིས༷་སོ། །གཉིས་པ། སྡིག༷་པའི༷་ལ༷ས་རྣམ༷ས་སྤྱོ༷ད་པ༷་སུ་འགའ༷་ཡང༷་ནི༷། དེ༷་ཡི༷་མོ༷ད་ལ༷་མཚོན༷་གྱིས་བཏབ་པ་བཞི༷ན་དུ་མི༷་གཅོ༷ད་ཀྱང༷་། ནམ་འཆི༷་བའི༷་དུས༷་ལ༷་བབ༷་པ་ན༷་ཉེས་སྤྱོད་སྡིག༷་པ༷་ཡི༷། ལ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས༷་བུ༷་སྡུག་བསྔལ་པ་གང༷་ལ༷གས་པ་མངོན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ༷འི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནོར་གྱིས་གཡེང་བ་ལ། ནོར་ལ་སྤང་བླང་གི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བཤད། བྱེ་བྲག་མནོག་ཆུང་གི་བྱ་བ་སྤང་པ། སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ། ད༷ད་པ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་ཐོས༷་པ་དང༷་གཏོང༷་བ༷་ལ་གོམས་པ་དང༷་། རང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དྲི༷་མ་མེ༷ད་པའི་ངོ༷་ཚ༷་ཤེས༷་པ་དང༷་གཞན་རྒྱུ་མཚན་དུ་
8-5-10a
བྱས་ཏེ་ཁྲེལ༷་ཡོ༷ད་པ་དག་ད༷ང་། ཤེས༷་རབ༷་ནི་འཕགས་པའི་ནོར༷་བདུན་ལ༷གས་པ༷ར་ཐུབ༷་པས༷་གསུང༷ས་ཏེ། ནོར་འདིས་རང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དབུལ་བ་སེལ་ཞིང་དོན་ཆེ་ལ། ནོར༷་གཞ༷ན་ཕལ༷་པ༷་ནི་མི་རྟག་པ་བསླུ་ཞིང་འདྲིད་པ་འཆིང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་དོན༷་མ༷་མཆི༷ས་པར་རྟོག༷ས་པར་མཛོད༷་ཅིག །གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུའང་ཆོ་ལོ་སོགས་རྒྱན༷་པོ༷་འགྱེད༷་དང༷་ཁྲོམ་སོགས་འདུས༷་པ་ལ༷་ལྟ༷་ཞིང་གཡེང་བ༷་དང༷་། བརྩོན་པ་དོར་བའི་ལེ༷་ལོ༷་དང་སྡིག༷་པ༷འི་གྲོག༷ས་པོ་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་དང༷་། ཆང༷་འཐུང་བ་དང༷་མཚ༷ན་མོ༷་གནས་གཞན་དུ་རྒྱུ༷་བ༷་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ང༷ན་སོ༷ང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བ༷། ཚེ་འདིར་གྲག༷ས་པ༷་ཉམ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ༷་དྲུག༷་སྤང༷་བར་མཛོད་ཅིག །གསུམ་པ་ལ། གཉེན་པོའི་ཕན་ཡོན། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་དམིགས་གཉིས། དང་པོ། ནོར༷་རྣམ༷ས་ཀུན་གྱི༷་ན༷ང་ན༷་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག༷་ཤེས༷་པ༷་ནི། རབ༷་དང་མཆོ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ༷གས་པ༷ར་ལྷ༷་མི༷འི་སྟོན༷་པ༷ས་གསུ༷ངས་སོ། །དེས་ན་དུས་ཀུན༷་ཏུ༷་ཆོག༷་ཤེ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་ཆོག༷་ཤེས་པའམ་མཁྱེན༷་ན༷། གསེར་སོགས་ནོ༷ར་མི༷་འདོ༷ག་ཀྱང༷་ཡང༷་དག༷་འབྱོར༷་པ༷་ཡི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ལག༷ས་ཏེ་འབྱོར་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是简体中文直译：
།གཉིས་པ་སྤང་བྱ་ལ། ཆོས་བརྒྱད་དངོས་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་སྡིག་པ་སྤང་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། འཇིག༷་རྟེན༷་པའི་ཚུལ་མཁྱེན༷་པ༷་ཞེས་བོས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྙེད༷་པ་ད༷ང་མ༷་ཀུན་རྙེད༷་པ༷་དང་། ལུས་སེམས་བདེ༷་བ་དང༷་མི༷་བདེ༷་བ་དང་རྣ་བར་ཚིག་སྙན༷་པ་དང༷་མི༷་སྙན༷་པ་དང༷་། ངོར་བསྟོ༷ད་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་སྨད༷་པ་ཅེས༷་བགྱི༷་བའི་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ཆོས༷་ནི་བརྒྱ༷ད་པོ༷་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས། འདི་ལ་གནས། འདི་ལ་བརྟེན། འདི་ལ་སྤྱོད་འདི་ལས་འདའ་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་རྣམས་
第二，关于所断，有八法本身和教诫断除其果报罪业两部分。第一，了知世间道理者，所谓获得财物和未获得财物，身心安乐和不安乐，耳闻悦耳言语和不悦耳言语，当面赞美和背后诽谤，这就是所谓的世间八法。世人依靠它、执着它、受用它、不能超越它。这些
ནི་བད༷ག་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གི༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་བྱས་ཤིང་ཞེན་རུང་བ་མིན༷་པར༷་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཐམས་ཅད་མགོ༷་སྙོམ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། དེ་སྤང་དགོས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་རང་དོན་དུ་མ་ཟད་མཆོད་གནས་བྲ༷མ་ཟེ༷་དང་དགེ༷་སློང༷་དང་ལྷ༷་དང༷་ནི༷། བཤེས་སུ་གྱུར་པའི་མགྲོ༷ན་དང༷་ཡབ༷་ཡུམ༷་སྟེ་ཕ་མ་དག༷་དང༷་དེ་བཞིན་བཙུན༷་མོ༷་དང༷་། འཁོ༷ར་གྱི༷་སླ༷ད་དུའ༷ང་སྡིག༷་པ༷་མི༷་བགྱི༷་སྟེ༷། འབྲས་བུ་དམྱལ༷་བ༷འི་རྣམ༷་སྨིན༷་རང་གིས་མྱོང་བའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐལ༷་པ་ནོ༷ད་པའམ་ལེན་པ་གཞན་འག༷འ་ཡང་མ༷་མཆིས༷་སོ། །གཉིས་པ། སྡིག༷་པའི༷་ལ༷ས་རྣམ༷ས་སྤྱོ༷ད་པ༷་སུ་འགའ༷་ཡང༷་ནི༷། དེ༷་ཡི༷་མོ༷ད་ལ༷་མཚོན༷་གྱིས་བཏབ་པ་བཞི༷ན་དུ་མི༷་གཅོ༷ད་ཀྱང༷་། ནམ་འཆི༷་བའི༷་དུས༷་ལ༷་བབ༷་པ་ན༷་ཉེས་སྤྱོད་སྡིག༷་པ༷་ཡི༷། ལ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས༷་བུ༷་སྡུག་བསྔལ་པ་གང༷་ལ༷གས་པ་མངོན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ༷འི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནོར་གྱིས་གཡེང་བ་ལ། ནོར་ལ་སྤང་བླང་གི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བཤད། བྱེ་བྲག་མནོག་ཆུང་གི་བྱ་བ་སྤང་པ། སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ། ད༷ད་པ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་ཐོས༷་པ་དང༷་གཏོང༷་བ༷་ལ་གོམས་པ་དང༷་། རང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དྲི༷་མ་མེ༷ད་པའི་ངོ༷་ཚ༷་ཤེས༷་པ་དང༷་གཞན་རྒྱུ་མཚན་དུ་
对具有高尚品性的人来说，不应作为心的执着对象，而应平等视待一切赞美诽谤等。第二部分，包括实际内容和应当断除的方式两方面。第一点：你不仅不应为了自己，也不应为了应供养者婆罗门、比丘、神祇，以及成为朋友的客人、父母、王后和眷属而造罪，因为当自己感受地狱异熟果报时，没有任何其他人会代替承担或分担这异熟果报。第二点：任何人行恶业，虽然不会立刻被刀割伤一样，但当死亡时刻来临时，恶行罪业的痛苦果报必然显现，如同飞鸟在天空的影子一样。第三，财物散乱分为总说财物取舍之分、具体断除微小事务、对治三部分。第一点：信心、戒律、闻法、习惯布施，以及针对自己的无垢惭愧心，针对他人的有愧心，和智慧是七圣财，佛陀如是宣说。
བྱས་ཏེ་ཁྲེལ༷་ཡོ༷ད་པ་དག་ད༷ང་། ཤེས༷་རབ༷་ནི་འཕགས་པའི་ནོར༷་བདུན་ལ༷གས་པ༷ར་ཐུབ༷་པས༷་གསུང༷ས་ཏེ། ནོར་འདིས་རང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དབུལ་བ་སེལ་ཞིང་དོན་ཆེ་ལ། ནོར༷་གཞ༷ན་ཕལ༷་པ༷་ནི་མི་རྟག་པ་བསླུ་ཞིང་འདྲིད་པ་འཆིང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་དོན༷་མ༷་མཆི༷ས་པར་རྟོག༷ས་པར་མཛོད༷་ཅིག །གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུའང་ཆོ་ལོ་སོགས་རྒྱན༷་པོ༷་འགྱེད༷་དང༷་ཁྲོམ་སོགས་འདུས༷་པ་ལ༷་ལྟ༷་ཞིང་གཡེང་བ༷་དང༷་། བརྩོན་པ་དོར་བའི་ལེ༷་ལོ༷་དང་སྡིག༷་པ༷འི་གྲོག༷ས་པོ་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་དང༷་། ཆང༷་འཐུང་བ་དང༷་མཚ༷ན་མོ༷་གནས་གཞན་དུ་རྒྱུ༷་བ༷་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ང༷ན་སོ༷ང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བ༷། ཚེ་འདིར་གྲག༷ས་པ༷་ཉམ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ༷་དྲུག༷་སྤང༷་བར་མཛོད་ཅིག །གསུམ་པ་ལ། གཉེན་པོའི་ཕན་ཡོན། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་དམིགས་གཉིས། དང་པོ། ནོར༷་རྣམ༷ས་ཀུན་གྱི༷་ན༷ང་ན༷་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག༷་ཤེས༷་པ༷་ནི། རབ༷་དང་མཆོ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ༷གས་པ༷ར་ལྷ༷་མི༷འི་སྟོན༷་པ༷ས་གསུ༷ངས་སོ། །དེས་ན་དུས་ཀུན༷་ཏུ༷་ཆོག༷་ཤེ༷ས་པར་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་ཆོག༷་ཤེས་པའམ་མཁྱེན༷་ན༷། གསེར་སོགས་ནོ༷ར་མི༷་འདོ༷ག་ཀྱང༷་ཡང༷་དག༷་འབྱོར༷་པ༷་ཡི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ལག༷ས་ཏེ་འབྱོར་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
这些财富能消除自他暂时和究竟的贫乏，利益巨大；而其他平常财富是无常的、欺诱人的、令人束缚的因，应当了解它们毫无意义。第二点：特别是打骰子等赌博、看热闹市集等人群而散乱、舍弃精进的懈怠、依靠恶友、饮酒和夜间游荡等，这些是导向恶趣的近因，是今生名誉受损的原因，因此应当断除这六种行为。第三部分，分为对治的利益和缺乏对治的过患两方面。第一点：在一切财物中，少欲知足是最好最殊胜的，天人之师如是宣说。因此，应当时时刻刻知足满足。若知足，即使没有黄金等财物，也能享受真正富足的果报，这是因为财富的目的就是知足。


 །
8-5-10b
གཉིས་པ། དེས༷་པ༷་ཞེས་རྒྱུད་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་ལ་བོས་ནས་བདོ༷ག་པ་མ༷ང་པོ་ཀུན་རྣམས་བསག་བསྲུང་བརླག་པས་ཇི༷་ལྟར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་བ༷་དེ་ལྟར། འདོ༷ད་པ༷་ཆུང༷་བ་རྣམ༷ས་ནི་དེ༷་ལྟ༷་བུ་སྡུག་བསྔལ་བ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ༷། དཔེར་ན་ཀླུ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་བ་ཆེ་བ་ལྟར་སྦྲུལ་མགོའི་གདེང་ཀའང་མང་བས་ཀླུ༷་མཆོ༷ག་དེ་རྣམ༷ས་ལ༷་མགོ༷་བོ༷་ཇི༷་སྙེད༷་པ༷། དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་བྱེ་ཚན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ན་ཚ་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཡང་དེ༷་སྙེད༷་ཡོད་དོ༷། །བཞི་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཁྱིམ་ཐབ། ཟས། གཉིད་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། སྤང་བྱ་དང་། བླང་བྱ་གཉིས། དང་པོ། རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་དགྲ༷ར་འབྲེ༷ལ་གསོད་པའི་གཤེ༷ད་མ༷་ལྟ༷་བུ༷་དང༷་། ཁྱིམ༷་ཐབ༷ས་དེ་ཉིད་བརྙས༷་པར་བགྱིད༷་པ་རྗེ༷་མོ༷་ལྟ༷་བུ༷་དང༷་། དངོས་པོ་ཆུང༷་ངུའང༷་ཆེད་དུ་མི་སློང་བར་ཕག་ཏུ་རྐུ༷་བ༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ལྟ༷་བུ༷་ཡི༷། ཆུང༷་མ༷་གསུམ༷་པོ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ༷་པར༷་སྤང༷་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ། སྲིང༷་མོ༷་ལྟ༷་བུར༷་རང་དང་རྗེས༷་སུ་མཐུ༷ན་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། མཛའ༷་མོ༷་བཞིན༷་དུ༷་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ༷་ད༷ང་། མ༷་བཞི༷ན་དུ་རང་ལ་ཕ༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་དང༷་བྲན༷་མོ༷་བཞི༷ན་དུ། རང་གི་དབ༷ང་དུ་གྱུར༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་རིགས་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རི༷གས་ཀྱི༷་ལྷ༷་བཞི༷ན་དུ་བཀུར༷་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཟས་ནི། ཁ༷་ཟས༷་ནི་དཔེར་
8-5-11a
ན་སྨན༷་དང༷་འདྲ་བར༷་རིག༷་པ༷འམ་ཤེས་པ་ཡིས༷་ཏེ་སྨན་ནད་གཞི་ལ་ཚོད་ཙམ་ལས་ཆེ་ཆུང་དུ་སོང་ན་མི་ལེགས་པ་ལྟར་ཚོད་རིག་པས། དེ་ཡང་ཀུན་སློང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཞེ༷་སྡང༷་མེ༷ད་པར༷་བསྟེན༷་པར་བགྱི༷་སྟེ༷་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ། རྒྱག༷ས་ཕྱིར༷་མ༷་ལ༷གས་སྙེམ༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་མ༷་ལ༷གས། ཞེས་ཟས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་ནས་གཞུ་འགེང་པ་སོགས་སྟོབས་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཟ་བ་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ། ལང་ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཕྱིར་ཟ་བ་ལང་ཚོའི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ། དེ་བཞིན་བཞིན་ལ་སེམས་པ། ནད་མེད་པ། ཡུན་རིང་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཟ་བ་དེ་དང་དེའི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བའོ། །ཡང་ཟས་བཅུད་ཆེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤད་བསྐྱེད་ནས་སྟོབས་རྙེད་པ་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་པའམ་དགྲ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་སྙེམས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ་དང་། ཡང་འཚག༷་པ་སྟེ་ཟས་བཅུད་ཅན་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར༷་ཡང་མ༷་ལགས༷་ཏེ་རྒྱགས་འཚག་གཉིས་ཆགས་པ་དང་སྙེམས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡིན་པས་ཞེ་སྡང་གིས་ཟ་བ་སྟེ་དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་དམ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ལུས༷་གན༷ས་པ་འབ༷འ་ཞི༷ག་གིས་ཕྱིར༷་ཟ་བར་བྱའོ།

以下是简体中文直译：
གཉིས་པ། དེས༷་པ༷་ཞེས་རྒྱུད་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་ལ་བོས་ནས་བདོ༷ག་པ་མ༷ང་པོ་ཀུན་རྣམས་བསག་བསྲུང་བརླག་པས་ཇི༷་ལྟར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་བ༷་དེ་ལྟར། འདོ༷ད་པ༷་ཆུང༷་བ་རྣམ༷ས་ནི་དེ༷་ལྟ༷་བུ་སྡུག་བསྔལ་བ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ༷། དཔེར་ན་ཀླུ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་བ་ཆེ་བ་ལྟར་སྦྲུལ་མགོའི་གདེང་ཀའང་མང་བས་ཀླུ༷་མཆོ༷ག་དེ་རྣམ༷ས་ལ༷་མགོ༷་བོ༷་ཇི༷་སྙེད༷་པ༷། དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་བྱེ་ཚན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ན་ཚ་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཡང་དེ༷་སྙེད༷་ཡོད་དོ༷། །བཞི་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཁྱིམ་ཐབ། ཟས། གཉིད་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། སྤང་བྱ་དང་། བླང་བྱ་གཉིས། དང་པོ། རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་དགྲ༷ར་འབྲེ༷ལ་གསོད་པའི་གཤེ༷ད་མ༷་ལྟ༷་བུ༷་དང༷་། ཁྱིམ༷་ཐབ༷ས་དེ་ཉིད་བརྙས༷་པར་བགྱིད༷་པ་རྗེ༷་མོ༷་ལྟ༷་བུ༷་དང༷་། དངོས་པོ་ཆུང༷་ངུའང༷་ཆེད་དུ་མི་སློང་བར་ཕག་ཏུ་རྐུ༷་བ༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ལྟ༷་བུ༷་ཡི༷། ཆུང༷་མ༷་གསུམ༷་པོ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ༷་པར༷་སྤང༷་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ། སྲིང༷་མོ༷་ལྟ༷་བུར༷་རང་དང་རྗེས༷་སུ་མཐུ༷ན་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། མཛའ༷་མོ༷་བཞིན༷་དུ༷་སྙིང༷་ལ༷་འབ༷བ་པ༷་ད༷ང་། མ༷་བཞི༷ན་དུ་རང་ལ་ཕ༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་དང༷་བྲན༷་མོ༷་བཞི༷ན་དུ། རང་གི་དབ༷ང་དུ་གྱུར༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་རིགས་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རི༷གས་ཀྱི༷་ལྷ༷་བཞི༷ན་དུ་བཀུར༷་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཟས་ནི། ཁ༷་ཟས༷་ནི་དཔེར་
第二点：温柔，即心性平和调顺之意，拥有大量财富的人因积聚、守护、损失而如何痛苦，少欲者则不会如此痛苦。例如，龙王越是富有，蛇头上的头冠也就越多，那些最高贵的龙有多少头，就会有多少由热沙等引起的疾病痛苦。第四，关于受用，有断除对家室、饮食、睡眠的贪着三部分。第一部分分为所断和所取两方面。第一点：自然与敌人相连如杀手一样的妻子，轻视丈夫如女主人一样的妻子，即使小事也不请求而偷偷拿取如盗贼一样的妻子，这三种妻子应当完全断除。第二点：如姐妹一样与自己相顺的，如爱人一样悦意的，如母亲一样希望对自己有益的，如婢女一样被自己所控制的，这些是各自家族不衰败的原因，应当如同家族神一样尊敬。第二部分，饮食：饮食
ན་སྨན༷་དང༷་འདྲ་བར༷་རིག༷་པ༷འམ་ཤེས་པ་ཡིས༷་ཏེ་སྨན་ནད་གཞི་ལ་ཚོད་ཙམ་ལས་ཆེ་ཆུང་དུ་སོང་ན་མི་ལེགས་པ་ལྟར་ཚོད་རིག་པས། དེ་ཡང་ཀུན་སློང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཞེ༷་སྡང༷་མེ༷ད་པར༷་བསྟེན༷་པར་བགྱི༷་སྟེ༷་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ། རྒྱག༷ས་ཕྱིར༷་མ༷་ལ༷གས་སྙེམ༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་མ༷་ལ༷གས། ཞེས་ཟས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་ནས་གཞུ་འགེང་པ་སོགས་སྟོབས་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཟ་བ་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ། ལང་ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཕྱིར་ཟ་བ་ལང་ཚོའི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ། དེ་བཞིན་བཞིན་ལ་སེམས་པ། ནད་མེད་པ། ཡུན་རིང་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཟ་བ་དེ་དང་དེའི་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བའོ། །ཡང་ཟས་བཅུད་ཆེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤད་བསྐྱེད་ནས་སྟོབས་རྙེད་པ་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་པའམ་དགྲ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་སྙེམས་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ་དང་། ཡང་འཚག༷་པ་སྟེ་ཟས་བཅུད་ཅན་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར༷་ཡང་མ༷་ལགས༷་ཏེ་རྒྱགས་འཚག་གཉིས་ཆགས་པ་དང་སྙེམས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡིན་པས་ཞེ་སྡང་གིས་ཟ་བ་སྟེ་དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་དམ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ལུས༷་གན༷ས་པ་འབ༷འ་ཞི༷ག་གིས་ཕྱིར༷་ཟ་བར་བྱའོ།
应当如同药物一样适量了解，如同药物对疾病若量太大或太小都不好一样应知适量。而且应当没有贪欲和嗔恨地食用，这是一般教导。特别是，不要为了骄傲，不要为了傲慢，也就是说不要为了通过食物使身体强壮能拉弓等力量增长而吃食物，这是为力量骄傲而食用；不要为了容颜长久维持而食用，这是为容颜骄傲而食用；同样，为了面貌、健康、长寿等而食用都是为这些方面骄傲而食用。又有通过富有营养的食物增长身体力量后，想着"我要与他人妻子行淫或伤害敌人"等颠倒之事，这是为傲慢而食用；也不要为了饱满，即不要为了用有营养的食物等使身体肉体丰满而食用。骄傲和饱满两者是贪欲和傲慢，会伤害他人，是以嗔恨而食用。因此，不为这些目的，而仅仅为了维持作为修行正法支撑的身体而食用。


 །གསུམ་པ་གཉིད་ནི། དོན་
8-5-11b
རིག༷་པ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅེས་བོས་ནས་ཉིན༷་པར༷་མཐ༷འ་དག༷་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གཉིད་པ་དང༷་། མཚ༷ན་མོའི༷་འང་ཆ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐུན༷་གྱི༷་སྟོ༷ད་སྨད༷་གཉིད་མེད་པའི་དུས་ཀྱིས་འདའ་བའམ་བཟླས༷་པར་བྱས་ན༷ས་ནི༷། མཚན་ཐུན་བར་པར་མན༷ལ་ཚེའ༷ང་གཉིད་དེ་དག་ལ་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་པར༷་བཏང་སྙོམས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་མི༷་འགྱུར༷་བར༷། ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ལུས་གནས་པ འི་ཕྱིར་གཉིད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་དྲ༷ན་པ་དང༷་ལྡན༷་པ༷ར་མཚན་ཐུན་སྟོད་སྨད་དེ༷་དག༷་གི་ཀུན་བར༷་དུ༷་མནོ༷ལ་ཅིག །དེའི་ཚེ་གཉིད་ལུང་མ་བསྟན་དགེ་བ་ལ་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་སུ། ཉིན་པར་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་དགེ་ཆོས་རྣམས་དྲན་བཞིན་པ་དང་། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་མུན་པ་སེལ་བའི་འོད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སེམས་གཏད་ནས་མྱུར་དུ་ལྡང་བའི་འདུན་པ་དང་བཅས་ཏེ་གཉིད་པར་བྱས་ན་ཀུན་སློང་གིས་དགེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཉིད་ཀྱི་དུས་རང་ལ་འདུན་པ་མེད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་མཐུན་ཕྱོགས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒྲུབ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་འདོད་ཀྱི་བྱམ༷ས་པ་དང༷་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང༷་རྗེ༷་ད༷ག་དང༷་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དག༷འ་བ༷་དང༷་། དེ་ལྟ་བུའང་ཉེ་རིང་མེད་པར་བརྡལ་བའི་བཏང༷་སྙོམ༷ས་ཏེ་འདི་བཞི་རྟག༷་ཏུ༷་ཡང༷་དག༷་པར་སྒོམ༷་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་དང་། དེས་
8-5-12a
གོང༷་མ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བརྙེས༷་པར༷་མ༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་། ཚང༷ས་པ༷འི་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་བདེ༷་བ༷་ཚད་མེད་པ་ཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
正行
གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་སྒོམ་ཚུལ། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་འདོ༷ད་པ་ན་སྤྱོ༷ད་པ་འདོད་འདུན་རྣམ་འཚེ་སོགས་སྤངས་ཤིང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཐོབ། གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་དྭང་གིས་རྟོག་དཔྱོད་སྤངས་ཤིང་དགའ་བདེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་གཉིས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དགའ༷་བ་སྤངས་ཤིང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གསུམ་པ་དང༷་། དྲན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་གིས་བདེ༷་བ་སྤངས་ཤིང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང༷་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་ཅིང་གཞན་ཡང་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག༷་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་དེ་དག་རྣམ༷་པར༷་སྤང༷་བའི༷་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བས༷མ་ག༷ཏན་བཞི༷་པོ༷་དེ་ཡི༷ས། རིམ་པར་འབྲས་བུ་ཚང༷ས་རིས་དང༷་འོ༷ད་གས༷ལ་དག༷་དང༷་དགེ༷་རྒྱས༷་དང༷་། འབྲས༷་བུ༷་ཆེ༷་ཡི་ལྷ༷་རྣམ༷ས་དང༷་སྐལ༷་མཉ༷མ་ཐོ༷བ་པ་སྟེ་དོན་དུ་
8-5-12b
དེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
诸随作
གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཉིས། དགེ་སྡིག་བླང་དོར་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་དགེ་སྡིག་གི་ལྕི་ཡང་བཤད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོར་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་བསྐྱེད་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། དགེ་སྡིག་གང་ཡིན་ཀྱང་དུས་རྟག༷་པར་བྱེད་པ་༡ དང༷་དེ་ལ་མངོ༷ན་པར༷་ཞེན༷་པ་དྲག་པོས་བྱེད་པ་༢ དང༷་ལས་དེ་ལ་རང་འཇོམས་པའི་གཉེན༷་པོ༷་མེ༷ད་པ་༣དང་། ཡོན༷་ཏན༷་གྱི་གཞིའམ་༤ ཞིང་༥ དཀོན་མཆོག་སོགས་དང་གཙོ༷་ལྡན༷་ཏེ་ཞིང་སྤྱི་ལས་གཙོ་བོར་ཕན་འདོགས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་གི་གཞི༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་ལ༷ས། དགེ༷་དང༷་མི༷་དགེ༷་རྣམ༷་ལྔ༷་ནི་ལས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟེ༷། དེ༷་བ༷ས་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་སྤང་ཞིང་དགེ༷་བ༷་ཆེན་པོ་སྤྱོ༷ད་པ་ལ༷་བརྩོ༷ན༷་པ༷ར་བགྱི༷འོ།

以下是简体中文直译：
གསུམ་པ་གཉིད་ནི། དོན་
第三，睡眠：了解意义的人啊，白天全部不睡觉，夜晚也分为三部分，上下时段不睡眠的时间度过或修持后，即使在中间时段睡眠，也不要使这些睡眠变成无果无记，而应当有觉知、具足正念，想着"为了维持修法的身体而睡眠"，在上下时段之间睡眠。这时为了将睡眠无记转变为善法的方法是：日间也以意忆念善法，并将心专注于光明想、驱除黑暗之光的特相，带着迅速起床的意愿而睡眠，则由发心变成善法，即使睡眠时本身没有意愿也可以。第二，修持顺对治四无量心：对一切众生希望安乐的慈心，希望离苦的悲心，对具有安乐的喜心，以及对这一切无亲疏普遍的舍心，应当恒常如实修习这四种。由此
虽然未得上师佛地，但也能获得无量梵世间安乐。
正行
第二，教诫修习正行四禅定：修习特殊止的禅定方法，以对治支分思维观察断除欲界行的贪欲、嗔恚等，获得功德支分离欲生起的喜乐，所依支分心一境性，这是第一禅定。同样，以净信断除思维观察，具喜乐的心是第二禅定。以行舍和念知断除喜而具有乐的心是第三禅定。以正念和正舍断除乐，具有舍受的心一境性是第四禅定，并且还断除一切苦和忧。这样能断除那些所断的四种等至禅定，依次获得与梵天、光音天、遍净天和广果天众同等果报，实际上就是往生到那些地方。
诸随作
第三，后行分两部分：总说取舍善恶和特别说明断除禅定障碍的方法。第一部分有解释善恶轻重和教诫修持对治不善的强大善业两点。第一点：无论善恶，恒常行持的(1)，对此强烈执着而行持的(2)，对此业没有能破除的对治(3)，功德的基础或(4)田地(5)三宝等和主要具足，即相比一般的田地主要利益和痛苦的田地基础所生之业，善与不善五种比其他业殊胜的大业。因此，应当断除大不善业，精进行持大善业。


 །གཉིས་པ། དགེ་བ་སྟོབས་ཆེ་བས་དཔེར་ན་ལ༷ན་ཚྭ༷་སྲ༷ང་འག༷ས་ཆུ༷་ནི༷་ཉུང༷་ངུ༷་ཀུན་ཞིག༷ རོ༷་བསྒྱུར༷་བར་བགྱིད༷་ནུས་ཀྱི༷་ག༷ངྒའི༷་ཀླུང༷་ཆེན་པོར་རོ་སྒྱུར་ནུས་པ་མི༷ན་པ་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྡིག༷་པའི༷་ལ༷ས་ནི༷་ཆུང་ངུ༷་བྱས་ན་ཡང༷་། དགེ༷་བའི༷་རྩ༷་བ༷་ཡང༷ས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ༷་གནོད་མི་ནུས་པ་མཁྱེན༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ཚུལ། སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བའི་རྒོད༷་པ་དང༷་སྔར་བྱས་སོགས་ལ་འགྱོ༷ད་པ་དང༷་གཞན་ལ་གནོ༷ད་པའི་སེམ༷ས་དང་སེམས་
8-5-13a
ནང་དུ་རྨུག༷ས་པ༷་དང༷་། འཇུག་ཤེས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་གཉི༷ད་དང༷་ཟག་བཅས་ཡིད་འོང་གི་འདོ༷ད་ཡོན་ལ༷་འདུ༷ན་པ་དང༷་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོ༷མ་པ་སྟེ༷། སྒྲིབ༷་པ༷་ལྔ༷་པོ༷་འདི༷་དག༷་ནི་དགེ༷་བ༷འི་ནོར༷། འཕྲོག༷་པར་བྱེད་པའི༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ལ༷གས་པ༷ར་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅེས་གདམས་སོ། །འདིར་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་གཡོ་བར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྨུགས་གཉིད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་མི་གསལ་བར་ཆོས་མཐུན་པ༷འི་ཕྱིར་རོ། །
智慧
དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ལ་གཉིས། དད་སོགས་ལྔའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说信等五法道之本性
དང་པོ་ལ། བླང་བྱ་དད་སོགས་བསྟན་པ་དང་། སྤང་བྱ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པ་སེལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དགེ་ལ་འདུན་པའི་ད༷ད་པ་དང༷་དེ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན༷་འགྲུས༷་དག༷་དང༷་སྔར་གྱི་དམིགས་རྣམ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་། དམིགས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས༷་རབ༷་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས༷་མཆོ༷ག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་བའང་འདི་ལྔ༷་ཉི༷ད་དེ༷། འདི༷་ལ༷་མངོ༷ན་པར་བརྩོན༷་མཛོད༷་ཅི༷ག་འདི༷་དག༷་ནི༷། བཟོད་པའི་སྐབས་ན་སྟོབ༷ས་ལྔ་དང་དྲོད་ཀྱི་སྐབས་དབ༷ང་པོ་ལྔ་ཞེས༷་བགྱི༷་ཞིང་སྦྱོར་ལམ་
8-5-13b
རྩེ༷་མོ༷ར་གྱུར༷་པ༷འ༷ང་འདི་ལྔ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ༷གས་སོ། །གཉིས་པ། ན༷་བ་དང་རྒ༷་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི༷་བ་དང་སྡུག༷་པ་དང་བྲལ༷་བ་དང༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལ༷ས་ནི༷་བད༷ག༷་གི༷ར་བྱ༷ས་ལ༷ས་མ༷་འདས༷་པས་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལག་ནས་སོ་ཞེས༷། དེ༷་ལྟར༷་ཡ༷ང་དང༷་ཡང༷་དུ༷་སེ༷མས་པ༷་དེ་ནི༷། སྤང་བྱ་དེ༷་ཡི༷་གཉེན་པོ༷འི་སྒོ༷་ནས་བདག་ནི་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་ནོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱག༷ས་པ་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་རིགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱགས་པ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱགས་པ་སེལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་།
广说念住等智慧
གཉིས་པ་ལ། སྲིད་ཞིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དེ་ལྡན་གྱི་ལམ་དངོས་བཤད་པ་གཉིས།
说有寂一切安乐根本为智慧
དང་པོ་ལ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གཉིས་ཀའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ལྟ་བ་གཉིས། དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོ༷་རི༷ས་དང་ཐ༷ར་པ༷་གཉིས་མི་འདོད་ན་ཕར་བཞག་མངོ༷ན་དུ་བཞེད༷་པའམ་འདོད་པ་ཞིག་ན༷་ནི། ལས་འབྲས་སོགས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡ༷ང་དག༷་པའི་ལྟ༷་བ༷་ལ༷་གོམ༷ས་པ༷་ཀུན་ཉིད་དུ༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གང༷་ཟག༷་གང་ཞིག་ལས་འབྲས་མེད་ཅེས་
8-5-14a
ལོག༷་པར༷་ལྟ༷་བས༷་ནི་ལྟར་སྣང་ལེག༷ས་སྤྱད༷་དེ་དགེ་བ་སྤྱད་ཀྱང༷་། དེས་མི་ཕན་པར་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ་རྣམ༷་པར༷་སྨིན༷་པ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན༷་ནོ།

以下是简体中文直译：
གཉིས་པ། དགེ་བ་སྟོབས་ཆེ་བས་དཔེར་ན་ལ༷ན་ཚྭ༷་སྲ༷ང་འག༷ས་ཆུ༷་ནི༷་ཉུང༷་ངུ༷་ཀུན་ཞིག༷ རོ༷་བསྒྱུར༷་བར་བགྱིད༷་ནུས་ཀྱི༷་ག༷ངྒའི༷་ཀླུང༷་ཆེན་པོར་རོ་སྒྱུར་ནུས་པ་མི༷ན་པ་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྡིག༷་པའི༷་ལ༷ས་ནི༷་ཆུང་ངུ༷་བྱས་ན་ཡང༷་། དགེ༷་བའི༷་རྩ༷་བ༷་ཡང༷ས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ༷་གནོད་མི་ནུས་པ་མཁྱེན༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ཚུལ། སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བའི་རྒོད༷་པ་དང༷་སྔར་བྱས་སོགས་ལ་འགྱོ༷ད་པ་དང༷་གཞན་ལ་གནོ༷ད་པའི་སེམ༷ས་དང་སེམས་
第二，以强大的善业，例如少量盐能改变少量水的味道，但不能改变恒河大河的味道一样，同样，即使作了小的恶业，也无法伤害广大的善根，应当了知这一点。第二，禅定障碍的断除方法：心散乱于境的掉举，对过去所作等的后悔，对他人有害的心，心内
ནང་དུ་རྨུག༷ས་པ༷་དང༷་། འཇུག་ཤེས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་གཉི༷ད་དང༷་ཟག་བཅས་ཡིད་འོང་གི་འདོ༷ད་ཡོན་ལ༷་འདུ༷ན་པ་དང༷་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོ༷མ་པ་སྟེ༷། སྒྲིབ༷་པ༷་ལྔ༷་པོ༷་འདི༷་དག༷་ནི་དགེ༷་བ༷འི་ནོར༷། འཕྲོག༷་པར་བྱེད་པའི༷་ཆོམ༷་རྐུན༷་ལ༷གས་པ༷ར་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅེས་གདམས་སོ། །འདིར་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་གཡོ་བར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྨུགས་གཉིད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་མི་གསལ་བར་ཆོས་མཐུན་པ༷འི་ཕྱིར་རོ། །
昏沉，摄入觉知的睡眠，对有漏可意的欲尘的贪欲，对道与果等的疑惑，应知这五种障碍是夺取善财的盗贼。这里将掉举和后悔合为一类是因为它们在动摇上相似，将昏沉和睡眠合为一类是因为它们在不清晰上相似。
智慧
དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ལ་གཉིས། དད་སོགས་ལྔའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
第六，关于智慧分两部分：略说信等五法道之本性和广说念住等智慧。
略说信等五法道之本性
དང་པོ་ལ། བླང་བྱ་དད་སོགས་བསྟན་པ་དང་། སྤང་བྱ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པ་སེལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དགེ་ལ་འདུན་པའི་ད༷ད་པ་དང༷་དེ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན༷་འགྲུས༷་དག༷་དང༷་སྔར་གྱི་དམིགས་རྣམ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་། དམིགས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས༷་རབ༷་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས༷་མཆོ༷ག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་བའང་འདི་ལྔ༷་ཉི༷ད་དེ༷། འདི༷་ལ༷་མངོ༷ན་པར་བརྩོན༷་མཛོད༷་ཅི༷ག་འདི༷་དག༷་ནི༷། བཟོད་པའི་སྐབས་ན་སྟོབ༷ས་ལྔ་དང་དྲོད་ཀྱི་སྐབས་དབ༷ང་པོ་ལྔ་ཞེས༷་བགྱི༷་ཞིང་སྦྱོར་ལམ་
第一部分分为所取信等的教导和以对治所断的方式消除傲慢两点。第一点：对善法希求的信心，对此欢喜的精进，不忘先前所缘相的正念，对所缘义一心专注的禅定，和极为分辨诸法的智慧，这五种也是加行道胜法的本性。应当对此勤勉努力。这些在忍位时称为五力，在暖位时称为五根，加行道
རྩེ༷་མོ༷ར་གྱུར༷་པ༷འ༷ང་འདི་ལྔ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ༷གས་སོ། །གཉིས་པ། ན༷་བ་དང་རྒ༷་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི༷་བ་དང་སྡུག༷་པ་དང་བྲལ༷་བ་དང༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལ༷ས་ནི༷་བད༷ག༷་གི༷ར་བྱ༷ས་ལ༷ས་མ༷་འདས༷་པས་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལག་ནས་སོ་ཞེས༷། དེ༷་ལྟར༷་ཡ༷ང་དང༷་ཡང༷་དུ༷་སེ༷མས་པ༷་དེ་ནི༷། སྤང་བྱ་དེ༷་ཡི༷་གཉེན་པོ༷འི་སྒོ༷་ནས་བདག་ནི་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་ནོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱག༷ས་པ་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་རིགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱགས་པ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱགས་པ་སེལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་།
顶位也只是这五种，没有其他的。第二点：疾病、衰老、出生、死亡、与所爱分离，同样地，由于这些苦的原因是我所作的业，未能超越，我承受着苦的因果，这样反复思维，通过对治所断，就不会生起"我具有禅定和智慧"等傲慢。或者说通过作为种姓等傲慢的对治，不会生起傲慢，即消除傲慢，这也是一种说法。
广说念住等智慧
གཉིས་པ་ལ། སྲིད་ཞིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དེ་ལྡན་གྱི་ལམ་དངོས་བཤད་པ་གཉིས།
第二部分分为说明有寂一切安乐根本为智慧和解说具此智慧的实际道路两点。
说有寂一切安乐根本为智慧
དང་པོ་ལ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གཉིས་ཀའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ལྟ་བ་གཉིས། དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོ༷་རི༷ས་དང་ཐ༷ར་པ༷་གཉིས་མི་འདོད་ན་ཕར་བཞག་མངོ༷ན་དུ་བཞེད༷་པའམ་འདོད་པ་ཞིག་ན༷་ནི། ལས་འབྲས་སོགས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡ༷ང་དག༷་པའི་ལྟ༷་བ༷་ལ༷་གོམ༷ས་པ༷་ཀུན་ཉིད་དུ༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གང༷་ཟག༷་གང་ཞིག་ལས་འབྲས་མེད་ཅེས་
第一部分分为两点：高处与解脱二者根本的世间正见和解脱根本的出世间正见。第一点：如果不想要善趣和解脱则另当别论，但若是希求或想要，就应当在一切时修习通达业果等不欺诳的世间正见。若有人以"没有业果"的邪见，虽然行表面上的善行，
ལོག༷་པར༷་ལྟ༷་བས༷་ནི་ལྟར་སྣང་ལེག༷ས་སྤྱད༷་དེ་དགེ་བ་སྤྱད་ཀྱང༷་། དེས་མི་ཕན་པར་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ་རྣམ༷་པར༷་སྨིན༷་པ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན༷་ནོ།
也无益处，在一切处都会感受不可忍受的无间地狱痛苦果报。


 །འདིར་སྒྲོལ་ཊཱིཀ་ཏུ། ལོག་ལྟས་སྦྱིན་སོགས་བཏང་ཡང་རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་མི་འཐད་ཅེ་ན། ལོག་ལྟའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོས་དགེ་འབྲས་ཆུང་ངུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མྱོང་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏོ་གསུངས། རོང་ཊཱིཀ་ཏུ་སྔར་སྦྱིན་པ་སོགས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་པ་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོག་ལྟས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་གསུངས། གཉིས་པ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྨོས་པ་མི༷་ནི༷་ཡང༷་དག༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་བདེ༷་ཞིང༷་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པས་མི༷་རྟག༷་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་བདག༷་མེ༷ད་པ་དང་ལུས་མི༷་གཙ༷ང་བའི་རང་བཞིན་དུ་རི༷ག་པར༷་བགྱི༷འོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་དྲ༷ན་པ༷་ཉེ༷་བར༷་མ༷་བཞ༷ག་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སྟེ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་བཞི༷ར་ལྟ༷་བ༷་ནི༷་ཕུང༷་ཁྲོལ༷་བ༷་ཅན་ཡིན་ནོ། །
正说具此智慧之道
གཉིས་པ་ལ་གཙོ་ཆེ་བ་ལྟ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། ལམ་དངོས་གཉིས།
要义见解各别说
དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། བདག་གི་རྟེན་ཕུང་པོ་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ནི༷་
8-5-14b
བད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་མདོ་ལས་གསུང༷ས་ཏེ༷་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བད༷ག །གཟུགས༷་དང༷་ལྷས་སྦྱིན་ལ་རིལ་བ་ལྟར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་ལྡན༷་པའང་མི༷ན་ཞིང་གཟུགས་ལ༷་བདག༷་ཕར་རྟེན་ཏེ་གན༷ས་པ་ཡ༷ང་མིན༷། བད༷ག་ལ༷་གཟུག༷ས་ཚུར་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི༷་གན༷ས་ཏེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། ཕུང༷་པོ༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ་བཞི༷་པོ་ལ་ཡང༷་བདག་གིས་སྟོང༷་པར་རྟོག༷ས་པར་བགྱི༷འོ།

以下是简体中文直译：
འདིར་སྒྲོལ་ཊཱིཀ་ཏུ། ལོག་ལྟས་སྦྱིན་སོགས་བཏང་ཡང་རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་མི་འཐད་ཅེ་ན། ལོག་ལྟའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོས་དགེ་འབྲས་ཆུང་ངུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མྱོང་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏོ་གསུངས། རོང་ཊཱིཀ་ཏུ་སྔར་སྦྱིན་པ་སོགས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་པ་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོག་ལྟས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་གསུངས། གཉིས་པ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྨོས་པ་མི༷་ནི༷་ཡང༷་དག༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་བདེ༷་ཞིང༷་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པས་མི༷་རྟག༷་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་བདག༷་མེ༷ད་པ་དང་ལུས་མི༷་གཙ༷ང་བའི་རང་བཞིན་དུ་རི༷ག་པར༷་བགྱི༷འོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་དྲ༷ན་པ༷་ཉེ༷་བར༷་མ༷་བཞ༷ག་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སྟེ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་བཞི༷ར་ལྟ༷་བ༷་ནི༷་ཕུང༷་ཁྲོལ༷་བ༷་ཅན་ཡིན་ནོ། །
在此《解脱疏》中说：若问："以邪见行施等，仍有不可忍受的果报"这一说法不合理吗？答：邪见的巨大果报压制了微小的善果，使其无法感受，这是其意义。《绒疏》中说：以前所有善行布施等，也将获得不可忍受的极恶果报，因为邪见已从根本拔除善根。第二，为调伏众生而说明的：人实际上是不快乐而痛苦的，由于不停留在第二刹那而无常，无作者的我，身体本性不净，应当了知。未对这样的意义安立正念的人们，将净乐常我四种颠倒见视为毁灭之因。
正说具此智慧之道
གཉིས་པ་ལ་གཙོ་ཆེ་བ་ལྟ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། ལམ་དངོས་གཉིས།
第二部分分为主要见解的详细说明和实际道路两部分。
要义见解各别说
དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། བདག་གི་རྟེན་ཕུང་པོ་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ནི༷་
第一部分分为确立人无我和考察我所依蕴两点。第一点，如此色蕴的本性
བད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་མདོ་ལས་གསུང༷ས་ཏེ༷་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བད༷ག །གཟུགས༷་དང༷་ལྷས་སྦྱིན་ལ་རིལ་བ་ལྟར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་ལྡན༷་པའང་མི༷ན་ཞིང་གཟུགས་ལ༷་བདག༷་ཕར་རྟེན་ཏེ་གན༷ས་པ་ཡ༷ང་མིན༷། བད༷ག་ལ༷་གཟུག༷ས་ཚུར་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི༷་གན༷ས་ཏེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། ཕུང༷་པོ༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ་བཞི༷་པོ་ལ་ཡང༷་བདག་གིས་སྟོང༷་པར་རྟོག༷ས་པར་བགྱི༷འོ།
不是我，经中如是说。本性不是一体，同样我与色，犹如提婆达多中的丸药一样相互关联，也不是色上我依靠而住，我上色依靠的方式也不异住，同样地，其余蕴——受、想、行、识四蕴，也应了解为我所空。


 །གཉིས་པ་ནི། བདག་གིས་སྟོང་བའི་གཞི་ཕུང༷་པོ༷་དེ་ཡང་གནམ་བབ་སྟེ་རེས་འགའ་བདག་ལས་སྐྱེ་རེས་གཞན་ལས་རེས་རྒྱུ་ཡོད་རེས་རྒྱུ་མེད་ལྟ་བུ་འདོ༷ད་རྒྱལ༷་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཞིང་དུས༷་ཀྱི་དབང་ལ༷ས་ཀྱང་མི༷ན། གཙོ་བོའམ་རང་བཞི༷ན་གྱི་རྒྱུ་ལ༷ས་མི༷ན་ཞིང་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ཏེ་བདག་སྐྱེ་ལ༷ས་ཀྱང་མི༷ན་ལ། དབ༷ང་ཕྱུག༷་སོགས་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ལ༷ས་མིན༷་ཞིང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཆད་པ་ཡང་མི༷ན་ཏེ༷། གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་མི༷་ཤེས༷་པ་སྡེ་མ་རིག་པ་དང་རྐྱེན་ལ༷ས་དང༷་སྲི༷ད་པས་མཚམས་སྦྱར་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་བར་རིག༷་པའམ་ཤེས་པར་མཛོད༷་ཅིག །
道本质
གཉིས་པ་ལམ་དངོས་ལ། ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་བཤད་པ། མཐུན་རྐྱེན་བརྩོན་འགྲུས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་ལས།
说道相违品三行为
དང་པོ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་བརྟུལ༷་ཞུག༷ས་ལ་མཆོ༷ག་ཏུ་འཛི༷ན་པ་དང་ར༷ང་ལུས༷་ཕུང་པོ་ལྔ་
8-5-15a
ལ༷། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་པར་བདག་ཡོད་པར་ལྟ༷་བ༷་འཇིགས་ལྟ་དང༷་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་ཐེ༷་ཚོམ༷་ཟ་བ་སྟེ༷། སྲིད་པ༷ར་ཀུན༷་ཏུ༷་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ༷་འདི༷་གསུམ༷་ཐ༷ར་པ༷་ཡི༷། གྲོང༷་ཁྱེར༷་ཀུན་གྱི་སྒོ༷་འགེག༷ས་པར་བྱེད་པ་ལ༷གས་པ༷ར་མཁྱེ༷ན་པར༷་གྱིས༷་ཤིག །
顺缘精进
གཉིས་པ། ཐར༷་བ༷་ནི་བདག༷་རང་ལ༷་ར༷ག་ལ༷ས་ཀྱི་དོན་འདི༷་ལ༷་ནི༷། རང་གིས་ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ན་གཞ༷ན་གྱིས༷་མགོན་བྱེད་པ་དང་ལམ་གཡར་བ་སོགས་གྲོ༷གས་བགྱིར༷་ཅི༷་ཡང༷་མ༷་མཆིས༷་པས༷། དང་པོར་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས༷་པ་ཤེས་རབ་དང༷་དེ་ནས་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་བསྲུང་ཞིང་རྩེ་གཅིག་པའི་བས༷མ་གཏན་དང༷་ལྡན༷་པ༷་ཡིས༷། ཐར་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་སྤང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན༷་པ༷་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་ལ༷་འབ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །
学道本质
གསུམ་པ་ལ།བསླབ་གསུམ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས།
说三学总
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་ལས་འཕགས་པས་ན་ལྷག༷་པའི༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་ལྷག་པའི༷་ཤེས༷་ར༷བ་ད༷ང་། ལྷག༷་པ༷འི་སེམ༷ས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ༷་རྟག༷་ཏུ༷་བསླབ༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དུ་བསླབ༷་པ༷་བརྒྱ༷་རྩ༷་ལྔ༷་བཅུ༷་ལྷག༷་ཅི༷ག་ཏེ་འདུལ་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་
8-5-15b
ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི༷། གསུམ༷་པོ༷་འདི༷་ཡི་ནང༷་དུ་ཡང༷་དག༷་པར༷་འདུ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །
学道本质
གཉིས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དང་། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་གཉིས།
于杂染品起出离心
དང་པོ་ལའང་། ཚེ་འདི་ལ་བློ་ལྡོག་པའི་ཐབས་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་བློ་ལྡོག་ཐབས་གཉིས་ལས།
厌离此生方便
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཅེས་བོས་ནས་ལུས༷་སུ་གཏོ༷གས་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ནི་བདེ༷་བར་གཤེག༷ས་ཀྱིས༷། ཐར་ལམ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ནས་ཞུགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་བགྲོ༷ད་པ༷་གཅི༷ག་པའི༷་ལ༷མ་དུ༷་ཉེ༷་བར༷་བསྟ༷ན་ཏེ། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པའི་ཆོས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་བསྒྲིམ༷ས་ནས༷་མངོ༷ན་པ༷ར་བསྲུང༷་བར་བགྱི༷་སྟེ༷། དྲ༷ན་པ༷་ཉམ༷ས་པ༷ས་ནི་ཆོས༷་ཀུན༷་འཇི༷ག་པར༷་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་ནའོ།

以下是简体中文直译：
གཉིས་པ་ནི། བདག་གིས་སྟོང་བའི་གཞི་ཕུང༷་པོ༷་དེ་ཡང་གནམ་བབ་སྟེ་རེས་འགའ་བདག་ལས་སྐྱེ་རེས་གཞན་ལས་རེས་རྒྱུ་ཡོད་རེས་རྒྱུ་མེད་ལྟ་བུ་འདོ༷ད་རྒྱལ༷་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཞིང་དུས༷་ཀྱི་དབང་ལ༷ས་ཀྱང་མི༷ན། གཙོ་བོའམ་རང་བཞི༷ན་གྱི་རྒྱུ་ལ༷ས་མི༷ན་ཞིང་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ཏེ་བདག་སྐྱེ་ལ༷ས་ཀྱང་མི༷ན་ལ། དབ༷ང་ཕྱུག༷་སོགས་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ལ༷ས་མིན༷་ཞིང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཆད་པ་ཡང་མི༷ན་ཏེ༷། གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་མི༷་ཤེས༷་པ་སྡེ་མ་རིག་པ་དང་རྐྱེན་ལ༷ས་དང༷་སྲི༷ད་པས་མཚམས་སྦྱར་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་བར་རིག༷་པའམ་ཤེས་པར་མཛོད༷་ཅིག །
第二点：那无我的基础蕴，也不是从随心所欲中产生的——如突然从空中落下，有时从自身生起，有时从他身，有时有因，有时无因等，也不是从时间之力而生，不是从主体或自性之因而生，不是从自身本性即自生而生，不是从大自在天等常有作者而生，也不是无因而生，因为是从不知之聚即无明和业及有为相续条件而产生的，应当了知。
道本质
གཉིས་པ་ལམ་དངོས་ལ། ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་བཤད་པ། མཐུན་རྐྱེན་བརྩོན་འགྲུས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་ལས།
第二道路本质分三点：说道相违品三行为，顺缘精进，学道本质。
说道相违品三行为
དང་པོ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་དང་བརྟུལ༷་ཞུག༷ས་ལ་མཆོ༷ག་ཏུ་འཛི༷ན་པ་དང་ར༷ང་ལུས༷་ཕུང་པོ་ལྔ་
第一，对颠倒的戒律和苦行执着为最胜，对自身五蕴
ལ༷། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་པར་བདག་ཡོད་པར་ལྟ༷་བ༷་འཇིགས་ལྟ་དང༷་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་ཐེ༷་ཚོམ༷་ཟ་བ་སྟེ༷། སྲིད་པ༷ར་ཀུན༷་ཏུ༷་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ༷་འདི༷་གསུམ༷་ཐ༷ར་པ༷་ཡི༷། གྲོང༷་ཁྱེར༷་ཀུན་གྱི་སྒོ༷་འགེག༷ས་པར་བྱེད་པ་ལ༷གས་པ༷ར་མཁྱེ༷ན་པར༷་གྱིས༷་ཤིག །
颠倒地认为有我的见解即萨迦耶见，及对道与果法产生疑惑，这些导致在有中普遍结合的三种行为，应当了知是封闭一切解脱城门的障碍。
顺缘精进
གཉིས་པ། ཐར༷་བ༷་ནི་བདག༷་རང་ལ༷་ར༷ག་ལ༷ས་ཀྱི་དོན་འདི༷་ལ༷་ནི༷། རང་གིས་ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ན་གཞ༷ན་གྱིས༷་མགོན་བྱེད་པ་དང་ལམ་གཡར་བ་སོགས་གྲོ༷གས་བགྱིར༷་ཅི༷་ཡང༷་མ༷་མཆིས༷་པས༷། དང་པོར་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས༷་པ་ཤེས་རབ་དང༷་དེ་ནས་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་བསྲུང་ཞིང་རྩེ་གཅིག་པའི་བས༷མ་གཏན་དང༷་ལྡན༷་པ༷་ཡིས༷། ཐར་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་སྤང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན༷་པ༷་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་ལ༷་འབ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །
第二，解脱依赖自己，在此意义上，如果自己不依靠道心相续，他人无法代作护主或借道等任何帮助，因此，首先应以闻经典的智慧，然后守持戒律并具有专一禅定，依此对解脱道的本质——了知苦、断除集、现证灭、依靠道修习，即对四圣谛应当努力。
学道本质
གསུམ་པ་ལ།བསླབ་གསུམ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས།
第三分为总说三学和别说慧学两部分。
说三学总
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་ལས་འཕགས་པས་ན་ལྷག༷་པའི༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་ལྷག་པའི༷་ཤེས༷་ར༷བ་ད༷ང་། ལྷག༷་པ༷འི་སེམ༷ས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ༷་རྟག༷་ཏུ༷་བསླབ༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དུ་བསླབ༷་པ༷་བརྒྱ༷་རྩ༷་ལྔ༷་བཅུ༷་ལྷག༷་ཅི༷ག་ཏེ་འདུལ་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་
第一，因超胜外道等，应当常学增上戒、增上慧和增上心即禅定三学。如是，其他所说的一百五十多学处，如别解脱戒二百五十等大小乘
ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི༷། གསུམ༷་པོ༷་འདི༷་ཡི་ནང༷་དུ་ཡང༷་དག༷་པར༷་འདུ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །
所说的这些，都真实包含在这三学之中。
学道本质
གཉིས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དང་། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་གཉིས།
第二部分有于杂染品起出离心和教导于清净品善入之法两点。
于杂染品起出离心
དང་པོ་ལའང་། ཚེ་འདི་ལ་བློ་ལྡོག་པའི་ཐབས་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་བློ་ལྡོག་ཐབས་གཉིས་ལས།
第一又分为厌离此生方便和厌离整个轮回的方法两点。
厌离此生方便
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
第一又分为略说和广说两部分。
略说
དང་པོ། དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཅེས་བོས་ནས་ལུས༷་སུ་གཏོ༷གས་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ནི་བདེ༷་བར་གཤེག༷ས་ཀྱིས༷། ཐར་ལམ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ནས་ཞུགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་བགྲོ༷ད་པ༷་གཅི༷ག་པའི༷་ལ༷མ་དུ༷་ཉེ༷་བར༷་བསྟ༷ན་ཏེ། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པའི་ཆོས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་བསྒྲིམ༷ས་ནས༷་མངོ༷ན་པ༷ར་བསྲུང༷་བར་བགྱི༷་སྟེ༷། དྲ༷ན་པ༷་ཉམ༷ས་པ༷ས་ནི་ཆོས༷་ཀུན༷་འཇི༷ག་པར༷་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་ནའོ།
第一，呼唤"大自在"后说：身念住被善逝教导为一乘道，因为所有希求解脱道的人都必须从此入门，如说："诸比丘，能令众生清净、超越苦恼忧愁、能思维如理法、现证涅槃的一乘道，即是身念住。"如是，应当精勤明显守护此身念住，因为正念失坏则一切法都将毁灭。


 །
广说
གཉིས་པ་ལ་ཚེ་
8-5-16a
མི་རྟག་པ་ལ་བསམ་པ་དང་། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ་བསམ་པ་གཉིས།
思寿无常
དང་པོ་ལ། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ། འཆི་བར་ངེས་པ་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ། རྣམ་པ་གཞན་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ། དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ༷་ནི༷་ཕྱི་ནང་གི་གནོ༷ད་པའི་རྐྱེན་མང༷་བས་དཔེར་ན་རླུང༷་གི༷ས་བཏབ༷་པ༷་ཡི༷། ཆུ༷་ཡི༷་ཆུ༷་བུར༷་བ༷ས་ཀྱ༷ང་མི༷་རྟག༷་པ་དེའི་ཕྱིར་ན༷། འདི་ལྟར་དབུག༷ས་ནང་དུ་རྔུབ༷་པ་ལས་དབུག༷ས་ཕྱིར་འབྱུང༷་ཁོམ་པའམ་ལོང་བྱུང་བ་དང་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ༷་ལ༷ས། སད༷་ཁོམ༷་སྟེ་དེའི་བར་དུ་མ་ཤི་པ་གང༷་ཀུན་ལག༷ས་པ་དེ༷་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུས༷་ཀྱི་མཐའ༷་ནི་མེས་བསྲེག་ཏེ་ཐལ༷་བ༷འམ། མཐར༷་སྐམ༷་པའམ་མཐར༷་འདྲུལ༷་ཞིང༷་། ཐ༷་མ༷ར་མི༷་གཙང༷་རུལ་བའི་རོ་སྙིང༷་པོ༷་མ༷་མཆིས༷་པ༷། ཉིང་ལག་དང་ཡན་ལག་སོགས་སོ་སོར་རྣམ༷་པར༷་འཇི༷ག་ཅིང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེང༷་ལ་མྱག༷ས་ཞིང་རུལ་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ༷། ད་ལྟ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་སོ༷་སོ༷ར་འགྱེས༷་རུང་བའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་དུ༷་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གསུམ་པ། འདི་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་སྣང་བ་ས༷་གཞི་དང༷་ལྷུན༷་པོ༷་དང་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་བསྐལ་བའི་ཐ་མར་ཉི༷་མ༷་
8-5-16b
བདུ༷ན། འབར༷་བས༷་བསྲེ༷གས་པའི༷་རི་མཚོ་ས་གཞིའི་ལུས༷་ཅ༷ན་ནམ་གཟུགས་ཅན་འདི༷་ད༷ག་ཀྱང༷་། ཐལ༷་བ༷་ཙམ༷་དུ་ཡང༷་ནི་ལུས༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ན༷། ཤི༷ན་ཏུ༷་ཉམ༷ས་ཆུ༷ང་བའི་མི༷་ཡི་ལུས་འཇིག་པ་ལྟ༷་སྨོས༷་ཀྱང་ཅི༷་འཚལ༷་ཏེ་ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ། དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི༷་ཀུན༷་མི༷་རྟག༷་ཅིང་བད༷ག་པོ་མེ༷ད་དེ༷། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས༷་མེ༷ད་ཕན་འདོགས་པའི་མགོ༷ན་མེ༷ད་རྟེན་འཆའ་བའི་གན༷ས་མེ༷ད་དེ་དེ༷་ཡི་སླ༷ད་དུ༷། འཁོར༷་བ༷་ཆུ༷་ཤིང༷་སྙིང༷་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་འདི་ལ༷ས། མི༷་མཆོག༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཐུགས༷་ནི༷་སྐྱོ་སྟེ་འཁོར་བ་ལས་དབྱུང༷་བར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །
思暇满难得
གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ། སྤྱིར་མི་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་དཀོན་ཚུལ། ཁྱད་པར་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་བསྟན་པ། འགལ་རྐྱེན་མི་ཁོམས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མིར་སྐྱེ་བ་དཀོན་ཚུལ་དང་། རྟེན་དེ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་སྨད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་གཅི༷ག་ལ་གན༷ས་པའི་གཉའ༷་ཤིང༷་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་བུ༷་ག༷་དང༷་། མཚོ་ནང་གི་རུ༷ས་སྦལ༷་གྱི་མགྲིན་པ་ཕྲ༷ད་པ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་དུད༷་འགྲོ༷་ལ༷ས་ཐར་ཏེ། མི༷་ཉི༷ད་ཆེ༷ས་ཐོ༷བ་པར་དཀའ༷་བ༷ས་མི༷་དབ༷ང་གིས༷། དམ༷་པའི་
8-5-17a
ཆོས༷་སྤྱོ༷ད་པ༷ས་མི་ལུས་དེ༷་ཉིད་འབྲས༷་བུ་མཆིས༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། གང༷་ཞིག༷་གསེར༷་གྱི་སྣོ༷ད་རི༷ན་ཆེན༷་གཡུ་སོགས་ཀྱི་ཕྲས་སྤྲས༷་པ༷་ཡི༷ས། འོས་པ་མིན་པ་ང༷ན་སྐྱུག༷ས་འཕྱ༷ག༷་པར་བགྱིད༷་པ༷་ལ་ཀུན་གྱིས་མི་བླུན་པོ་ཞེས་སྨོད་པ་དེ༷་བས༷་ནི༷། གང༷་ཞིག༷་མི༷་རུ༷་སྐྱེས༷་ནས༷་སྡིག༷་པ༷་མི་དགེ་བ་དག༷ བགྱིད༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཆེས༷་ར༷བ་ཏུ་བླུན༷་པ༷་ལག༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན༷་པ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་ཡུལ༷་ལྷ་མིའི་འགྲོ་བ་དག་དུ་ག༷ནས༷་པ༷་དང༷་། རྐྱེན་སྐྱེས༷་བུ༷་དམ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་བསྟེན༷་པ༷་དང༷་། བདག༷་ཉི༷ད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ལེ༷གས་པར་སྨོན༷་པ་དང་དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་སྔོ༷ན་མ་ལ་ཡ༷ང་བསོ༷ད་ནམ༷ས་བགྱིས༷་པ་སྟེ། ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བས་སམ་འཕགས་ལམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་འགྲོ་བྱེད་ཡིན་པས་འཁོ༷ར་ལོ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟེ་དེ་བཞི༷་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་མང༷འ་འོ་ཞེས་སོ།

以下是简体中文直译：
广说
གཉིས་པ་ལ་ཚེ་
第二分为思寿无常和思暇满难得两部分。
思寿无常
དང་པོ་ལ། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ། འཆི་བར་ངེས་པ་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ། རྣམ་པ་གཞན་ལ་བསམ་སྟེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ། དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ༷་ནི༷་ཕྱི་ནང་གི་གནོ༷ད་པའི་རྐྱེན་མང༷་བས་དཔེར་ན་རླུང༷་གི༷ས་བཏབ༷་པ༷་ཡི༷། ཆུ༷་ཡི༷་ཆུ༷་བུར༷་བ༷ས་ཀྱ༷ང་མི༷་རྟག༷་པ་དེའི་ཕྱིར་ན༷། འདི་ལྟར་དབུག༷ས་ནང་དུ་རྔུབ༷་པ་ལས་དབུག༷ས་ཕྱིར་འབྱུང༷་ཁོམ་པའམ་ལོང་བྱུང་བ་དང་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ལོ༷ག་པ༷་ལ༷ས། སད༷་ཁོམ༷་སྟེ་དེའི་བར་དུ་མ་ཤི་པ་གང༷་ཀུན་ལག༷ས་པ་དེ༷་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུས༷་ཀྱི་མཐའ༷་ནི་མེས་བསྲེག་ཏེ་ཐལ༷་བ༷འམ། མཐར༷་སྐམ༷་པའམ་མཐར༷་འདྲུལ༷་ཞིང༷་། ཐ༷་མ༷ར་མི༷་གཙང༷་རུལ་བའི་རོ་སྙིང༷་པོ༷་མ༷་མཆིས༷་པ༷། ཉིང་ལག་དང་ཡན་ལག་སོགས་སོ་སོར་རྣམ༷་པར༷་འཇི༷ག་ཅིང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེང༷་ལ་མྱག༷ས་ཞིང་རུལ་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ༷། ད་ལྟ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་སོ༷་སོ༷ར་འགྱེས༷་རུང་བའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་དུ༷་མཁྱེན༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གསུམ་པ། འདི་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་སྣང་བ་ས༷་གཞི་དང༷་ལྷུན༷་པོ༷་དང་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་བསྐལ་པའི་ཐ་མར་ཉི༷་མ༷་
第一部分有四点：思考死期不定而修无常、思考必死而修无常、思考其他方面而修无常的方法、以及对这些的总结。第一点：寿命因外内伤害条件众多，例如比风吹水泡更无常，因此，从吸气到呼气有时间，从睡眠到醒来有间隙，在这期间没有死亡的一切，这是极为稀奇的。第二点：身体的终极是被火烧为灰烬，或最终干枯，或最终腐烂，最后成为不净腐朽的尸体，毫无实质，肢体等各自毁灭，成为微尘，融化腐朽，从现在就应当了知它是可以如此各自分离的法。第三点：如此坚固稳定的大地、须弥山和大海，在某时劫末七日
བདུ༷ན། འབར༷་བས༷་བསྲེ༷གས་པའི༷་རི་མཚོ་ས་གཞིའི་ལུས༷་ཅ༷ན་ནམ་གཟུགས་ཅན་འདི༷་ད༷ག་ཀྱང༷་། ཐལ༷་བ༷་ཙམ༷་དུ་ཡང༷་ནི་ལུས༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ན༷། ཤི༷ན་ཏུ༷་ཉམ༷ས་ཆུ༷ང་བའི་མི༷་ཡི་ལུས་འཇིག་པ་ལྟ༷་སྨོས༷་ཀྱང་ཅི༷་འཚལ༷་ཏེ་ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ། དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི༷་ཀུན༷་མི༷་རྟག༷་ཅིང་བད༷ག་པོ་མེ༷ད་དེ༷། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས༷་མེ༷ད་ཕན་འདོགས་པའི་མགོ༷ན་མེ༷ད་རྟེན་འཆའ་བའི་གན༷ས་མེ༷ད་དེ་དེ༷་ཡི་སླ༷ད་དུ༷། འཁོར༷་བ༷་ཆུ༷་ཤིང༷་སྙིང༷་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་འདི་ལ༷ས། མི༷་མཆོག༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཐུགས༷་ནི༷་སྐྱོ་སྟེ་འཁོར་བ་ལས་དབྱུང༷་བར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །
焚烧的山海大地有形之物，连灰尘都不会留存，更何况极为脆弱的人身毁灭，更是无需言说，必将毁灭。第四点：如此，这一切内外事物无常且无主，无有救护痛苦的庇护，无有给予利益的怙主，无有可依靠的处所，因此，对于如水木无实质的轮回，尊贵的您应当心生厌离，从轮回中拔出。
思暇满难得
གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ། སྤྱིར་མི་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་དཀོན་ཚུལ། ཁྱད་པར་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་བསྟན་པ། འགལ་རྐྱེན་མི་ཁོམས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མིར་སྐྱེ་བ་དཀོན་ཚུལ་དང་། རྟེན་དེ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་སྨད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་གཅི༷ག་ལ་གན༷ས་པའི་གཉའ༷་ཤིང༷་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་བུ༷་ག༷་དང༷་། མཚོ་ནང་གི་རུ༷ས་སྦལ༷་གྱི་མགྲིན་པ་ཕྲ༷ད་པ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་དུད༷་འགྲོ༷་ལ༷ས་ཐར་ཏེ། མི༷་ཉི༷ད་ཆེ༷ས་ཐོ༷བ་པར་དཀའ༷་བ༷ས་མི༷་དབ༷ང་གིས༷། དམ༷་པའི་
第二部分关于暇满难得分为三点：一般仅作为人出生的稀有方式，特别说明具备四种顺缘法轮的依靠，思维远离八种不闲暇的方式。第一点又分为人生稀有之理和呵责在此依靠上造罪两部分。第一，在一大海中漂浮的牛轭被风吹动的孔和海中乌龟的颈项相遇比从旁生解脱而获得人身更难得，因此，人王应当
ཆོས༷་སྤྱོ༷ད་པ༷ས་མི་ལུས་དེ༷་ཉིད་འབྲས༷་བུ་མཆིས༷་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། གང༷་ཞིག༷་གསེར༷་གྱི་སྣོ༷ད་རི༷ན་ཆེན༷་གཡུ་སོགས་ཀྱི་ཕྲས་སྤྲས༷་པ༷་ཡི༷ས། འོས་པ་མིན་པ་ང༷ན་སྐྱུག༷ས་འཕྱ༷ག༷་པར་བགྱིད༷་པ༷་ལ་ཀུན་གྱིས་མི་བླུན་པོ་ཞེས་སྨོད་པ་དེ༷་བས༷་ནི༷། གང༷་ཞིག༷་མི༷་རུ༷་སྐྱེས༷་ནས༷་སྡིག༷་པ༷་མི་དགེ་བ་དག༷ བགྱིད༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཆེས༷་ར༷བ་ཏུ་བླུན༷་པ༷་ལག༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན༷་པ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་ཡུལ༷་ལྷ་མིའི་འགྲོ་བ་དག་དུ་ག༷ནས༷་པ༷་དང༷་། རྐྱེན་སྐྱེས༷་བུ༷་དམ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་བསྟེན༷་པ༷་དང༷་། བདག༷་ཉི༷ད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ལེ༷གས་པར་སྨོན༷་པ་དང་དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་སྔོ༷ན་མ་ལ་ཡ༷ང་བསོ༷ད་ནམ༷ས་བགྱིས༷་པ་སྟེ། ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བས་སམ་འཕགས་ལམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་འགྲོ་བྱེད་ཡིན་པས་འཁོ༷ར་ལོ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟེ་དེ་བཞི༷་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་མང༷འ་འོ་ཞེས་སོ།
通过修行正法使人身获得果报。第二，有人用以珍宝松石等装饰的金器盛装不适合的呕吐物，为众人所讥为愚者，比这更甚的是，那些获得人身却行恶不善之人，他们才是极其愚蠢的。第二点分为总说四种顺缘法轮和别说善知识两部分。第一，与生圣道相顺应的处所即生于天人趣中，依靠善士，自己善愿解脱道，以及成就此的因即前世也行过福德，因为能掌控修法或称为圣道车辆的推动者，故称为大法轮，这四种您都具备。


 །གཉིས་པ། དེ་ལས་ཀྱང་དགེ༷་བའི༷་བཤེས༷་གཉེ༷ན་བསྟེ༷ན་པ༷་ནི་ཚང༷ས་པར༷་སྤྱོ༷ད་པ་སྟེ་ཚངས་པ་མྱང་འདས་དང་སྤྱོད་པ་ལམ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡོང༷ས་སུ༷་ཀུན་རྫོག༷ས་པ༷ར་ཐུབ༷་པ༷ས་གསུང༷ས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ཏེ། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ།
8-5-17b
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་འདི་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱེད་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྐྱེས༷་བུ༷་ད༷མ་པ༷་བསྟེ༷ན་པར་བགྱིའོ༷་དེའི་དགོས་པ་རྒྱལ༷་བ༷་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ༷། བརྟེན༷་ན༷ས་སྐྱེ་བོ་རབ༷་ཏུ༷་མང༷་པོ༷ས་ཞི༷་བ༷་ཐོབ༷་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགལ་རྐྱེན་མི་ཁོམས་བརྒྱད་དང་བྲལ་ཚུལ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལོག༷་པར༷་ལྟ༷་བ༷་འཛི༷ན་པ་དང༷་དུད༷་འགྲོ༷་ད༷ང་། ཡི༷་དྭག༷ས་ཉི༷ད་དང༷་དམྱལ༷་བར༷་སྐྱེ༷་བ༷་དང༷་། རྒྱལ༷་བའི༷་བཀའ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པ་དང༷་བྱོན་ཡང་དེའི་བཀའ་མི་ཐོས་པ་ཡུལ་མཐའ༷་འཁོ༷བ་ཏུ༷། ཀླ༷་ཀློ༷ར་སྐྱེ་བ༷་དང༷་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཡིད་དབང་ལ་སྐྱོན་ཞུགས་པ་གླེན༷་ཞིང༷་ལྐུག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་ཚེ༷་རིང༷་ལྷ༷་ཉི༷ད་དེ་དེ་བརྒྱད་པོ་གང༷་ཡང༷་རུང༷་བར༷་ནི༷། སྐྱེ༷་བ༷་ཞེས༷་བགྱི༷་ཆོས་བྱེད་མི༷་ཁོ༷མ་པས་སྐྱོན༷་བརྒྱ༷ད་པོ༷། དེ༷་དག༷་དང༷་བྲལ༷་ཏེ་ཁོ༷མ་པ༷འམ་དལ་བའི་རྟེན་རྙེད༷་ནས༷་ནི༷། ད་ཕན་ཆད་འཁོར་བར་སྐྱེ༷་བ༷་བཟློག༷་པའི༷་སྟེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་སླ༷ད་དུ༷་འབ༷ད་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
厌离轮回方便
གཉིས་པ་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་
8-5-18a
བློ་ལྡོག་པའི་ཐབས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་བཟློག་དགོས་སྙམ་ན། དེས༷་པ༷་ཞེས་བོས་ནས་ཟས་གོས་སོགས་འདོ༷ད་པ༷ས་ཕོང༷ས་པ་དང༷་མཐར་འཆི་བ་དང༷་། གནས་སྐབས་སུན༷་པ་དང་རྒ༷་བ་ལ་སོག༷ས་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དུ༷་མ༷་ཡི༷། འབྱུང༷་གན༷ས་ཡིན་པས་འཁོར༷་བ༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱོ༷་བར་མཛ༷ད་ཅིང༷་། འདི༷་ཡི༷་ཉེས༷་པའི༷་ཆ་ཤས༷་ཀྱང༷་བརྗོད་པས་གས༷ན་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག །
广说
རྒྱས་བཤད་ལ། བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་གཉིས།
似安乐实则不定
དང་པོ་ལ། ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དགྲ་གཉེན་ངེས་པ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། ཚིམ་པ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ། ཕྱི་མཐའ་མ་ངེས་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ། མཐོ་དམན་མ་ངེས་པས་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ། ཕ༷་ནི༷་བུ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་མ༷་ནི༷་ཆུང༷་མ༷་ཉི༷ད་དང་། སྐྱེ༷་བོ༷་དགྲ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་བཤེས༷་ཉི༷ད་དང༷་། དེ་ལས་བཟློག༷་པ༷་བཤེས་ཉིད་ཀྱང་དགྲ་ཉི༷ད་དུ༷་མཆི༷་བ༷ས་དེ༷་ཡི་སླ༷ད་དུ༷། འཁོ༷ར་བ༷་དག༷་ན༷་ཡིད་བརྟན་པའི་ངེས༷་པ༷་འག༷འ་
8-5-18b
ཡང་མ༷་མཆིས༷་སོ། །གཉིས་པ། གང་ཟག་རེ༷་རེས༷་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་བཞི༷་པས༷་ལྷག༷་པ༷་སྟེ་མང་བ་ཡི༷། འོ༷་མ༷་བཏུང༷ས་ཏེ་དེ༷ས་ཀྱང་ངོམས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་ད༷་དུང༷་ཡང་འཕགས་ལམ་མ་ཐོབ་པར་དུ་སོ༷་སོ༷་ཡི༷། སྐྱེ༷་བོའི༷་ལམ་གྱི་རྗེས༷་སུ༷་འབྲང༷་བའི༷་འཁོ༷ར་བ༷་པས༷་ནི། སྔར་གྱི་དེ༷་བ༷ས་ཀྱང་ཆེས༷་མང༷་བ་ཉི༷ད་ཅི༷ག་ཀུན་བཏུང༷་བར་ཤེས་འཚལ༷་ལོ༷་སྟེ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མཐའ་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

译文
第二，依止善知识
依止善知识是梵行，梵即涅槃，行即道路。佛陀亲自宣说这（依止善知识）是圆满具足的原因。尊者阿难问道："世尊，善知识和善友是梵行的一半。"世尊回答："阿难，不要这样说，这是使梵行圆满具足的因素。"因此，应当依止善士。其功用是：依靠圆满佛陀，许多众生获得寂静，就是这个道理。
第三，远离不闲暇八种违缘的方式
持有否认因果的邪见、投生为畜生、饿鬼、地狱，无佛语（即佛未出世）或佛虽出世但听不到佛法的边地未开化地区，虽生中土但心智有缺陷愚痴者，以及长寿天。这八种任何一种投生都称为"不闲暇"，因为无法修习佛法。远离这八种过失，获得闲暇（有暇）的人身后，应当为阻止今后轮回中的转生而精进。
厌离轮回方便
略说
为什么要阻止轮回的投生呢？贤者啊，轮回是匮乏所需的饮食衣物等、死亡、病痛、衰老等诸多痛苦的源泉，所以应当厌离轮回。请听我说明它的过失的一部分。
广说
似安乐实则不定
首先，关于不可靠的方式：敌友无常故不可靠、无有满足故不可靠、无有终期故不可靠、高下无常故不可靠，这四种。
第一，父亲变成儿子，同样母亲变成妻子，敌人变成友人，反之亦然，友人也会变成敌人。因此，在轮回中没有任何可以确定的依靠。
第二，每个人喝下的乳汁比四大海洋还多，却仍不满足。而且，现在仍未获得圣道，继续追随凡夫之道的轮回者将比以前喝下更多的乳汁，这是因为轮回无有始终。


 །གསུམ་པ། སེམས་ཅན་རེ༷་རེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་གཅིག་པུའི་ལུས་སྔར་བོར་བའི་རུས༷་པ༷འི་ཕུང༷་པོ༷་ནི༷། ལྷུན༷་པོ༷་དང་མཉམ༷་པ༷་སྙེད༷་ཅི༷ག་འདས༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་ད་དུང་ལམ་ལ་མ་འབད་ན་དེ་བས་ཆེས་མང་བ་འདོར་དགོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་མ༷་ཡི་ཐུག༷་མཐ༷འ་རྒྱ༷་ཤུག༷་གི་ཚི༷་གུ༷་ཙམ༷་གྱི། རི༷་ལུར༷་བྱས་ཏེ་བགྲང༷ས་ཀྱང༷་ས༷་ཡི༷ས་ལ༷ང་མི༷་འགྱུར༷་རོ་སྟེ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་ཁོ་ན་ལ་དཔེར་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ཙམ་གྱི་རིལ་བུ་ཐོགས་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གི་མའོ། །འདི་ནི་བདག་གི་མ་དེའི་ཡང་མའོ། །ཞེས་འདོར་བར་བྱེད་ན། དགེ་སློང་དག་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་འཇིམ་པ་ནི་ཆེས་སྔར་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། མི་རྣམས་ཀྱི་མ་བརྒྱུད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་
8-5-19a
པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །བཞི་པ་ལ། སྲིད་རྒྱས་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ། གྲོགས་ཡིད་འོང་ལ། གནས་བཟང་བ་ལ། སྤྱོད་ཡུལ་བདེ་བ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ༷་བྱི༷ན་འཇིག༷་རྟེན༷་གྱི་མཆོ༷ད་འོ༷ས་སུ་གྱུར༷་ནས༷་ནི༷། སླར་ཡང་ལ༷ས་ཀྱི༷་དབ༷ང་གིས༷་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་ས༷་སྟེང༷་མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང༷་བར་འགྱུར་ཞིང་། མིའི་རྒྱལ་པོ་འཁོ༷ར་ལོ༷ས་སྒྱུར༷་བ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གྱུར༷་ནས༷་ཀྱང༷་། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་ལྷག་མ་མེད་ན་འཁོ༷ར་བ༷་དག༷་ཏུ༷་ཡང༷་བྲན༷་ཏེ་བྲན་གྱི་བྲན་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་ལྷ་ཡི་བུ༷་མོ༷འི་ནུ༷་མ༷་དང་རྐེད༷་པ༷་ལ༷། ལག་པས་འཁྱུད་ཅིང་རེག༷་པའི༷་བདེ༷་བ༷་དུས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་མྱང༷ས་ནས༷་སླར༷་ཡང་། དམྱལ༷་བར༷་རིའི་བར་དུ་འཐག༷་པ་དང་མཚོན་གྱིས་གཅོ༷ད་པ་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཁྱི་སོགས་ཀྱི་མཆེ་སྡེར་གྱིས་དབ༷ང་པ༷འི་འཁྲུལ༷་འཁོར༷་གྱི༷། རེག༷་པ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་བརྟེ༷ན་པར་འཚལ༷་ལོ༷། །གསུམ་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་ལ་རྐང༷་པའི༷་རེག༷་པས༷་མནན་ན་ནེམ༷་པ༷ར་བྱེད་ཅིང་བདེ༷་བ་སྐྱེད་པར་བཟོ༷ད་པ༷འམ་ནུས་པ། ལྷུན༷་པོའི༷་སྤོ༷་ལ༷་ཡུན༷་རིང༷་དུ་ལྷའི་ལོ་སྟོང་ཙམ་དུ་གན༷ས་ནས༷་ནི༷། སླར༷་ཡ༷ང་ལས་དབང་
8-5-19b
གིས་མེ༷་མུར༷་དང་རོ༷་མྱག༷ས་ཀྱི་འདམ་ན་རྒྱུ༷་བ༷་ཡི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་ཕོ༷ག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ༷་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད༷་པར་འཚལ༷་ལོ༷། །བཞི་པ། མཐོ༷་རིས༷་བུ༷་མོས༷་མཛེས་པར་བརྟེན་པའམ་འབྲོ༷ངས་ཤིང༷་སྟེ་རྒྱ་འགྲེལ་ལས་འབྲོང་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་དེས་ཡིད་དག༷འ་བ༷་དང༷་ལྡན་པ། རྣམ༷་པར༷་མཛེས༷་པའི་ཚལ༷་དུ་སོ༷ན་པར༷་རྩེས༷་ནས༷་སླར༷། འདབ༷་མ༷་རལ༷་གྲི༷་འདྲ༷་བའི་ཚལ༷་གྱི་ན༷གས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷། རྐང༷་ལག༷་དང་རྣ༷་བ༷་སྣ༷་གཅོ༷ད་པ་དག་འཐོ༷བ་པར༷་འགྱུར༷་རོ།

译文
第三，每个众生自身舍弃的骨骸堆积量，已经与须弥山相等之多，如果今后不精进修道，将会舍弃更多的身体。同样地，即使将母亲的数量做成如胡麻子般大小的丸子来计数，也不会被大地容纳。这是指仅以胎生的身体为例，佛陀说："比丘们，假如有人从这大地取如胡麻子般大小的土丸，说'这是我的母亲，这是我母亲的母亲'地抛弃，比丘们，这大地的泥土会先耗尽，而人们的母系血统却不会穷尽。"这里指的是一次又一次地结生相续。
第四，有六种不可依靠的情况：显赫地位不可依靠、可爱伴侣不可依靠、美好住处不可依靠、快乐境界不可依靠、丰富受用不可依靠、威势不可依靠。
第一，即使成为天帝释迦，受到世间供养，之后又因业力而堕入地上的人类和畜生等处所；即使成为转轮王，如果没有前世善业的余力，也将在轮回中成为奴仆中的奴仆。
第二，长时间享受手臂拥抱天女的乳房和腰身所带来的快乐之后，又在地狱中忍受被山峰挤压、被兵器切割、被铁狗等的牙爪控制的机械装置所带来的极度难忍的触感。
第三，应当心想：以前脚踩在宝石地面上，能使其凹陷并产生愉悦之感，长久地居住在须弥山顶，有一千天年之久，之后又因业力而在炽热烈火和腐烂尸体的泥沼中游走，遭受难忍的痛苦。
第四，被天女美妙侍奉或依恋，心生欢喜，在华美的园林中游戏之后，又在叶片如剑的森林中，遭受割断手足、耳、鼻之苦。


 །ལྷའི་ཆུ་བོ་དལ༷་གྱིས༷་འབ༷བ་པ༷་ན་ལྷ༷་ཡི༷་བུ༷་མོ༷་ནི༷་གདོ༷ང་མཛེ༷ས་པ་དང་གསེར༷་གྱི༷་པ༷དྨའི༷་སྟན་ལ་ལྷ༷ན་ཅིག་ཏུ་ཞུགས༷་ནས༷། སླར༷་ཡང༷་ངན་སོང་དམྱལ༷་བའི༷་ཆུ༷་བོ༷་རབ༷་མེ༷ད་པར༷། རུལ་བ་བ་ཚྭའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཅན་ནམ་ཚ༷་སྒོ༷་ཅན་བཟོ༷ད་བརླག༷་གམ་བཟོད་མེད་ཀྱི་ཆུ༷་ཚན༷་ནང་དུ་འཇུག༷་འཚལ༷་ལོ༷། །ལྔ་པ། ལྷ༷་ཡུལ༷་གྱི་འདོ༷ད་པའི་བདེ༷་བ་ཤིན༷་ཏུ༷་ཆེན༷་པོ༷་དང༷་། ཚང༷ས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་འདོད་པའི་ཆག༷ས་བྲལ༷་གྱི་བདེ༷་བ༷་ཐོབ༷་ནས༷་སླར༷་ཡང་། མན༷ར་མེ༷ད་པའི་དམྱལ་བའི་མེ༷་ཡི༷་བུ༷ད་ཤིང༷་གི་ཚུལ་དུ་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་ཅིང་བར་མཚམས་མེད་པ༷་བརྟེན༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །དྲུག་པ། ལྷའི་བུ་ཉི༷་མ༷་དང་ཟླ༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐོབ༷་སྟེ་རང༷་ལུས༷་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་ཉིད་ཀྱི༷།
8-5-20a
འོ༷ད་ཀྱིས༷་འཇིག༷་རྟེན༷་མཐའ༷་དག༷་སྣང༷་བར་བྱས༷་ཏེ༷། སླར༷་ཡང༷་གླིང་བར་སོགས་མུན༷་ན༷ག་སྨག༷་རུ༷མ་ཕྱིན༷་པར་གྱུར༷་ནས༷། རང༷་གི༷་ལ༷ག་པ༷་བརྐྱང༷་བ༷འང་མི༷་མཐོ༷ང་བར་འགྱུ༷ར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་འདུག་པའི་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས་དེ་འདྲ་འོང་བར་བསྟན་གྱི། གནས་དེ་དང་དེ་ནས་འཕོས་ན།གནས་ངན་དེ་དང་དེ་འདྲར་སྐྱེ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འཕགས་ལམ་མ་ཐོབ་པར་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམས། ལས་སྔ་མའི་འཕེན་པ་ཟད་ནས་ཕྱི་མའི་ལས་ཀྱིས་གནས་ངན་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་བསམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པར་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་གདམས་པ། དེ༷་ལྟར༷་འཁོར་བ་འདི་ཉེས་པའམ་ནོང༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཤེས་པའམ་འཚ༷ལ་ནས་བསོ༷ད་ནམ༷ས་ནི༷། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་མར༷་མེ༷འི་སྣང༷་པ༷་སྟེ་ངན་སོང་གི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་རབ༷་ཏུ་བཞེས༷་ཤིག༷ཅིའི་ཕྱིར་ན། རང་ཉིད་གཅི༷ག་པུ༷་ཉི༷་མ༷་ཟླ༷་བ༷ས་མི༷་བརྫི༷་སྟེ་འོད་ཀྱིས་གཞོམ་མི་ནུས་པའི༷། འཁོར་བའི་མུན༷་ནག༷་མཐ༷འ་ཡས༷་པའི་ནང༷་དུ༷་འཇུག༷་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་ཐིབ་པོ་བརྣག་
8-5-20b
དཀའ་བ་ཤེས་འཚལ༷་ལོ༷། །
说苦深分法
གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ནས་སྐྱེ་བ་བཟློག་ཕྱིར་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་གཉིས།
当知轮回苦本性
དང་པོ་ལ། དམྱལ་བ། དུད་འགྲོ། ཡི་དྭགས། ལྷ། ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྔ་ལས།
地狱苦
དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། སེམ༷ས་ཅ༷ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས༷་པ༷ར་སྤྱད༷་པ༷་སྤྱོ༷ད་པ་རྣམ༷ས་ལ༷། ཡ༷ང་སོས༷་དང་ཐིག༷་ནག༷་དང་རབ༷་ཏུ༷་ཚ༷་བ༷་དང༷་། བསྡུས༷་འཇོ༷མས་དང་ངུ༷་འབོ༷ད་དང་མན༷ར་མེ༷ད་པ་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷། ཚ་གྲང་གི་དམྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་སུ༷་རྟག༷་ཏུ༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་བར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སྤང་བར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་། དེ་གང་ལ་ཅི་ལྟར་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ། སེམས་ཅན་བསྡུས་འཇོམས་དུ་སྐྱེས་པ་ཁ༷་ཅི༷ག་ལྕགས་ཀྱི་གཏུན་བུས་ཏིལ༷་བཞི༷ན་འཚི༷ར་ཏེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི། ལྕགས་ཀྱི་མཆིག་འབར་བ་དག་གི་སྟེང་དུ་མཆིག་གུས་བཏགས་པས་ཕྱེ༷་མ༷་ཞིབ༷་མོ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ཕྱེ༷་མར༷་རློག༷་པར་བྱེད་དོ། །ཐིག་ནག་པ་ཁ༷་ཅི༷ག་སོ༷ག་ལེ༷ས་འདྲ༷་སྟེ༷་དེ༷་བཞི༷ན་གཞན༷། སྟ༷་རེ༷་མི༷་བཟ༷ད་སོ༷་ཀུན་རྣོན༷་པོ་ཅན་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་གཤ༷གས་
8-5-21a
པར་བྱེད་དོ། །དེ༷་བཞི༷ན་གཞ༷ན་ད༷ག་ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཀྱི་འགྲམ་སོགས་སུ་ཁྲོ༷་ཆུ༷་བཞུས༷་པ༷་ཡི༷། ཁུ༷་བ༷་འབ༷ར་བ༷་འཁྲིག༷ས་པ༷་ཁ་ནང་དུ་ལྡུད༷་པར༷་བགྱིད༷་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཚ་དམྱལ་ན་ལྕག༷ས་ཀྱི༷་གས༷ལ་ཤིང༷་མེ་རབ༷་ཏུ་འབ༷ར་བ༷། ཚེ༷ར་མ༷་ཅ༷ན་ལ༷་ཕྲེང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན༷་ཏུ༷་རྒྱུ༷ད་པར༷་བགྱིད༷་དོ།

译文
在天界的河流缓缓流淌之处，与面容美丽的天女共同坐在金莲花座上之后，又将堕入恶趣地狱的无滩河流，那里充满腐烂的咸水或称为咸门的难忍沸水中。
第五，获得天界极大的欲乐和梵天离欲之乐之后，又成为无间地狱火的燃料，忍受不断且无间断的痛苦。
第六，获得日月天子的转生，以自身和宫殿的光明照亮整个世界之后，又堕入洲际等处的黑暗浓雾之中，连伸出的手也看不见。
这些获得的美好住处也无法永久居住，必将经历这样的痛苦时期，这是在说明；但不应认为从这些处所迁移后必定转生到那些恶趣。未获得圣道而转生到这些处所的众生，当前世业力耗尽后，会因后世业力而前往那些恶处，应当如此思维。
第二，了解后劝勉修善：了解此轮回的过患后，应当接受三种布施、持戒、禅修所生的福德之灯光，因为它能驱散恶趣的黑暗。为何如此？因为当独自一人进入广大无边的轮回黑暗中，即使日月也无法以光明摧毁它，若无福德之光，应知将难以忍受痛苦的浓密黑暗。
说苦深分法
当知轮回苦本性：地狱、畜生、饿鬼、天、阿修罗的痛苦，这五种。
地狱苦
首先，对于行身语意恶行的众生，在等活、黑绳、炎热、众合、号叫、无间等热冷地狱中，恒常遭受痛苦。
其次，应知苦及劝诫断其因。了解痛苦：直接痛苦和思考这些痛苦如何在何处产生。首先，一些众合地狱中的众生被铁臼如同芝麻一般碾压；同样，另一些则被置于燃烧的铁砧上用铁锤击打，如细粉般被捣碎。一些黑绳地狱众生如被锯子锯断一样；同样，其他众生被难忍的锋利斧头劈开。同样，其他众生在无滩河岸等处被灌注沸腾的熔铜。一些热地狱众生被烧得通红的铁刺棒像穿珠子一样贯穿全身。


 །ཁ༷་ཅི༷ག་རལ་གྲིའི་ཚལ་ན་ལྕག༷ས་ཀྱི༷་མཆེ༷་བ༷་དང་ལྡན༷་པའི༷་ཁྱི༷། གཏུམ༷་པོ༷ས་དབད༷་ཅིང་སྐྲག་ནས་ལ༷ག་པ༷་གནམ༷་དུ༷་བསྒྲེང༷ས་ཤིང་བྲེད་དོ། །དེར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་དབ༷ང་མེ༷ད་པར་གཞ༷ན་དག༷་བྱ་ལྕགས༷་མ༷ཆུ་རྣོ༷ན་པོ༷་དང༷་། སེན༷་མོ༷་མི༷་བཟ༷༷ད་པ་དང་ལྡན༷་པའི༷་ཁྭ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་གཏོགས་པའམ་འཐོ༷ག་པར་བྱེད་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཉེ་འཁོར་གྱི་གནས་དེར་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་སྲིན༷་བུ༷་དང་སྦུར༷་བ༷་ཕྱི་རོལ་ནས་བྱུང་བ་མདོག་དབྱིབས་རིགས་ཐ་དད་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་དང༷་། ཤ༷་སྦྲང༷་དང་སྦྲང༷་མ༷་ནག༷་པོ༷་ཁྲི༷་ཕྲག༷་མང་པོ་དག༷། མཆུ་རེག༷་པ་ཙམ་ན༷་མི༷་བཟ༷ད་པའི་རྨ༷་སྲོལ༷་ཆེར༷་འབྱི༷ན་པ༷ས། ཟ༷་བར༷་བགྱིད༷་ཅིང༷་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ལུས་འགྲེ༷་ལྡོག༷་དང་ངག་སྨྲེ༷་སྔག༷ས་འདོ༷ན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཚ་དམྱལ་ན་མདག༷་མེ༷་འབ༷ར་བའི༷་ཚོག༷ས་སུ༷་ནི༷། དུས་རྒྱུན༷་མི༷་ཆ༷ད་པར༷་རབ༷་ཏུ་བསྲེག༷ས་པས་ཁ༷་ཡ༷ང་བགྲད༷་དེ། དེ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་རབ་ཏུ་ཚ་བར་ལྕག༷ས་
8-5-21b
ལ༷ས་བྱས༷་ཤིང་མེ་འབར་བ༷འི་ཟང༷ས་ཆེ༷ན་དུ༷། ལུས་སྤྱིའུ༷་ཚུག༷ས་སུ་འབྲ༷ས་ཀྱི༷་ཅུད༷་འཕེ༷ད་སྟེ་འབྲས་ཟན་བཙོ་བ་བཞི༷ན་དུ༷་འཚེད༷་པར་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ནམ་འབྱུང་བའི་དུས་ལ་བསམ་པ། འབྱུང་ན་མི་བཟོད་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ལ། མྱོང་བའི་ཡུན་རིང་ཐུང་ལ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ། སྡིག༷་ཅ༷ན་རྣམས་ནི་ཁ་ནས་དབུག༷ས་འབྱུང༷་བ་འདི་འ༷གགས་པའམ་ཆད་པ༷་ཙམ༷་ཞི༷ག་གི༷། དུས༷་ཀྱིས༷་བར༷་དུ༷་ཆོད༷་པ་ལས་གཞན་མེད་པ་དེ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དམྱལ༷་བ༷་ཡི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་གཞལ༷་ཡ༷ས་པའམ་བསམ་ཡས་པ་དེ་ཐོས༷་ནས༷་ཀྱང་རྣམ༷་པ་སྟོང༷་དུ༷། མི་སྐྲག་པའམ་མི༷་འཇིག༷ས་པ་གང༷་ལ༷གས་པ་དེ་ཡི་སྙིང་ནི་རྡོ༷་རྗེའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་ཡིན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར། བྱེ་བྲག །དཔེ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ། དམྱལ༷་བ༷་ཡི་ཚུལ་ཡི་གེའམ་གཟུགས་བརྙན་དུ་རི་མོར་བྲིས༷་པ༷་མཐོང༷་བ་དང༷་གཏམ་རྒྱུད་རྣ་བས་ཐོས༷་པ༷་དང༷་། རང་གིས་དེའི་ཚུལ་ཡིད་ལ་དྲ༷ན་པ་དང༷་རང་གིས་ཁ་ཏོན་དུ་བཀླག༷ས་པ་ད༷ང་དབྱིབས་ཀྱི་ཚུལ་འཇིམ་པ་ལས་ལྡེར་ཚོའི་གཟུག༷ས་སུ༷་བགྱིས༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ཀྱང༷་། འཇིག༷ས་པ༷་སྐྱེད༷་པར༷་འགྱུར༷་ན༷་ཤིན་ཏུ་མི༷་བཟ༷ད་པའི༷། རྣ༷མ༷་སྨིན༷་དངོས་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་ན༷་སྨོས༷་ཅི༷་
8-5-22a
འཚལ༷། གཉིས་པ། བདེ༷་བ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ནང༷་ན༷ས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲི༷ད་པ་མ་ལུས་པ་ཟ༷ད་པ༷་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། བདེ༷་བའི༷་དབང་པོའམ་བདག༷་པོར༷་བགྱིད༷་པ༷་ཇི༷་ལྟ༷་བར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ནང༷་ན༷་ནི༷། མན༷ར་མེ༷ད་པའི་དམྱལ༷་བའི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ར༷བ་ཏུ་མི༷་བཟ༷ད་པ་སྟེ་ཆེའོ།

译文
一些众生在剑树林中被凶猛的铁齿犬撕咬，惊恐地向空中举起手臂尖叫。在那里，由于业力而失去自控的其他众生被具有锐利铁嘴和难忍爪子的乌鸦啄食。一些众生在近边地狱中，被身体生出的蠕虫和蚂蚁，以及外部而来的各种形状颜色不同的虫子、肉蝇和黑苍蝇成千上万地啃食，它们的嘴唇一触碰就能造成难忍的大伤口，使身体扭动翻滚，口中发出呻吟哀叹。一些热地狱众生在燃烧的火炭堆中不间断地被烧灼，只能张开嘴，除此之外无能为力。一些众生在极热地狱中，被放入铁制的燃烧大铜锅中，全身蜷缩如煮饭粒一般被煮熟，极其痛苦。
其次，思考：何时出现、出现时不可忍受的情形、感受的时间长短，这三点。
首先，罪人们仅仅在死亡时呼吸停止的片刻之后，就会听闻到无量地狱苦。那些听了却千万不惊恐者，其心如金刚本性坚硬。
其次，思考总体、特殊和比喻三点：首先，若仅是看到地狱绘画形象、听闻故事、自己想象、口诵或泥塑成的形状就能引发恐惧，何况亲身体验难忍的真实果报。其次，正如在所有乐中，三界轮回穷尽的解脱果为乐中之王；同样，在所有苦中，无间地狱的痛苦极为难忍且最大。


 །གསུམ་པ། མིའི་འཇིག་རྟེན་འདི༷་ན༷་ཉིན༷་གཅི༷ག་ལ་མདུ༷ང་ཐུང༷་སུམ༷་བ༷རྒྱ༷་ཡིས༷། ར༷བ་ཏུ༷་ཀུན་ཤུགས་དྲག༷་པོར་བར་མ་ཆད་དུ་བཏ༷བ་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་གང༷་ལག༷ས་པ༷། དེས༷་ནི༷་སེམས་ཅན་དམྱལ༷་བའི༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཆུང༷་ངུ་ལ༷འང༷་། དཔེ་ཡི་ཕྱོགས་ཙམ་མམ་འོ༷ལ་ཡ༷ང་མཚོན་པར་མི༷་བགྱི༷་དེ་ཡི་ཆ་ཤས་ཙམ་མམ་ཆར༷་ཡང༷་འགྲན་མི༷་ཕོ༷ད་དོ༷། །གསུམ་པ་ཡུན་ནི། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་དག་ལོ༷་གྲངས། བྱེ༷་བ༷་ཕྲག༷་བརྒྱ༷ད་ཉ༷མས་སུ༷་མྱོང༷་ཡང༷་ནི༷། ཇི༷་སྲི༷ད་རྒྱུ་མི༷་དགེ༷་བའི་ལས་དེ༷་ཟ༷ད་པར་མ༷་གྱུར༷་པ༷། དེ༷་སྲི༷ད་དུ་འཚོ་བའི་སྲོག༷་དང༷་འབྲལ༷་བ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་སྤང་བ་ནི། གོང་བཤད་མི༷་དགེ༷འི་འབྲས༷་བུ་འདི༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ས༷་བོ༷ན་ནི༷། སྲོག་གཅོད་སོགས་ལུས༷་དང་རྫུན་སོགས་ངག༷་དང་བརྣབ་སེམས་སོགས་ཡི༷ད་ཀྱི་ཉེ༷ས༷་སྤྱད༷་ཆེན་པོ་རྣམས་
8-5-22b
ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷། ཅི༷་ནས༷་ཉེས་པ་དེ༷་ཡི་རྡུལ༷་ཙམ༷་ཡང༷་མ༷་མཆིས༷་པ༷། དེ༷་ལྟར༷་ཉི༷ད་ཀྱི་རྩལ༷་ཅི་ཡོད་ཀྱིས༷་འབ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པའོ། །
旁生苦
གཉིས་པ་དུད་འགྲོ་ལ་སྤྱི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྱེ་བྲག་ཁ་འཐོར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས། དང་པོ། དུད༷་འགྲོ༷འི༷་སྐྱེ༷་གན༷ས་སུ་གཏོགས་པ་ན༷་ཡ༷ང་གཞན་གྱིས་གསོ༷ད་པ༷་དང༷་། ཞགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཅིང༷ས་པ་ད༷ང་ལྕག་སོགས་ཀྱིས་བརྡེག༷་པ་སོ༷གས་མི་དང་མི་མིན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷། ཞི༷་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་འགྱུ༷ར་ཐར་ལམ་གྱི་དགེ༷་བ༷་སྤང༷ས་བ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི། བྱིང་གནས་སོགས་གཅི༷ག་ལ༷་གཅི༷ག་ཟ༷་རྣམ་སྨིན་ནམ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན༷་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ༷་དང་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ། ཆུ་གནས་སོགས་དུད་འགྲོ་ཁ༷་ཅི༷ག་ནི་མུ༷་ཏིག༷་དང་ལུག་སོགས་བལ༷་དང༷་གླང་ཆེན་སོགས་རུས༷་པ༷་དང་ཁྲ༷ག་དང་། ཤ༷་ཡི་ཆེད་དུ་རི་དྭགས་སོགས་དང༷་སྟག་གཟིག་སོགས་པ༷གས་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་འཆི༷་བར༷་འགྱུར༷། རང་དབ༷ང་མེ༷ད་པར་གཞ༷ན་ད༷ག་རྟ་སོགས་རྡོག༷་པ༷་སྟེ་རྐང་པ་དང་མ་ཧེ་སོགས་ལག༷་པ༷་དང༷་། བོང་བུ་སོགས་ལྕག༷་ཚན་དང༷་གླང་པོ་ཆེ་ལྕག༷ས་ཀྱུ་ད༷ང་དབྱུག་པ་སོགས་གད༷བ་པས༷་གླང་སོགས་བཏབ༷་སྟེ་བྲན་དུ་བཀོ༷ལ་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །
饿鬼苦
གསུམ་
8-5-23a
པ་ཡི་དྭགས་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཡི༷་དྭག༷ས་སུ་སྐྱེས་ན༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་པས༷་ཕོང༷ས་པ༷་ཡི༷ས། བསྐྱེ༷ད་པ༷འི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་བར་མེད་པའམ་རྒྱུན༷་ཆག༷ས་པ་བཅོས་སུ་མེད་པའམ་མི༷་འཆོ༷ས་པ༷། བཀྲེས༷་པ་དང་སྐོམ༷་པ་དང་དགུན་གྲང༷་བ་དང་སོས་ཀ་དྲོ༷་བ་དང་ཟས་ཕྱིར་རྒྱུ་བས་ང༷ལ་བ་དང༷་སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཐོགས་པ་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག༷ས་པ༷་ཡི༷ས། བསྐྱེ༷ད་པ༷་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ཤི༷ན་ཏུ༷་མི༷་བཟ༷ད་པ་བརྟེན༷་འཚལ༷་ལོ༷། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་གཉིས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དངོས་དང་། དེ་ཇི་ཙམ་མྱོང་བའི་ཡུན་གཉིས། དང་པོ། ཡི་དྭགས་ཁ༷་ཅི༷ག་གིས་ཁ༷་ནི༷་ཁབ༷་ཀྱི༷་མིག༷་ཙམ༷་དུ་ཆུང་ལ༷། ལྟོ༷་བ༷་ནི་རི༷་ཡི༷་གཏོས༷་ཙམ༷་དུ་ཆེ་བས་དགང་དཀའ་བས་བཀྲེས༷་པས་ཉེན༷་པར་གྱུར་ཏེ། སྣབས་སོགས་མི༷་གཙང༷་གྱི༷་ནར༷་ཏེ་དགོས་མེད་དུ་བོ༷ར་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་། ཟ་བའམ་འཚལ༷་ཀུན་བ༷འི་མཐུ༷་དང༷་ལྡན༷་པ༷་མ༷་ལ༷གས་སོ༷། །ཁ༷་ཅི༷ག་ཕྱིའི་པག༷ས་པ་དང་ནང་གི་རུས༷་པ་ནི་ལྷག་མར་ལུས༷་ཤི༷ང་ཤ་སྐམ་པ་གོས་མེད་པའི་གཅེར༷་བུ༷་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཤིང་ཏ༷་ལ༷འི་ཡ༷ང་ཏོག༷་ཅེས་མགོའི་རྩེ་མོ་བསྐམ༷ས་པ༷་ལྟ་བུ་ལ༷གས་སོ། །ཁ༷་ཅི༷ག་མཚ༷ན་རེ་རེ་ཞིང་ཞེས་མཚན་མོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ༷་ནས༷་མེ་འབ༷ར་བ༷་སྟེ༷། ཟས༷་སུ༷་ཟ་ན་ཡང་མེ་
8-5-23b
འབར༷་བཞིན་པའི༷་ཁ༷ར་བབ༷ས་པའི་བྱེ༷་མ༷་འཚ༷ལ་ཏེ་ཟའོ།

译文
第三，在人间，若一日之内被三百短矛猛烈不断地刺穿的痛苦，也不能与地狱众生最小的痛苦相比，连其微小部分或些微都比不上。
第三，时间：如上所述，这种极度难忍的痛苦，即使经历八亿年，只要不善业的因未尽，就不会死亡，将一直感受痛苦。
第二，断除其因：前述不善果报的种子是杀生等身恶行、妄语等语恶行、贪心等意恶行等大过失，所以大王啊，应当尽一切力量使这些过失连微尘般的量也不存在。
旁生苦
首先，总的痛苦和特殊的各种痛苦两方面。首先，属于畜生道中，也会遭受被他人杀害、被绳索等捆绑、被鞭打等人类和非人造成的各种痛苦。对于放弃能获得寂静涅槃的解脱道善法的众生，在水中等栖息地互相吞食的果报是极其难忍的痛苦。
其次，一些水生等畜生为了珍珠而死，羊等为了毛，象等为了骨头和血，鹿等为了肉，虎豹等为了皮而死亡。失去自由的其他众生，如马等被蹄（脚）驱使，水牛等被手牵引，驴子等被鞭打，大象被铁钩和棍棒等击打，牛等被奴役而痛苦。
饿鬼苦
首先，若生为饿鬼，将遭受因欲望匮乏引起的连续不断无法医治的痛苦：饥饿、干渴、冬季寒冷、夏季炎热、为寻食疲惫、因见到持武器的人等而恐惧所产生的极度难忍痛苦。
其次，详细说明：痛苦本身和痛苦的时间长度两点。首先，有些饿鬼嘴如针眼般小，腹如山丘般大，难以填满，饥饿煎熬，甚至连少量被丢弃的鼻涕等不净物也没有能力获取食用。有些饿鬼外皮和内骨仅存，肉已干枯，无衣裸体，就像干枯的椰子树顶一样。有些饿鬼每到夜晚口中喷火，所食用的是落入燃烧嘴中的热沙。
;
HUMAN: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཁ༷་ཅི༷ག་ཞགས༷་དང་མགོན་སོགས་ཀྱིས་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཐོགས་ཞེས་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་མཐོང༷་ནས༷་ནི། ཟས་དང་སྐོམ་མཐོང་རྒྱུན་འཆད་པས་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་ལུས་ལས་ཁ༷་ནས༷་རྣ༷་ལམ༷་དུ༷། ཀཻ༷་ཧུད༷་ཅེས༷་བྱ་བའི་སྐ༷ད་ནི༷་མྱོས་པའམ་བཞིན་དུ་རབ༷་ཏུ༷་འབྱིན༷་ནོ༷། །གཉིས་པ་དུས་ནི། སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཡི༷་དྭག༷ས་ད༷ག་ནི༷་ཟས༷་སྐོམ༷་ཕོངས་པས་ལོ༷་ནི༷། ལྔ༷་བརྒྱའི་བར་དུ་ཟས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་ཐོས་པས་ཐ་མལ་པའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཆུ་ཐི༷གས་ཙ༷མ་ཡ༷ང་མ་མཐོང་བར་འཚོའམ་སྲོག༷་དང༷་འབྲལ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི། སེར༷་སྣ༷་ཅ༷ན་དང་འཕྲོག་བྱེད་ཅེས་གཞན་ནོར་བརྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་དང༷་ད་ལྟ་གཞན་ལ་བྱིན་པས་ཕྱིས་རྒུད་ཀྱིས་དོགས་ནས་མི༷་སྦྱི༷ན་པ༷། དེ་འདྲའི་མི༷་དགེ༷་བའི་ལས༷་ཀྱིས༷་ནི༷། སེམས་ཅན་ཡི༷་དྭག༷ས་ཉི༷ད་དུ༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ༷། །
天欲界苦
བཞི་པ་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ། འདོད་ལྷ། གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ལྷ༷་ཡི༷་སྐྱེ༷་གན༷ས་པ༷་དག༷་ནི༷་བདེ༷་བ༷་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང༷་ལྡ༷ན་མོ༷ད་ཀྱི། ཚེ་འཕོས་ནས་འཆི༷་བའི༷་མཚན༷་མ༷་ཤར༷་བའི༷་ཚེ༷་ན༷། སྔོན་བསགས་ལས་ཟད་ནས་སྐྱེ་གནས་དེ་ལས་འཕོས་ནས་ལོག་ལྟ་སྤངས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་
8-5-24a
བོས་འཕགས་པ་ཐོས་པ་ལས་གཞན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ༷ས་ནི༷། ལྷག༷་པའི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་མེད་མོད་ཀྱང་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་ནས་འཕོ་བའི་གང༷་དེ༷་ཐོ༷ས་འཚལ༷་ལོ༷། །གཉིས་པ་ལ། འཆི་བའི་ལྟས། ལྷ་རྣམས་དེ་ལ་སེམས་འཁྲུག་ཚུལ། འཆི་འཕོའི་ཚེ་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསུམ་ལས། དང་པོ། ལྷ་རྣམས་འཆི༷་བའི༷་ལྟས་ནི་སྔོན་དུ་རང་གི་བཞི༷ན་གྱི༷་མེ༷་ཏོག༷་གི་ཕྲེང༷་བ༷། བསམས་འབྱུང་མ་ཡིན་པར་ལན་བདུན་པའི་དབང་ཐང་གིས་རང་གི་མགོ་ལ་ཐོག་མར་བཀོད་པ་ནི་རྣམ༷་པར༷་རྙི༷ང་པར༷་གྱུར༷་ཅིང་གོ༷ས་གཙ༷ང་མ༷་ནི༷། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ༷་པར༷་དྲི༷་མ༷ས་གོ༷ས་པར༷་མཚོ༷ན་བྱེད་མ་མྱོང་བའི་མཆན༷་ཁུང༷་ད༷ག་ལས༷་ནི༷། ལུས་ཀྱི་རྔུལ༷་འབྱུང༷་ལུས༷་ཀྱི༷་འོ༷ད་ཀྱང༷་ཤིན༷་ཏུ༷་འགྲིབ༷་པ༷་འབྱུང་། སྟན་གཅིག་ལ་གཉིས་འདུག་ཏུ་མི་རུང་བའི་སྲོག༷་ཆག༷ས་ལྷ༷་ནི༷་སྔོན༷་ཆད༷་མེ༷ད་པའི། རང༷་གི༷་སྟ༷ན་ལ༷་མི༷་དག༷འ་བར༷་ནི༷་གནས༷་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། ལྷའི་བདེ་བ་ལ་ཆག༷ས་པ༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་ཆེར༷་ལྡན་པ་རྣམ༷ས་ནི༷། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་འདས་ནས་ངན་སོང་ངེས་པར་འགྲོ་བའི་འཆི༷་བའི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་མི༷་བཟད་པ་དེས༷་ནི༷། དམྱལ༷་བའི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་ཆེས༷་ལྷག༷་པར༷་གཟིར༷་ཞིང་མྱངས་ལས་མི་བཟོད་པས་ལྷག་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བཞེད་དོ། །ལྷ་རྣམས་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བའི་སྔ་
8-5-24b
ལྟས་ཐོབ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ། འཆི༷་བའི༷་ཚེ༷་ན༷་གྲོ༷གས་པོ༷་རྣམ༷ས་ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོ་དེ༷་ལ༷། ལྷའི་ཚལ་ནས་མཆི་མ་འཛག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མེ་ཏོག༷་གི༷་ཚོག༷ས་ནི། དགའ་བའི་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་ཚེ་འདིར་ནི་འཛམ་གླིང་དུ་མི་ཡི་ནང་ནས་བདེ་འགྲོར་སོ༷ངས་ཤིག༷ ཅེས་པའི་ཚིག༷་ནི༷། རྣ༷་བར༷་ཟློས༷་ནས༷་ནི༷། འདི༷་ནས༷་ཤི༷་འཕོས༷་ནས༷་ནི༷་སླར༷་ཡང༷་བདེ༷་བ༷འི། འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི༷ར་འོང༷ས་ཤིག༷་ཅེས༷་བྱ་བ་སྨྲའོ༷། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ལྷ་བུ་དེ་ལ་དུས་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འཆི་བའི་དུས་ཏེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གདམས་པར་བྱེད་དོ། །


 །སྨད༷་པའི་རིག༷ས་སུ་གནས་པ་འག༷འ་ཞིག་ནི༷་རྣག༷་དང༷་ཕྱི༷་ས༷་སྟེ་དྲི་ཆེན་ད༷ང་། ཁྲག༷་སོ༷གས་མི༷་གཙང༷་བ༷་ཡང༷་མི༷་རྙེད༷་དེ༷། སྡང་སེམས་ཀྱིས་ཐོ་བ་སོགས་ཐོགས་ནས་ཕ༷ན་ཚུན༷་གདོང༷་དུ༷་འཚོག༷་པའམ་བརྡེག་ཅིང༷་མགྲིན༷་པ༷་ནས༷། ལྦ༷་བ༷་བྱུང༷་བ༷་སྨིན༷་པའི༷་རྣག༷་ཟ་བའམ་འཚ༷ལ་ལོ༷་སྟེ་དེས་སྲོག་འཚོ་བའོ། །ཡི༷་དྭག༷ས་རྣམ༷ས་ལ༷་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་སོ༷ས་ཀའི༷་དུས༷་སུ༷་ནི༷། ཟླ༷་བ༷འ༷ང་ཚ༷་བར་གྱུར་ནས་གདུང་བ་བསྐྱེད་ལ༷་དགུན༷་གྲང་དུས་སུ་ནི༷་ཉི༷་མའ༷ང་གྲང༷་བར་སྣང་ཞིང་། ལྗོན༷་ཤིང༷་བཟང་པོའང་འདིས་མཐོང་ཚེ་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་འདི༷་དག༷་གིས༷། བལྟས༷་པ༷་ཙམ༷་གྱིས༷་ཆུ་ཀླུང༷་ཡ༷ང་བསྐམ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་བ༷ར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ་བསྟེ༷ན་པར་གྱུར༷་པ༷། ཉེས༷་པར༷་སྤྱོ༷ད་པའི༷་ལ༷ས་ཀྱི༷་ཞག༷ས་པ༷་ནི༷། ཤིན་ཏུ་སྲ༷་བས༷་བཅིང༷ས་པ༷འི་ལུ༷ས་ཅ༷ན་ཁ༷་ཅི༷ག་ནི༷་ལོ༷་ཡི་གྲངས། ལྔ༷་སྟོང༷་ད༷ག་དང༷་ཁྲིར༷་ཡང༷་འཆི༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ཡི༷་དྭག༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སྣ༷་ཚོག༷ས་པའི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་དོན་མཐུན་དུའམ་རོ༷་གཅི༷ག་ཐོ༷བ་པ༷་གང༷་ལག༷ས་པ༷། དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ནི༷་སྐྱེ༷་བོ༷་འཇུ༷ངས་པ་ལ་དག༷འ་བ༷་སྟེ་བདག་ལ་ཅི་ཡང་མེད་
8-5-24a
དོ་སྙམ་པ་ཅན། སེར༷་སྣ༷་འཕ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མིན༷་པ་དེ་ཉིད་ལག༷ས་པར༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་གསུ༷ངས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། སེར་སྣ་ཅན་ནི་ཡི་དྭགས་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེ་ན་ཡང་དེ་ཚེ་དབུལ་པོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །
天道苦
བཞི་པ་ལྷ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། མཐོ༷་རི༷ས་འདོད་པའི་ལྷའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་ན༷་ཡང༷་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའི་བདེ༷་བ་ཆེན༷་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ༷་དག༷་གི༷་སྟོབས་ལས། འཆི༷་འཕོ༷་བའི་དུས་ཀྱི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉི༷ད་ནི་སྔར་གྱི་བདེ་བའི་ཚད་དེ༷་བས༷་སྟོབས་ཆེ༷འོ། །དེ༷་ལྟར༷་བས༷མས་ནས༷་ཡ༷་ར༷བས་དམ་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷། བདེ་བ་མི་བརྟན་པས་ཟ༷ད་པར་འགྱུར༷་བའི་མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་སླ༷ད་དུ༷་སྲེ༷ད་པར་མི༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ། ལྷ་རྣམས་འཆི་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལུས༷་ཀྱི༷་ཁ༷་དོག་མི༷་སྡུག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་དང༷་། རང་གི་སྟན༷་ལ༷་སྔར་ཇི་ཙམ་བསྡད་ཀྱང་མི་སྐྱོ་བ་ལ་དེའི་དུས་སུ་མི༷་དགའ༷་ཞིང་རྒྱན་གྱི་མེ༷་ཏོག༷་གི་ཕྲེང༷་བ་རྙིང༷་པར་གྱུར་པ་དང༷་། གོས༷་ལ༷་དྲི༷་མ༷་ཆག༷ས་པ་དང༷་ལུས༷་མཆན་ཁུང་སོགས་ལ༷ས་ནི༷། སྔོ༷ན་ཆ༷ད་མེ༷ད་པའི༷་རྡུལ༷་འབྱུང༷་བ་ཞེས༷་བ༷གྱི་བ༷། མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་འཆི༷་འཕོ༷་སྦྲོན༷་པར་བགྱིད༷་པའི་འཆི༷་བའི་ལྟ༷ས་ལྔ༷། ལྷ༷་ཡུལ༷་ན་གན༷ས་པའི་
8-5-24b
ལྷ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འབྱུང༷་སྟེ༷། དཔེར་ན་ས༷་སྟེང༷་གི་མི༷་རྣམ༷ས་འཆི༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དག༷་གི་ཚེ། སྦྲོན༷་ཀུན་པ༷ར་བྱེ༷ད་པའི༷་འཆི༷་ལྟས༷་རྣམ༷ས་དང༷་འདྲའོ༷། །དེར་མ་ཟད་ལྷ༷་ཡི༷་འཇིག༷་རྟེན༷་དག༷་ན༷ས་ཤི་འཕོ༷ས་པ༷་རྣམས་ལ༷། གལ༷་ཏེ༷་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དགེ༷་བའི༷་ལྷག༷་མ༷་འག༷འ་མེ༷ད་པ་ན༷། དེ༷་ན༷ས་རང་དབ༷ང་མེ༷ད་པར་དུད༷་འགྲོ༷་དང་ཡི༷་དྭགས༷་དང༷་། དམྱལ༷་བར༷་གན༷ས་པ༷་ལས་གང༷་ཡང༷་རུ༷ང་བར༷་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར༷་རོ། །
非天苦
ལྔ་པ་ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷ༷་མི༷ན་གྱི་སྐྱེ་གནས་དག༷་ན༷་ཡང༷་ཕྲག་དོག་གི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་ལྷ༷་ཡི༷། དཔ༷ལ་ལ༷་སྡང༷་ཕྱིར༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཆེ༷་སྟེ་ཕྲག་དོག་གིས་ཡིད་མི་བདེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

译文
一些卑贱种姓的饿鬼甚至连脓、粪便、血等不净物也找不到，他们怀着嗔恨心拿着锤子等工具互相打击脸部，并从喉咙中挤压出脓疱来吃，借此维持生命。
饿鬼们在炎热的夏季，连月亮都变得灼热而令他们痛苦；在寒冬时，连太阳都显得寒冷；他们看到美好的树木时，树上就没有了果实；这些饿鬼仅仅看一眼，江河也会干涸。
第二，这样不间断地经受痛苦的众生，被恶行业力的绳索紧紧缠绑，有些具此身者即使五千年、一万年也不会死亡，继续感受痛苦。
第二，这些饿鬼获得的种种饥渴等痛苦的共同原因是什么呢？佛陀说，其原因是众生喜爱悭吝，认为"我什么都没有"的想法，以及与圣者法相违背的悭吝。如《般若摄颂》所言："悭吝者将生饿鬼道，即使转生为人也会贫穷。"
天道苦
首先，即使获得欲界天人的转生，享受一切圆满受用的大乐，但由于这些福报，死亡转世时的痛苦强度比先前的快乐更大。思考这一点，高尚贤善的人们不会贪求会耗尽的不稳定快乐的天界。
其次，天人死亡时，身体颜色变得丑陋，对自己曾经无论坐多久都不厌倦的座位感到不悦，装饰的花环凋谢，衣服沾染污垢，身体腋下等处出现以前未有的尘垢。这五种死亡征兆预示天界天人的死亡，就像地上人类死亡时的征兆一样。
不仅如此，从天界死亡转生的众生，如果没有剩余的善业因，就会不由自主地转生为畜生、饿鬼或地狱中的任何一种，并感受痛苦。
非天苦
第五，阿修罗道之苦：在阿修罗道中，由于嫉妒的同类业力，他们自然对天人的荣耀怀有嗔恨，心中痛苦极大，因为嫉妒使心不快乐。


 །ལྷ་མིན་གྱི་འགྲོ་བ་དེ༷་དག༷་བློ་དང༷་ལྡན༷་ཡ༷ང་རྣམ་སྨིན་ནམ་འགྲོ༷་བ༷་ཡི༷། སྒྲིབ༷་པས༷་རྟེན་དེ་ལ་བདེ༷ན་པ༷་མཐོང༷་བ༷་མ༷་མཆིས༷་སོ༷། །
教授知已勤于离有分法
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྐྱེ་བ་བཟློག་པར་གདམས་པ་ལ། སྐྱེ་བ་བཟློག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་སྐྱེ་བ་བཟློག་པ་ལ་དྲག་ཏུ་འབད་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། འཁོར༷་བ༷་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་སྐྱོན་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ་ལ༷གས་པས༷་ལྷ༷་མི༷་དང༷་། དམྱལ༷་བ༷་ཡི༷་དྭག༷ས་དུད༷་འགྲོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་གནས་རིས་དེ་དག༷་ཏུ༷། སྐྱེ༷་བ༷་འདི་ནི་བཟང༷་པོ༷་མ༷་ལ༷གས་
8-5-25a
ཀྱི་དེར་སྐྱེ་བ༷་ནི༷། འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་གནོ༷ད་པ༷་དུ༷་མ༷འི་སྣོ༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་ལ༷གས་པས་དེ་ལྟར་མཁྱེན༷་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མགོ༷འ༷མ་གོས༷་ལ༷་གློ༷་བུར༷་དུ་མེ༷་ཤོར༷་ན༷་མྱུར་དུ་བཟློག་པ་ལ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པའི་མཁས་པས་ནི་མེ་དེ༷་ད༷ག་བཟློག༷་ཕྱིར༷་རྩོལ་བའི་བགྱི༷་བ༷་དེའང་བཏང༷་ནས༷་ཀྱང༷་། ལུས་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡ༷ང་སྲི༷ད་མེ༷ད་པར༷་བགྱི་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་རྩོལ་བའི་ཐབས་འདི་ལ་འབ༷ད་འཚ༷ལ་ཏེ༷། ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་བ་དེ༷་བ༷ས་ཆེས༷་མཆོག༷་ཏུ་གྱུར་པའི་དགོ༷ས་པ༷་གཞ༷ན་མ༷་མཆི༷ས་པས་སོ། །
教授善入解脱品分法
གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ། འབྲས་བུ་ཐར་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་ལམ་བདེན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གཉིས།
令确信解脱果位
དང་པོ། རྒྱུ་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ད༷ག་དང༷་བས༷མ་གཏན༷་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱིས༷་ཏེ་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱིས། འབྲས་བུ་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་ཞི༷་ཞིང་སྲིད་པར་ཀུན་སྦྱོར་གྱི་ལས་མེད་པས་དུལ༷་བ༷་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི༷་མ་མེ༷ད་པའི༷། གོ༷་འཕ༷ང་མི༷་རྒ༷་མི༷་འཆི༷་བ་སྟེ་རྒ་ཤི་མེད་པས་ནམ་ཡང་ཟ༷ད་མི་ཤེས་པའམ་མི༷་འཚལ༷་བ། ཕྱི་རོལ་པས་བཏགས་པའི་ཐར་
8-5-25b
པ་གཟུགས་ཅན་ས༷་ཆུ༷་མེ༷་རླུང༷་ཉི༷་ཟླ༷་ལྟ་བུའི་བེམ་པོ་དང་བྲལ༷་བ་དེ་ཐོ༷བ་པར་མཛོ༷ད་ཅིག །འདི་ལ་ཞི་བ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགག་པ་དང་། དུལ་བ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དབང་པོ་དུལ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་དྲི་མ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །
修行因道谛
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་ལམ་དང་། བསྒོམ་ལམ་བཤད་པ་གཉིས།
说见道
དང་པོ་ལ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཞི་གནས་དང་འབྲེལ་བར་ཤེས་རབ་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། མཐོང་ལམ་ཀུན་གྱི་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་ཆོས༷་ར༷བ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེ༷ད་པའི་ཤེས་རབ་དང༷་བླང་དོར་ལ་འབད་པའི་བརྩོ༷ན་འགྲུས༷་དང༷་། ཡིད་བདེ་བའི་དགའ༷་བ་དང༷་ལུས་སེམས་ལས་རུང་གི་ཤིན༷་ཏུ༷་སྦྱང༷ས་པ་ད༷ང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་ད༷ང་། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་བཏང༷་སྙོམ༷ས་ཏེ་འདི༷་བདུ༷ན་ནི་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི་ཡ༷ན་ལག༷་ཅེས་བྱ༷་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་མྱང་འདས་དང་ཡན་ལག་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའམ་ཡང་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་དང་དྲན་པ་ནི་
8-5-26a
དེའི་གནས་ཀྱི་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དང་དགའ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་དང་། ལྷག་མ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་གོ། དེས་ན་དེ་བདུན་པོ། མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ་ཐོ༷བ་པར་བགྱིད༷་པའི༷་དགེ༷་བའི་ཚོག༷ས་ལག༷ས་སོ།

译文
那些阿修罗众生虽有智慧，但因异熟或道的障碍，在那种依处中无法见到真理。
教授知已勤于离有分法
第二，了解后劝勉断除轮回，分为：需断轮回的原因，以及基于此原因勤于断轮回的教导两部分。
首先，轮回本性或过患如上所述，因此在天、人、地狱、饿鬼、畜生等各处投生都不是美好的，而是成为各种恐惧、痛苦等害处的容器，请如是了知。
其次，因此，就像自己的头或衣服突然着火时需迅速灭火一样，了解轮回过患的智者甚至放弃灭火的行动，而以不顾身命的精进致力于断绝后有，即断除轮回，因为没有比断除后有更为殊胜的目标。
教授善入解脱品分法
第二，趋入清净方分的方式分为：对果位解脱生起信心，以及修习因道谛两部分。
令确信解脱果位
首先，通过持戒、禅定、智慧等三宝贵学处为因，获得涅槃这一平息痛苦、无有轮回系缚业力而寂静、无烦恼垢染、不老不死因而永不穷尽、远离外道所执着的色法（如地水火风日月等）实体解脱果位。
这里可解释为：寂静是无余涅槃，有漏蕴的息灭；调伏是有余涅槃，诸根调伏；两者都因无烦恼而无垢等意义。
修行因道谛
第二分为：见道和修道的阐述两部分。
说见道
首先，道的本质七觉支的解释，以及由此分支与止观相关的甚深智慧瑜伽的解释两部分。
首先，在见道一切阶段中，不忘失所缘的正念、辨别诸法的智慧、精进于取舍的精进、心悦的喜悦、身心堪能的轻安、一心专注的禅定、远离昏沉掉举的舍，这七种称为觉支。
其中，觉是指涅槃，支是指随顺于它、成为它的实现方法，或者说证悟无我的智慧是觉的本质，因而成为自性觉支；念是处所觉支；精进是出离觉支；喜是利益觉支；其余三种是无烦恼觉支。因此这七种是获得涅槃的善法积聚。
;


 །གཉིས་པ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས༷་རབ༷་མེ༷ད་པར༷་ཐར་བ་མཆོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བས༷མ་གཏན༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། བས༷མ་གཏན༷་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་ནི༷་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཡང་དག་པའི་ཤེས༷་རབ༷་མེ༷ད་དེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ཟག་གང༷་ལ༷་ཤེར་ཏིང་ངམ་ཞི་ལྷག་དེ༷་གཉི༷ས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཡོ༷ད་པས༷་ནི་སྲི༷ད་པ༷་ཡི༷། རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་ཐ་གྲུ་མི་མངོན་པ་འདི་ཡང་ཆུང་ངུ་བསྐམ་པར་སླ་བ་གན༷ག་རྗེས༷་ཀྱི་ཆུ་ལྟ༷་བུར༷་ཤེས་པའམ་འཚལ༷་བར༷་བགྱི༷་སྟེ་ཞི་ལྷག་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྐེམ་པར་བྱ་མི་དཀའ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱད་བྱ་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་
8-5-26b
ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་བཤད་པ། གཉེན་པོ་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་ཏེ་སྔོན་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། དེ་གཉིས་མཐའ་ལྡན་ཡིན་མིན་གྱི་མུ་བཞི་ཕྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཕན་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་གི་མུ་བཞི་མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་དང་ལུས་སྲོག་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་བཅས་ལུང༷་མ༷་བསྟན༷་པ༷་བཅུ༷་བཞི༷་ཞེས་འཇིག༷་རྟེན༷་ན༷། སྟོན་མཆོག་ཉི༷་མའི༷་གཉེན༷་གྱིས༷་རབ༷་ཏུ་གསུང༷ས་པ་ག༷ང་དག་ལ༷གས་པ༷། དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ལ༷་དེ་དང་དེའི་ཚུལ་བས༷མ་པར༷་མི༷་བགྱི༷་སྟེ།༷ དེ༷་ཡི༷ས་བློ༷་ནི༷་ཞི༷་བ༷ར་བགྱིད༷་པ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ་མགོ་རྨོངས་ཞིང་ཡིད་ཤ་ཐང་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་པ། དོན་འདི་དག་ཕྱི་རོལ་པས་བདག་རྟག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲི་བ་བྱས་པས་ན་ཁྱད་གཞི་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། བདག་བཀག་ན་ཡང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་དྲི་བ་དེ་དག་གི་ལན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་དངོས་དང་། དེའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཀུན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་མ༷་
8-5-27a
རིག༷་པ༷་ལ༷ས་ལ༷ས་འདུ་བྱེད་པ་འབྱུང་ཏེ༷་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷། ས་བོན་དང་འཕེན་པའི་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་འབྱུང་ཞིང་དེ༷་ལ༷ས་ཚོར་འདུ་སོགས་མི༷ང་བཞི་དང༷་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་གཟུག༷ས་རབ༷་ཏུ་འབྱུང༷་ཞིང་། དེ༷་ལ༷ས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་དྲུག༷་སྟེ༷་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷། ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཏེ་རེ༷ག་པ༷་དྲུག་ཀུན༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་པར༷་ཐུབ༷་པས༷་གསུང༷ས་སོ། །རེག༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚོར༷་བ༷་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀུན༷་འབྱུང༷་སྟེ༷། ཚོར༷་བའི༷་གཞི༷་ལ༷ས་འཇུག་ལྡོག་གི་སྲེ༷ད་པ༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷། སྲེ༷ད་པ་ལ༷ས་ནི་དོན་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུག་པ་ལེ༷ན་པ༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ༷། དེ༷་ལ༷ས་ལས་འདུ་བྱེད་པའི་སྲི༷ད་པ༷་འབྱུང་ཞིང་སྲི༷ད་པ་ལ༷ས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ༷་བ༷་འབྱུང་བ་ལ༷གས་སོ། །སྐྱེ༷་བ༷་ཡོ༷ད་ན༷་མྱ༷་ངན༷་དང་ན༷་བ་དང་རྒ༷་བ་དང༷་། འདོ༷ད་པ༷ས་ཕོང༷ས་པ་དང༷་འཆི༷་བ་དང༷་འཇིག༷ས་པ་དང་སྨྲེ་སྔགས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོག༷ས་ཀྱི༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ཕུང༷་པོ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་ཆེ༷་བ་འབྱུང༷་སྟེ༷། མ་རིག་པ་འག༷གས་པས་འདུ་བྱེད་འགགས་པ་ནས་སྐྱེ་བ་འགགས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། སྐྱེ༷་བ༷་འགགས༷་པས༷་མྱ་ངན་སོགས་སྡུག་བསྔལ་འདི༷་ཀུན༷་འག༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ།

译文
第二部分有总说和详解两点：
首先，没有择法智慧，就不会有能成为殊胜解脱因的禅定，因为需要在智慧所证悟的义理上安住。同样，没有禅定，也不会有解脱道正确智慧，因为唯有从心的等持中才能生起如实了知。因此，对于具有慧定或止观双运的人来说，即使是无边际的轮回大海也如牛蹄印中的水一样容易干涸，因为具有止观的人有力量，所以对他们而言干涸轮回之海并不困难。
第二部分有两点：解释所行境不如实了知的无记见解，以及说明对治的真实法性缘起之义。
首先，佛陀明确宣说世间有十四种无记：依前际的自我与世界常与无常的四种可能，依后际的有边无边四种可能，依涅槃的如来死后有无四种可能，以及身命一异二种。对于这些，不应思考其种种道理，因为这样做不能使心寂静，反而会使人迷惑且心力疲惫。
这里"无记"的意思是：因为外道基于常我提出这些问题，而在无我的基础上无法对这些属性作出回答，而且否定自我也不会有实质意义，所以佛陀对这些问题不作回答，因而称为无记。
第二点分为实际的缘起和赞叹其伟大两部分。首先，若问应当如何思考，佛陀说：从不了解无我义理的无明产生业行，从业行产生种子和投生的识，从识产生受、想等四名与胚胎等色，从此产生眼等六内处，从六内处产生根、境、识三者和合的六触。从触产生苦乐等受，从受的基础产生取舍的爱，从爱产生为那些目标而追求的取，从取产生造业的有，从有产生后世的生。有生则产生忧伤、疾病、衰老、贫乏、死亡、恐惧、悲叹、不悦等极大的苦蕴。当无明灭时，行灭乃至生灭，生灭时一切忧伤等苦灭。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ་དེའི་ཆེ་བ། རྒྱུ་ད༷ང་རྐྱེ༷ན་ལས༷་བྱུང༷་བས༷་ན་སྟོང་བཞིན་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ད༷ང་ནི༷་བྲལ༷་བ༷ས་ན༷། ཕྱི༷་རོལ༷་པ༷་ཡིས༷་ཇི༷་ལྟར༷་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་བདག་ཏུ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཡི༷། འཇིག༷་རྟེན༷་མི༷་བདེན༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་མྱོང་བའི་ཐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ༷་རྐྱེན༷་འཛོམས་ནས་འབྲས་བུ་བྱུང་བའི་རྟེན༷་འབྲེལ༷་བཅུ༷་གཉིས༷་ཤེས༷་ནས༷་ནི༷། ལྟ་ངན་ཅན་གྱི་དྲ༷་བ༷་ཀུན་མཐའ་ནས་མེད་པར་ཟི༷ལ་གྱིས༷་གནོ༷ན་པར༷་བྱེ༷ད་ལགས༷་སོ། །
说修道
གཉིས་པ་བསྒོམ་ལམ་བཤད་པ་ལ། ཐུན་མོང་པ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མི་བདེ་བའི་སེམས་བཟློག་པ། མི་གཙང་བས་སེམས་སྐྱོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསྒོམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་གསུམ། དང་པོ། སྡུག་བསྔལ་ན་
8-5-27b
རིམ་པ་དང་པོའི་སྐབས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་སྲོག་ཚོར་སོགས་ལ་མི༷་བདེ༷་སེམས༷་ནི༷། ས༷་དང་ཆུ༷་ལ་སོགས་པ་རང་བྱུང་གི་ཁམས་དྲུག་གི་ལུས་འདི་ཡང་སྤང་བར་མི་ནུས་མི༷་བཏུབ༷་ལག༷ས་པར་མཐོ༷ང་ཞི༷ང་རིག་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམ༷ས་ཐ༷མས་ཅད་ནི༷། ཡིད་ཀྱིས་ངན་སྔགས་ནུས་པ་ཅན་གྱི་གསུང་སྔགས་བཞིན་དུ་ཚིག་གི་རྐྱེན་ལས་ཡོངས༷་སུ༷་དག༷་པར༷་མཛོ༷ད་དེ་ལྷ་སྐུར་བསྐྱེད་ལ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སྒོམས་ཤིག །གཉིས་པ། མཐོང་བས་ཀྱང་སེམས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་ཕྱི༷་རོལ༷་གཟུགས༷་མིག་གིས་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དངོས༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་ནི༷། ཅི་ནས་ཀྱང་གཙང༷་མ༷ར་བལྟ༷་བར༷་བྱོས༷་ཤིག །མི་གཙང་པ་བསྒོམས་པའི་བློ༷་ཡི༷ས་ཅི༷་ཡང༷་མི༷་འགྲུབ༷་པས༷། འོ་ན་ཅི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། སྟོན་མཆོག་རྫོག༷ས་པའི༷་ས༷ངས་རྒྱས༷་སྐུ༷་ལ༷་ནི༷། སྔོ་བསངས་སོགས་མཚན་བཟང་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བལྟོ༷ས་ཤིག །གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ལུ༷ས་གཅིག་མཐོང༷་ཡ༷ང་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས༷་སེམས༷་ཉིད༷་ཚི༷མ་པར༷་འགྱུར༷་ན་བཅོམ་ལྡན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་ནི་ནོར་བུའི་བདག་པོ་མགྲིན་པ་སྔོན་པོ་ཅན་གྱི་རིན་ཆེན་ས་གཞི་བཞིན་གྱི་ཡི༷ད་འོང་སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་པའི་སྐུའི་བདེ༷་བ༷ར་གཤེགས༷་པ་ཉིད༷་ཀྱི་གཟུག༷ས་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷། ཁྱོད༷་ཀྱི༷་སེམ༷ས་ནི༷་ཅི༷་ཕྱིར༷་ཚི༷མ་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ། དེའི་དོན་འཁྲུལ་
8-5-28a
མེད་དུ་ངེས་པར་བྱ་བ། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ། ལྟ་གྱུར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱི༷ར་ན༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འཁྲུལ་མེད་དུ་ས༷ངས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་མཛོ༷ད་དེ་རང༷་བཞི༷ན་ནི༷། ད༷བེན་པ༷་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ༷། །དོན་གང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད་ལག༷ས་པས༷།;


 །གཉིས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ་འདི༷་ནི་རྒྱལ༷་བ༷་ཡི༷། གསུང༷་གི༷་མཛོད༷་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དངོས་
8-5-27b
པོ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི༷་ནང་ན་གཅེས༷་པའི༷་དོན་ཟབ༷་མོ༷་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ༷། གང༷་གིས༷་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་འདི༷་ནི༷་ཡ༷ང་དག༷་པར་མཐོང་བ༷་དེས༷། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་སང༷ས་རྒྱས༷་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རིག༷་པ༷་རྣམ༷་པ་མཆོག༷་གི་བདག་ཉིད་མཐོ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །
说修道
གཉིས་པ་བསྒོམ་ལམ་ལ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཤད་པ། དེ་ལམ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་པ། ལམ་དེ་ཡི་གཙོ་བོ་བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་གདམས་པ་གསུམ། དང་པོ། སྔར་མཐོང་ལམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡང༷་དག༷་པའི་ལྟ་བ༷་དང༷་དེ་བཞིན་དུ་ལོག་འཚོ་སྤང་བའི་འཚོ༷་བ་དང༷་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་རྩོལ༷་བ༷་དང༷་། བརྗེད་པ་མེད་པའི་དྲ༷ན་པ་དང༷་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང༷་འཛི༷ན་དང་རྟོགས་དོན་གཞན་ལ་འདོམས་པའི་ངག༷་དང༷་འཕགས་པས་སྲོག་གཅོད་སྤང་བ་སོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལ༷ས་ཀྱི་མཐ༷འ་དང༷་། ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་ངག་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཡ༷ང་དག༷་པའི་རྟོག༷་པ་ཉི༷ད་བཅས་འཕ༷གས་པའི་ལ༷མ་གྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་བརྒྱ༷ད་དེ། འདིས་སྤང་བྱ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེ་ལས་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། རྟོག་པ་ནི་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་
8-5-28a
པ་དང་། ངག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མ་གསུམ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་ཡན་ལག་ཞེས་བྱ། འདི༷་བརྒྱད་པོ་ནི༷་ཞི༷་བ༷ར་ཏེ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བགྱི༷་བའི་སླ༷ད་དུ་བསྒོམ༷་པར༷་བགྱིའོ༷། །གཉིས་པ། སྐྱེ༷་བ་འདི༷་ནི་སྡུག༷་བསྔལ༷་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཞིང་སྲིད་ཀུན་པ་ལ་སྲེ༷ད་པ༷་ཞེས༷་བགྱི༷་བ༷། དེ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཀུན་འབྱུང༷་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྒྱ༷་ཆེ༷ན་ཏེ༷་ཞེས་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བའོ། །སྡུག་ཀུན་འདི༷་གཉིས་པོ་གཏན་དུ་འགོ༷ག་པ༷་ནི༷་ཐར༷་པ༷་ལ༷གས་ཏེ༷་ཐར་པ་དེ༷་ཉིད། འཐོབ༷་པར་བགྱིད༷་པའི་ལམ་ནི་འཕག༷ས་ལམ༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་དེ༷་བརྒྱ༷ད་པོ་ལག༷ས་སོ། །གསུམ་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟ༷ར་འཕ༷གས་པ༷འི་བདེ༷ན་པ༷་བཞི༷་པོ༷་དག༷་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། མཐོང༷་བ༷ར་བགྱི༷་བའི་སླ༷ད་དུ་རྟག༷་ཏུ༷་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན༷་པ༷ར་བགྱིའོ༷། །
实践彼等安乐
གསུམ་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ། རྟེན་དམན་ཡང་འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དབུགས་དབྱུང་བ། ཉམས་ལེན་ཉུང་ངུར་དྲིལ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱུགས་དབྱུང་བ། དེ་ལས་ནུས་ཚད་ཉམས་སུ་བླང་ཆོག་པའི་དབུགས་དབྱུང་བ་གསུམ། དང་པོ། བདག་ཁྱིམ་པས་འཕགས་
8-5-28b
པའི་བདེན་པ་མཐོང་མི་ནུས་སྙམ་ན། པ༷ང་ན༷་དཔ༷ལ་གན༷ས་ཞེས་བུ་དང་ཆུང་མ་ནོར་དབྱིག་སོགས་མ་སྤང་བར་མདུན་ན་གནས་བཞིན་དུ་ཁྱིམ༷་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཀྱང༷་། བླང་དོར་ཤེས༷་པ༷ས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པའི་ཆུ༷་བོ༷་ལ༷ས་བརྒ༷ལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མིན་ནོ། །ག༷ང་སུ་དག༷་དམ་པའི་གོ་འཕང་གི་ཆོས༷་མངོ༷ན་དུ་བགྱིས༷་པ༷་རྒྱལ་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་དེ༷་དག༷་ཀྱང༷་། ཇི་ཞིག་ན་ཆར་བཞིན་དུ་གནམ༷་ལ༷ས་བ༷བས་པ༷་མ༷་ལག༷ས་ལོ༷་ཏོག༷་བཞིན༷་དུ། ས༷་རུམ༷་ནས༷་འཐོ༷ན་པ་མ༷་ལ༷གས་ཏེ་འཕགས་པ་དེ༷་དག༷་ཀྱང་སྔོ༷ན་གྱི་དུས། ཉོ༷ན་མོང༷ས་ལ་རག༷་ལ༷ས་པའམ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོར༷་པས༷་ཏེ་སོ་སྐྱེར་ངེས་ལ། དེས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་བསྒོམ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དེ་ཀུན་གྲོལ་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་སོ།

译文
第二，如上所述的缘起法是佛陀广大教法藏中最珍贵的甚深义，如同如意宝珠王。谁能如实见到这缘起法，谁就以智慧眼见到佛陀法身、真如、智慧的殊胜本质。
说修道
第二，修道分为：道的本质八圣道支的说明，解释其为道的方式，以及教导以四谛为核心的智慧三部分。
首先，对已在见道中了悟的内容进行彻底抉择的正见，同样地放弃邪命的正命，精进于修道的正精进，不忘失的正念，心一境性的正定，向他人教授所证悟内容的正语，圣者远离杀生等的清净正业，以及激发说法等正语的正思维，这八种圣道支。因为它们断除所断并实现解脱，所以称为圣道。其中正见是彻底抉择，正思维是向他人传达，正语、正业、正命三者使他人生信，其余三者是清净障碍的支分，故称为支分。这八者应为获得寂静涅槃而修习。
第二，生是苦谛的事例，而"渴爱"是促使一切存在的爱，它是生的成因即集谛，这是广大的，意味着各种轮回不断生起。永远息灭这苦、集二者即是解脱，而获得解脱的道就是八圣道支。
第三，如前所述，应当为了见到四圣谛的真实义而常精进于修道。
实践彼等安乐
第三，实践方法的鼓励有三：从依靠低劣根基也能成就的角度鼓励，从修行简化的角度鼓励，以及从此基础上可随能力修习的角度鼓励。
首先，如果认为"我是居士，不能见到圣谛"，那么应知即使是拥有儿女、妻子、财富等不舍弃而在前方的居士们，也可通过了知取舍而超越烦恼之河流，而非其他方式。任何成就佛法圣位的佛陀和大阿罗汉，都不是如雨从天而降，也不是像庄稼从地底钻出，这些圣者在过去也曾依赖烦恼或为烦恼所控制的凡夫。因此，自己若修道也能解脱烦恼束缚，如同圣者们一样直接产生果位。


 །གཉིས་པ། གཞན་གྱིས་བསྙེང༷ས་པ་དང༷་བྲལ༷་བ་ཞེས་ཕས་རྒོལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ལ༷་མ༷ང་དུ༷་གསོ༷ལ་ཅི༷་འཚ༷ལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་དགོས། ཕ༷ན་པའི༷་གདམ༷ས་ངག༷་དོན༷་གྱི་སྙིང་པོ༷་ནི་འདི༷་ལ༷གས་ཏེ༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཐུག༷ས་དུ༷ལ་བར་མཛོ༷ད་ཅི༷ག་བཅོ༷མ་ལྡན༷་འདས་ཀྱིས༷་ཀྱང་། སེ༷མས་ནི༷་ཆོས༷་ཀྱི༷་རྩ༷་བ༷་ལ༷གས་པ༷ར་གསུང༷ས་ཏེ། སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་
8-5-29a
སྟེ། སེམས་དུལ་བས་ནི་བདེ་བར་འདྲེན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཁྱོ༷ད་ལ༷་གོང་དུ་དེ༷་སྐ༷ད་གད༷མས་པ༷་གང༷་ལ༷གས་པ་དེ༷་བ༷ས་པར༷་ཏེ་མཐའ་དག་ཁྱིམ་སྤང་པ་དགེ༷་སློང༷་གིས༷་ཀྱང༷་བགྱི༷་བར༷་དཀའ༷་ན། རྒྱལ་སྲིད་ལ་གཡེང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་འོན་ཀྱང་ནུས་ཚོད་བྱས་ཏེ་འདི༷་ལ༷ས་གང༷་ཞིག༷་སྤྱོ༷ད་པའི༷་ངོ༷་བོ༷་དེ༷འི༷། ཡོན༷་ཏན༷་བསྟེན༷་པ༷ས་སྐུ་ཚེ༷་དོན༷་ཡོ༷ད་པར་མཛོད༷་ཅིག །
译竟后义
གསུམ་པ་ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག་གི་དོན་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་བསྔོ་བའི་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་དང་། གོང་གི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བསྔོ་བ། དེའི་འབྲས་བུ་གཉིས། དང་པོ། གཞན་སྐྱེ་འཕགས་ཀུན༷་གྱི༷་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ༷་བ༷་ཀུན༷་ལ༷་རྗེས་སུ་ཡི༷་རང༷་བར་བྱ་ཞིང༷་། ཉི༷ད་ཀུན་ཀྱིས༷་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལེག༷ས་པར༷་སྤྱོ༷ད་པ༷་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་པོ་ཡང༷་། གཞན་དོན་དུ་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་གོ་འཕང་ཉི༷ད་ཐོབ༷་པར་བགྱི༷་བའི་སླ༷ད་དུ་ཡོ༷ངས་སུ་བསྔོས༷་ནས༷་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པར་མཛོད་ཅིག །གཉིས་པ་ལ། གནས་སྐབས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས། དང་པོ། དེ༷་ལྟར་འཁོར་གསུམ་ཡང་
8-5-29b
དག་གིས་དགེ་བ་བསྔོས་ནས༷་དགེ༷་བའི༷་ཕུང༷་པོ༷་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི༷་ཡི༷ས་ཁྱོ༷ད། ལམ་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེ༷་བ༷་དཔག༷་ཏུ༷་མེ༷ད་པར༷་ལྷ༷་དང་མི༷་ཡི༷། འཇིག༷་རྟེན༷་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་ཀུན༷་གྱི༷་ལམ་བསྒོམ་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་ཉིད་མི་ཡི་དབ༷ང་པོས་མངོན་དུ་མཛ༷ད་ནས༷་ཀྱང་། ལམ་སློབ་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འཕ༷གས་པ༷་སྤྱན་ར༷ས་གཟི༷གས་དབ༷ང་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས། འགྲོ༷་བ༷་ཉམ༷་ཐག༷་མང༷་པོ༷་མཐའ་ཡས་པ་རྗེས༷་སུ་བཟུང༷་སྟེ༷། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུང༷ས་ནས༷་འགྲོ་བའི་ན་བ༷་དང་རྒ༷་བ་དང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཞེ༷་སྡང༷་སོགས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་རྣམ༷ས་བས༷ལ་བར་མཛད་ཏེ༷་ཞེས་སོ།

译文
第二，对于无畏他人威胁（即不怕辩论对手的畏惧）的人，何须多言？有益的教诫的核心义理是这样的：请您调伏心意。佛陀也曾说："心是法之根本，调伏心为善，调伏心能带来安乐。"
第三，前面所教导给大王您的那些法要，即使出家比丘也难以完全做到，更何况您这位被王政事务所扰的人。但是，请您尽自己的能力，依靠此中所修行的功德，使您的一生变得有意义。
译竟后义
第三，最后善行的结尾部分有二：关于随喜与回向方式的教诫，以及总结前述道与果的所有内容的教诫。
首先，回向和其果报两部分。首先，应当随喜他人凡圣一切有漏无漏的善行，并将自己身语意三门所行的三种善行，全部回向于为利他而获得佛果的目的，通过无上大乘修行使一切都变得有意义。
第二，分为暂时道的果报和究竟佛果两部分。首先，如此以三轮清净回向善行，凭借这广大的善蕴，您在修道阶段将在无量生中转生于天界和人间世界，作为人王修行瑜伽，如同圣观自在菩萨的行为那样，救护无量众多痛苦的众生，以悲心一次又一次降生于世间，消除众生的疾病、衰老、贪欲、嗔恨等过患。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：།གཉིས་པ། གང་དེའི་མཐུ༷ས་ནི༷་ལུང༷་བསྟ༷ན་པའི༷་ཞིང་ཁམས་ལ་སོགས་པར་ཞིང་བརྒྱད་དཔག༷་མེ༷ད་པ༷ར། མཚན༷་མཆོག༷་ཅ༷ན་གྱི༷་སྐུ༷་ལུས༷་བརྗིད་དཔལ་ཆེ་ཞིང་འོད་ཟེར་སྟོང་ཕྲག་ཅན་མདུ༷ན་ན༷་འདོ༷ན་ཏེ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིད་ནས༷། མི༷ང་ནི༷་རྒྱལ༷་སྲས༷་པད༷་མའི༷་སྡེའོ་ཞེ༷ས། ཁྱབ༷་བདག༷་སྣང༷་བ༷་མཐའ༷་ཡ༷ས་ཞིང་རྒྱས་པའི་སྐུ་བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་རྒྱལ་པོ་མྱུར་དུ་ཁྱོད་ཉིད་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། །
贤劝因缘
གཉིས་པ་ལུང་དང་འབྲས་བུའི་དོན་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་གདམས་པ་ལ། བདག་གི་གདམས་ངག་བཞེད་པ། གདམས་ངག་གི་རྒྱུ་མཚན། ལག་ཏུ་བླང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་གསུམ། དང་པོ། ཐ# 译文
第二，无需过多请求免于他人责难（即不惧怕辩论对手的责难）。有益教诲的精要是这样的：请调伏您的心。佛陀也说："心是法的根本，心调伏则是善，心调伏则导向安乐。"
第三，对您王上所教导的这些事情，连放弃家庭的比丘也难以做到，更何况忙于王政的您？然而，请尽自己能力行持这些，依靠这些功德，使您的一生有意义。
译竟后义
第三，最后的善行结尾部分有两点：关于随喜回向方式的教导，以及总结前述道和果的全部义理的教导。
首先，分为回向和回向的果报两部分。
首先，应对他人的凡圣一切有漏无漏善行随喜，也将您自身三门的一切善行，为了利他而回向获得佛果，使之通过无上大乘修行而普遍有意义。
其次，暂时道的果报和最终佛果两部分。
首先，如此以无三轮执著回向善行后，由这广大善蕴，您将在修行道的阶段中，于无量生中转生天界与人间，作为人王修习瑜伽，如同圣观世音菩萨的行持那样，摄受无量众多痛苦众生，以悲心一次又一次降生世间，消除众生的疾病、衰老、贪欲、嗔恨等过患。
;


 །གཉིས་པ། མཐར་ཕྱིན་མི་སློབ་པའི་དུས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞི༷ང་དུ༷་དཔེར་ན་བཅོ༷མ་ལྡན༷་འདས༷། འོ༷ད་དཔ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པ་དང༷་འདྲ༷་བ༷ར་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི༷། མགོ༷ན་པོ༷་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་གནས་ནས་སྐུ༷་ཚེ༷་དཔག༷་ཏུ༷་མེ༷ད་པར༷་མཛོ༷ད་ཅིག །གཉིས་པ་གོང་གི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་གདམས་པ་ནི། ཤེས༷་རབ༷་དང་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དང་གཏོང༷་བ་ལས་འབྱུང༷་བའི་གྲག༷ས་པ་ཆེ༷ན་པོ་ཉེས་པའི་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པ་ཡིས། ལྷ༷་ཡུལ༷་ན༷མ་མཁ༷འ་དང༷་ནི༷་ས༷་སྟེང༷་མིའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའམ་རྒྱས༷་པར་མཛ༷ད་ནས༷། ས༷་ལ༷་
8-5-30a
གནས་པའི་མི༷་དང༷་མཐོ༷་རིས༷་ཀྱི་ལྷ༷་རྣམས་ནི༷་ལྷའི་ན༷་ཆུང༷་མཆོག༷་བསྟེན་ནས། ལུས་སེམས་བདེ༷་དག༷ས་རབ་ཏུ་དགའ༷་བ༷་རྣམས་ཆགས་པ་ལས་སེམས་ངེས་པར༷་ར༷བ་ཏུ༷་ཞི༷་བར་མཛ༷ད་དེ༷། ཉོ༷ན་མོང༷ས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ༷་ཐག༷་པའི་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཚོག༷ས་ཀྱི༷་འཇིག༷་པ་དང་སྐྱེ༷་བ་དང༷་། འཆི༷་བ༷་རྣམས་ཞི༷་བར་མཛ༷ད་པ་རྒྱལ༷་བའི༷་དབ༷ང་པོ༷་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་དཔེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ཉི༷ད་གཞན་དོན་དུ་བརྙེས༷་ནས༷། རང་དོན་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཇིག༷་རྟེན༷་ཀུན་རྟོག་གི་ཡུལ་ལས་འད༷ས་པའི་སྐྱེ་སོགས་ཀྱི་མིང༷་ཙ༷མ་ཡང་ཞི༷་ལ༷་འཆི་སོགས་ཀྱི་གནོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པས་མི༷་བསྙེང༷ས་པ༷། རྒ་བའི་གནོད་པ་མེད་པས་མི༷་བགྲེས༷་ཤིང་ནད་སོགས་ཀུན་གྱི་ནོང༷ས་པ༷་མི༷་མང༷འི་གོ༷་འཕ༷ང་མཆོག་བརྙེས༷་པ༷ར་མཛོ༷ད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པའོ། །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་མཛད་བྱང་དང་། འགྱུར་བྱང་གཉིས། དང་པོ། བཤེ༷ས་པའི༷་སྤྲིང༷་ཡིག༷་སློབ༷་དཔོ༷ན་འཕག༷ས་པ༷་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་ཀྱིས༷་མཛ༷འ་བོ༷་རྒྱལ་པོ༷་བདེ༷་སྤྱོད་ལ༷་བསྐུར་པ༷་རྫོག༷ས་སོ༷། །གཉིས་པ། རྒྱ༷་གར༷་གྱི༷་མཁ༷ན་པོ༷་ས༷རྦ༷་ཛྙཱ༷་དེ༷་ཝ༷་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལྷ་དང་། ཞུ༷་ཆེ༷ན་གྱི༷་ལོ༷་ཙ༷་བ༷་ཆེ༷ན་པོ་བན༷་དེ༷་ཀ་བ་དཔ༷ལ་བརྩེག༷ས་ཀྱིས༷་
8-5-30b
བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་བསྒྱུར༷་ཅིང༷་ཞུས༷་ཏེ༷་གཏན༷་ལ༷་ཕ༷བ་པ༷འོ༷། །ས་བཅད་ཀྱི་མཇུག་གི་མཛད་བྱང་ནི། ཀུན་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྙིང་དབུས་སུ། །མཚུངས་མེད་ཞི་བའི་རོ་མཆོག་རབ་མྱོང་བ། །སྲིད་པའི་རིམས་ནད་སེལ་བའི་བདུད་རྩི་ཆེ། །འཕགས་མཆོག་མགུལ་གྱི་བུམ་པ་ལས་ཐོན་པ། །འདི་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་ལ། །རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ས་བོན་འཇོག་སླད་དུ། །འདི་ལ་བསྡུས་དོན་རང་བློས་གསར་བཀོད་པ། །འདི་ཡི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་བསྔོ། །ཞེས་པའང་བསླབ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམ་པ་འགའ་ལ་བཤད་པ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་མ་ཏི་བི་མ་ལས་སྤེལ་བ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ།

译文
第二，在修行圆满无学位时，于您所获得的佛净土中，如同世尊无量光佛一样，成为世间怙主，住世直至轮回穷尽，寿命无量。
第二，总结前述道果义理的教导：以智慧、持戒、布施所生的无垢大名称，遍满天界虚空和人间大地，使地上的人和天上的神众，犹如天之少女般身心安乐欢喜者脱离贪著，令心完全寂静，平息众生烦恼痛苦的聚集、生、死等。愿您为利他获得佛陀世尊具足相好庄严之色身，并获得自利寂静法身，超越世间一切分别之境，连生等名字都寂灭，不被死等所损害故无畏，无有衰老之害故不老，无有疾病等一切过患的最高果位。
竟义
第四，结尾分为作者记和译者记两部分。
首先，《致友书》由大师圣龙树造，寄送给友人善行王，已完。
其次，印度堪布萨瓦嘎亚德瓦（一切智天）和藏地大译师班智达噶瓦巴策于前弘期翻译、校对并确定。
分段结尾的作者记载："于一切平等安住的心中央，体验无比寂静最胜味，能除有海热病的甘露，从圣者颈瓶中流出。为在自他相续中植下纯净善种，以自己的理解新造此摄义，愿此功德回向最上菩提。"在为具足三学清净的大善知识札巴坚赞吉祥贤等圣者讲解时，由玛提毗玛拉著述，愿佛宝贵教法兴盛。


 །སླར་སྨྲས་པ། ཟབ་ཡངས་མཁྱེན་སྤྲིན་བརྩེ་བའི་འབྲུག་སྒྲ་ཅན། །ནུས་མཐུའི་ཆར་གྱིས་ས་གསུམ་དགའ་བསྐྱེད་པའི། །ཐུབ་གསུང་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆུ་ཀླུང་འབུམ། །གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་མཁས་དཔལ་ལྡན་ཀླུའི་དབང་པོའི། །ལེགས་བཤད་ངོ་མཚར་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་ཚལ། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་རྣམ་དཔྱོད་ཉི་གཞོན་གྱིས། །གསར་དུ་བཞད་པའི་མཆན་འགྲེལ་པད་དཀར་ཕྲེང་། །
8-5-31a
བློ་གསལ་རྐང་དྲུག་དགའ་བའི་གསོས་སུ་འབུལ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཀྱིས། །འགྲོ་ཀུན་ཡང་དག་ལྟ་བའི་མིག་རྙེད་ནས། །བདེན་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་གྲུ་ཡིས་སྲིང་མཚོ་ལས། །རབ་བརྒལ་རྣམ་གྲོལ་རིན་གླིང་ངལ་འཚོར་ཤོག །ཕན་བདེའི་གཞིར་གྱུར་ཐུབ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ། །སྲིད་མཐའི་བར་དུ་མི་ཉམས་རྟག་གནས་ཤིང་། །དེར་འཛིན་ཞབས་བརྟན་བཤད་སྒྲུབ་མངའ་ཐང་རྒྱས། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་གངས་ཁྲོད་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ས་བཅད་དང་རྩ་བའི་ཕྱག་མཆན་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་ཀུ་སཱ་ལི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞེ་ཆེན་ཡང་དབེན་བདེ་མཆོག་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་དུ་ཞལ་བཤུས་བགྱིས་པ་དགེ། །། ༈ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་ཡི་དབང་པོས་ལེགས་གསུང་གཞུང་། །གཏམ་བཟང་བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་མཆན་འགྲེལ་གང་། །མི་ཕམ་ཆོས་རྗེའི་ལེགས་བཤད་པད་དཀར་ཕྲེང་། །སྒོམ་སྡེ་ནང་ཆེན་ཚོང་དཔོན་ཨོ་རྒྱན་གྱིས། །སྒྱུ་མའི་ནོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་བློས། །སྤར་གྱི་ཡོན་སྦྱར་དགེ་བས་ཡིད་ཅན་ཀུན། །གནས་སྐབས་རྒུད་པའི་མུན་སྟུག་དྲུང་ཕྱུངས་ཏེ། །མཐར་ཐུག་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཤོག ། ཤུ་བྷཾ།། །།

译文
再述：
深广智慧云朵伴慈悲雷声，
威力雨水令三界生欢喜，
佛语甚深广阔百千江河，
一处汇集精通吉祥龙王，
妙语稀奇优昙婆罗树林，
文殊怙主上师智慧朝阳，
重新绽放注释白莲华串，
供养聪慧六足蜂蜜之食。
由此所生极善无垢功德，
愿诸众生获得正见之眼，
四谛取舍之舟越轮回海，
完全解脱宝洲得享安息。
利乐根基佛教之宝藏，
直至有边际不衰常住世，
持教者长寿讲修威力增，
二利任运成就吉祥增盛。
这是雪域唯一狮子般的说法者米庞嘉木样南嘉嘉措所著的科判和根本批注，由库萨利嘉木样洛珠嘉措在谢钦隐修地德秋扎西给佩抄写，善哉。
龙树龙王所善说之论，
善言《致友书》之批注解，
米庞法王善说白莲串，
贡德南钦商主乌金以，
获取幻化财富精华之心，
供养印刷功德愿诸有情，
暂时祛除衰败黑暗深厚，
究竟获得解脱智慧吉祥。


མཐར་ཐུག་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཤོག ། ཤུ་བྷཾ།། །།



译文
究竟获得解脱智慧。吉祥圆满。
;


